KÜNYE
- Toplantı No: 2024/007
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 14.02.2024
- Karar No: 2024/UY.I-305
- Başvuru Sahibi: Solakoğlu Yol Yapım İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/409887
- İhale Adı: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü 104. Şube (Giresun) ve 105. Şube (Trabzon) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadele İşlerinin Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olması nedeniyle teklifin reddi ve ihalenin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağına ait iş deneyim belgesinin usulsüz devredildiğini ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini; ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarında aritmetik hata, rayiç listesi sunulmaması, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olması gibi mevzuata aykırılıklar nedeniyle tekliflerin reddedilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun şekilde talep etmiş ve değerlendirmiştir. İsteklilerden biri tarafından sunulan iş makinesi amortismanı dışındaki maliyet katsayılarının toplam katsayıya oranlanarak hesaplanan tutarın altında açıklama yapılması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17 maddesine aykırıdır. Ayrıca, işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında kullanılmamıştır. Nakliye ve analiz miktarları idarece belirlenen formatlara uygun olup değiştirilmemiştir. Bu tespitler ışığında aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında maliyet katsayılarının toplam katsayıya oranlanarak hesaplanan tutarın altında yapılması teklifin reddine yol açar mı?
Cevap: Evet, aşırı düşük teklif açıklamasında maliyet katsayılarının veriliş şekli genel tebliğ hükümlerine uygun olmalıdır. Özellikle, iş makinesi amortismanı dışındaki maliyet katsayılarının toplam katsayıya oranlanarak hesaplanan tutarın altında açıklama yapılması, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen kurallara aykırıdır ve bu durumda açıklamanın yeterli sayılmaması nedeniyle teklifin reddi söz konusu olabilir.
Soru: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan rayiç listesi ya da belgelerin eksik veya hatalı olması durumunda nasıl bir değerlendirme yapmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, ihale komisyonu sunulan belgelerin gerçekliğini ve mevzuata uygunluğunu detaylı şekilde incelemelidir. Eğer teklifler açıklamaları aritmetik hata içeriyor, rayiç listeleri sunulmuyor veya bazı maliyet kalemleri asgari ücretin altında gösteriliyorsa, bu açıklamalar yeterli kabul edilmeyip teklif reddedilebilir.
Soru: İşçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olması teklifin reddi için mutlaka yeterli midir?
Cevap: İşçilik giderlerinin ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan asgari ücretin altında gösterilmesi, aşırı düşük teklif açıklamasının reddine sebep olabilir. Ancak, işçilik fiyatları asgari ücretin altında değilse, bu durum teklifin reddi için tek başına bir gerekçe teşkil etmez; her somut durumda işçilik maliyetlerinin güncel ücretlere uygunluğu dikkatle incelenmelidir.
Soru: İhalelerde iş deneyim belgesinin usulsüz devri iddialarının değerlendirilmesi için hangi koşullar aranır?
Cevap: İş deneyim belgesiyle ilgili usulsüzlük iddiaları yalnızca yürürlükteki mevzuatta öngörülen başvuru veya şikayet süresi içinde yapılmışsa dikkate alınır. Bu sürelere uyulmazsa, belgeye ilişkin söz konusu iddialar genellikle usulden reddedilir ve bu tür iddialara dayanarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması mümkün olmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece belirlenen format ve şartların ihlal edilmesi durumunda uygulama nasıl olmalıdır?
Cevap: İhale komisyonu, isteklilerden alınan aşırı düşük teklif açıklamalarında idari şartnamede ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen format, içerik ve usul kurallarına uyulup uyulmadığını kontrol eder. Belirlenen format dışında yapılan açıklamalar veya şartnamede öngörülmeyen değişiklikler, açıklamanın reddine ve dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında iş makinesi amortismanı maliyet katsayısının mevzuata aykırı kullanılması teklifin reddi için yeterli sebep midir?
Cevap: Evet, bu vakada iş makinesi amortismanı maliyet katsayısının mevzuata uygun kullanılmaması, aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmamasına ve dolayısıyla isteklinin teklifinin reddine yol açmıştır.
Soru: İşçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olması başvuru sahibinin iddiası değerlendirmeye alınmış mıdır?
Cevap: Hayır, ihale incelemesinde işçilik fiyatlarının ihale tarihindeki yürürlükte olan asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiş ve bu iddia kabul edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin usulsüz devredildiği iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Bu iddia, mevzuatta öngörülen başvuru süresi içinde yapılmadığı için süresinde olmamasından dolayı kabul edilmemiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması dışında nakliye ve analiz miktarlarının uygunluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Nakliye ve analiz miktarlarının idarece belirlenen formatlara uygun olduğu, herhangi bir değişiklik yapılmadığı ve bu yönlerin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik başvuruda esas tartışma, isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, iş makinesi amortismanına ilişkin maliyet katsayısının mevzuata aykırı kullanılıp kullanılmadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibinin teklifin diğer unsurlarına ilişkin iddiaları da bulunmakla birlikte, Kurul esasen bu teknik hesaplama hatası üzerinden kararını şekillendirmiştir. Bunun yanı sıra, başvuru sahibinin dile getirdiği iş deneyim belgesiyle ilgili iddialar, süresinde yapılmadığı gerekçesiyle esasa girilmeden reddedilmiştir.
İhale sürecinde ortaya çıkan başlıca değerlendirme, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında amortisman maliyeti üzerinden yapılan hesaplama yöntemine ilişkindir. İş makinesi kullanımına ilişkin olarak sunulan maliyet açıklamasında, bazı katsayıların toplam içerisindeki oranlarına dayalı yanlış bir hesaplamaya gidilmiş ve böylece tespit edilen tutarın altında bir açıklama yapılmıştır. Bu durum, Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde beklenen hesaplama usullerine uyulmadığını göstermektedir. İşçilik maliyetlerinin asgari ücretin altına indiği iddiası ise incelemeye alınmış, ancak somut verilere bakıldığında bu yöndeki bir aykırılık olmadığı net biçimde ortaya konmuştur.
Mevzuatın öngördüğü biçimde, açıklamalarda yer alan her unsurun ‘esası etkileyen’ nitelikte olup olmadığı önemlidir. Bu vakada amortisman maliyetine ilişkin katsayının hatalı sunulması, salt küçük bir biçimsel sorun olarak değerlendirilmemiş; teklifi ekonomik olarak taşıyan ve açıklamanın bütünlüğünü etkileyen bir eksiklik olarak ele alınmıştır. Açıklamalar, oranlara dayalı ve teknik hesaplamalara açık olan unsurlar içerdiğinden, bu tip bir hata, teklifin ciddiyetini ve tutarlılığını zedeleyen bir unsur olarak görülmüştür.
İş deneyim belgesine yönelik iddialar ise pilot ortağın yeterliliği kapsamında gündeme gelmiş olsa da, bu itirazın zamanında yapılmamış olması, Kurul’un bu yöndeki incelemeyi reddetmesine neden olmuştur. Bu nedenle iş deneyimiyle ilgili herhangi bir içerik değerlendirmesi yapılmaksızın yalnızca usuli ret kararı verilmiştir. Diğer taraftan, nakliye ve analiz değerleri gibi teknik girdilerin idarece belirlenen standartlara uygun sunulduğu ve bu yönlerden bir aykırılık olmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, teklifte yer alan aşırı düşük teklif açıklamasını aşan şekilde değil, yalnızca ortaya çıkan teknik uyumsuzluklar çerçevesinde değerlendirmiştir. İş makinesi amortisman katsayısının hatalı hesaplandığı noktasında varılan kanaat, teklifin reddiyla sonuçlanırken, bu durum ihalenin tamamının yeniden ele alınmasına yol açmıştır. Böylece, şeklen doğru hazırlanmış gibi görünen ancak içerikte temel bir hesaplama hatası içeren teklifin, ihale eşitliği ve açıklık ilkeleri açısından uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.