KÜNYE
- Toplantı No: 2021/001
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 06.01.2021
- Karar No: 2021/UY.II-25
- Başvuru Sahibi: İbm İnşaat İth. İhr. A.Ş. - İlpet Petr. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti - Fırat Can Beyazit İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/318717
- İhale Adı: D100 Adapazarı Hanlı Kavşağı - Mekece Devlet Yolu Üstyapı Yenileme Yapım İşi (İdare Malı Bitüm ile)
Özet
İş ortaklığının özel ortağının hem alt yüklenici hem ortak olması nedeniyle iş deneyim belgesinin uygun bulunmaması ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağın iş deneyim belgesinin uygun olduğunu ve tekliflerinin haksız yere değerlendirme dışı bırakıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacına ve teknik içeriğine göre, iş ortaklığı ile alt yüklenici sözleşmesinin birbirinden ayrı olması gerektiğini, iş ortaklığı ortağının aynı iş kapsamında alt yüklenici olamayacağını, ayrıca alt yüklenici iş bitirme belgesinin bedel içeren sözleşme kapsamında işin tamamen bitirilmesi ve idarece kısmi veya geçici kabulünün yapılması şartıyla düzenlenebileceğini tespit etmiştir. Başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici sözleşmelerinde sözleşme bedelinin bulunmaması ve iş deneyim belgesinin hem şekil hem içerik açısından mevzuata uygun olmaması da değerlendirmeye alınmıştır.
İdare Görüşü
İdare, özel ortağın hem alt yüklenici hem de iş ortaklığı ortağı olarak yer almasının mevzuata aykırı olduğunu, iş deneyim belgesinin uygun bulunmadığını ve teklifin bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklığı ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinde, aynı iş kapsamında alt yüklenici olarak da yer alınması teklif değerlendirmesinde nasıl bir sorun oluşturur?
Cevap: İş ortaklığı ortağının, aynı iş kapsamında alt yüklenici olarak yer alması mevzuata aykırı kabul edilir çünkü iş ortaklığı ile alt yüklenicilik ilişkisi ayrı nitelikte işlerdir ve bu durum işin birden fazla deneyim olarak gösterilmesine neden olur. Bu nedenle, iş deneyim belgesi hem şekil hem içerik açısından uygun sayılmaz ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Alt yüklenici belgelerinde sözleşme bedelinin belirtilmemesi veya esas iş sözleşmesi bedelinden yüksek gösterilmesi hangi sonucu doğurur?
Cevap: Alt yüklenici iş bitirme belgesinde sözleşme bedelinin gösterilmemesi veya esas iş sözleşmesi bedelinden fazla olması, belgenin mevzuat gerekliliklerine uygun olmadığını gösterir. Bu durumda belge geçersiz sayılır ve deneyim olarak kabul edilmez, dolayısıyla teklifin uygun bulunmamasına sebep olabilir.
Soru: Alt yüklenici iş deneyim belgesinin düzenlenebilmesi için işin tamamlanması ve kabulünün yapılması neden önemlidir?
Cevap: Alt yüklenici iş bitirme belgesinin geçerli sayılması için işin tamamen bitirilmiş olması ve idarece kısmi veya geçici kabulünün yapılmış olması şarttır. Bu şartlar sağlanmadığında iş deneyim belgesi düzenlenemez veya düzenlenen belge geçersiz sayılır ki, bu da teklifin değerlendirme dışı kalmasına neden olabilir.
Soru: Elektronik ortamda yapılan ihalelerde başvuruda bulunmaya yetkili olunduğunu gösteren belgelerin şikayet dilekçesine eklenmesi zorunlu mudur?
Cevap: Elektronik ihalelerde yetki belgesine ilişkin dokümanın şikayet dilekçesine eklenmesi zorunlu değildir. Bu konu, teknik alt yapının elektronik başvuru ve şikayet süreçlerine özgü düzenlemelerle ilişkilidir ve uygulamada tereddüt oluşturabilir.
Soru: Mevzuata aykırı düzenlenen iş deneyim belgeleri hakkında ne tür işlemler yapılabilir?
Cevap: Mevzuata aykırı düzenlenen iş deneyim belgesi Kurul kararıyla geçersiz sayılır ve bu durum belgeyi düzenleyen idareye bildirilir. İdarenin ilgili belgeyi iptal etmesi veya düzeltmesi istenebilir; aksi halde belgeye dayanarak yapılan değerlendirmeler hukuki sorunlara yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Özel ortağın hem iş ortaklığı ortağı hem alt yüklenici olarak iş deneyim belgesinde yer alması hangi sebeplerle mevzuata aykırıdır?
Cevap: Çünkü işin teknik ve yapım amacına göre iş ortaklığı ortağı ile alt yüklenicinin aynı iş kapsamında yer almaması gerekir. Kurulun 2013/DK.D-96 sayılı kararı uyarınca iş ortaklığı ortağının alt yüklenici olarak aynı işte deneyim gösterememesi, dolayısıyla iş deneyim belgesinin şekil ve içerik bakımından uygun bulunmaması sebebidir.
Soru: Alt yüklenici iş bitirme belgesinin uygun bulunmamasında hangi hususlar etkili olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici sözleşmelerinde bedel yer almaması, işin tamamen bitirilip idarece kabulü yapılmaması ve ayrıca sözleşme bedelinin esas iş sözleşme bedelinden yüksek olması gibi mevzuata aykırı unsurlar iş bitirme belgesinin uygun olmamasına yol açmıştır.
Soru: İdarenin teklifi değerlendirme dışı bırakması Kurul kararı kapsamında nasıl gerekçelendirilmiştir?
Cevap: Çünkü özel ortağın iş deneyim belgesi mevzuata aykırı düzenlenmiş, bu belge geçersiz sayılmış ve dolayısıyla geçerli iş deneyimi sunulamamıştır. Bu nedenle idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: Mevzuata aykırı düzenlenen alt yüklenici iş bitirme belgesinin akıbeti nedir?
Cevap: Kurul, bu belgenin iptali için belgeyi düzenleyen idareye bildirim yapılmasına hükmetmiş, böylece söz konusu belgenin geçersizliği resmen tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvurunun temelini oluşturan uyuşmazlık, bir iş ortaklığının özel ortağının sunduğu iş deneyim belgesinin geçerliliği üzerinedir. Özel ortak, ilgili belgede hem iş ortaklığı ortağı sıfatıyla, hem de alt yüklenici rolüyle aynı işte faaliyet gösterdiğini beyan etmiştir. Bu durumun mevzuata uygunluğu tartışma konusu olmuş ve idare, sunduğu belgenin geçersizliği nedeniyle söz konusu isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır. Başvuru sahibi ise bu işlemin mevzuata aykırı olduğunu öne sürmüş ve belgelerinin yeterli olduğunu savunmuştur.
İş deneyim belgesinin değerlendirmesinde asıl tartışma, özel ortağın aynı işte iki ayrı rolü üstlenip deneyim kazandığını iddia etmesidir. Kurul, iş ortaklığı ile alt yüklenici ilişkilerinin yapısal olarak farklılık taşıdığına dikkat çekmiş; aynı iş kapsamında bu iki pozisyonun üst üste kullanılamayacağını değerlendirmiştir. Ayrıca başvuruda sunulan belgelerde alt yüklenici sözleşmelerinin bedel içermemesi, işin tümünün tamamlanmamış olması ve idari kabulün yapılmamış olması da belgelerin şekli ve içerik yönünden uygun olmamasına yol açmıştır.
Analizde dikkat çeken önemli bir hukuki kavram da belgeye esas alınan işin “esaslı unsur” taşıyıp taşımadığıdır. Mevzuat ve yerleşik Kurul kararlarına göre iş deneyimi, işin teknik ve nitelikli kısmının yerine getirilmesiyle kazanılır. Bu bağlamda aynı faaliyet üzerinden hem alt yüklenici hem ortak sıfatıyla deneyim gösterilmesi, sadece şekli bir aykırılık değil, aynı zamanda işin esaslı unsurlarının doğru şekilde temsil edilmediği anlamına da gelir. Bu durum, işin ifasına yönelik katkının net olarak belirlenmesini engellemektedir.
Değerlendirme özellikle pilot ortak yönünden ayrı bir öneme sahiptir, çünkü pilot ortağın iş deneyimi, işin yürütülmesi açısından belirleyici kabul edilir. Pilot ortağın sunduğu belge, hem şeklen hem nitelik açısından yetersiz bulunduğundan, ortaklık yapısı içinde işin yüklenilmesinde güven zedelenmiş sayılmış ve bu durum teklifin tümü yönünden geçersizlik sonucunu doğurmuştur. Ayrıca alt yüklenici sıfatıyla sunulan belgede yer alan sözleşme bedelinin esas iş sözleşmesinden fazla olduğu tespiti de uygunluk açısından ek bir olumsuz etki yaratmıştır.
Kurul, tüm bu değerlendirmeler doğrultusunda idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin tasarrufunu uygun bulmuştur. Özellikle 2013 tarihli emsal karara atıfla, özel ortağın aynı işte farklı rollerle deneyim beyan etmesini hukuken kabul edilemez saymıştır. Ayrıca, alt yüklenici iş bitirme belgesinin usule aykırı düzenlendiğinin tespiti üzerine, bu belgenin iptali için belgeyi düzenleyen idareye bildirim yapılmasına karar verilmiştir. Böylece gerek başvuru sahibi gerekse belgeyi düzenleyen kamu kurumu bazında hukuki sorumluluğu netleştiren bir sonuca ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.