KÜNYE
- Toplantı No: 2023/046
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 13.09.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1218
- Başvuru Sahibi: Egecan Akaryakıt Tem. Nak. İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. - Manesol İnşaat Petr. Tur. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/480987
- İhale Adı: Batman Çayı Islahı 3. Kısım
Özet
İş makinesi amortisman bedellerinin hesaplanmasında Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygunluk nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş makineleri için yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine uygun olduğu, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine göre, iş makinelerinin amortisman süresi dolmamış ise, satın alma bedelinin (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla kullanılabileceği, başvuru sahibinin iş makineleri için satın alma bedelinin resmi rayiç fiyatının altında olması nedeniyle resmi rayiç yerine kendi malı olan iş makinelerinin satın alma bedelini kullanmasının mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan iş makinesi birim fiyatlarının resmi rayiç fiyat ve amortisman katsayıları ile hesaplandığı, bu hesaplamaların teknik ve ekonomik açıdan tutarlı olduğu belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş makinelerinin amortisman süresi tamamlanmamışsa, aşırı düşük teklif açıklamalarında resmi rayiç fiyat yerine farklı bir bedel kullanılabilir mi?
Cevap: Evet, amortisman süresi dolmamış iş makineleri için aşırı düşük teklif açıklamasında resmi rayiç fiyatın altına düşmemek koşuluyla, kullanıcının kendi malı olan iş makinelerinin satın alma bedeli gibi somut ve belgelenebilir farklı bir bedel kullanılabilir. Bu yaklaşım, fiyatlandırmanın gerçek maliyetlere uygunluğunu koruma amacına yöneliktir.
Soru: İdareler, aşırı düşük teklif açıklamasında iş makinelerinin rayiç bedeli ile yapılan hesaplamaların dışında sunulan somut maliyet açıklamasını kabul etmek zorunda mıdır?
Cevap: İdareler, aşırı düşük teklif açıklamasının teknik ve ekonomik açıdan tutarlı ve mevzuata uygun olması halinde, sadece resmi rayiç bedel ile yapılan açıklamayı değil, alternatif ve somut maliyet açıklamalarını da dikkate almak zorundadır. İdarenin bu tür açıklamaları reddetmesi mevzuat ihlali sayılabilir.
Soru: Teknik hesaplamalarda analiz girdilerinin bazı kalemlerinin hesaplama hassasiyetinden dolayı sıfır olarak görünmesi, teklifi değerlendirme dışı bırakmak için yeterli bir nedendir mi?
Cevap: Hesaplama hassasiyetinden kaynaklanan bazı kalemlerin sıfır çıkması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe teşkil etmeyebilir. Bu tür küçük farklılıklar, analiz bütünlüğünü bozmadığı ve teklifin genel olarak ekonomik ve teknik tutarlılığı korunduğu sürece elenme nedeni sayılmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında amortisman katsayısı ve resmi rayiç fiyat kullanımı nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: Amortisman katsayısı ve resmi rayiç fiyatlar aşırı düşük teklif açıklamalarında maliyet unsurlarının hesaplanmasında temel girdiler olarak görülür. Ancak iş makinelerinin amortisman süresi dolmamış ise, bu girdiler esnek yorumlanabilir ve gerekli durumlarda somut malvarlığı değerlerine dayandırılabilir; önemli olan açıklamanın teknik ve ekonomik tutarlılığının korunmasıdır.
Soru: İtirazen şikayet aşamasında başvuru bedelinin iade edilmesi hangi durumlarda söz konusu olur?
Cevap: İdari veya yargısal denetim sonucunda itirazen şikayetin haklı bulunması ve ihale işlemlerinin mevzuata aykırı olduğunun tespiti halinde, başvuru sahibi tarafından ödenen itirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilmesi gerekir. Bu, mevzuattan kaynaklanan bir hakkın kullanımını teşvik etmek ve haksız yere yapılan harcamaları önlemek amacıyla uygulanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, iş makinelerinin amortisman süresi dolmadığı sebebiyle resmi rayiç fiyatı kullanmayıp kendi malı olan iş makinelerinin satın alma bedelini aşırı düşük teklif açıklamasında kullanması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin iş makineleri amortisman süresi dolmadığı için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine uygun olarak resmi rayiç fiyatın altına düşmemek şartıyla kendi malı iş makinelerinin satın alma bedelini kullanması mevzuata uygundur.
Soru: İdarenin, başvuru sahibinin iş makineleri için yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasını dikkate almayıp teklifini değerlendirme dışı bırakması doğru mudur?
Cevap: Hayır, idarenin bu açıklamayı uygun bulmayarak başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakması hukuka aykırıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerinden istenmeyen bazı kalemlerin tutarlarının hesaplama hassasiyetinden dolayı sıfır çıkması teklifin reddi için gerekçe oluşturur mu?
Cevap: Hayır, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılması için bir gerekçe oluşturmaz.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet sürecinde ödediği başvuru bedeli iade edilir mi?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi gerekmektedir.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, kendi malı olan iş makinelerinin maliyet hesaplamalarında resmi rayiç fiyat yerine satın alma bedelini esas alması, ihale sürecinde temel uyuşmazlık konusunu oluşturmuştur. Başvuru sahibi, amortisman süresi henüz dolmamış olan bu ekipman için yaptığı tercihinin mevzuata uygun olduğunu savunmuştur. İdare ise bu açıklamayı yetersiz bularak isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır. Bu sebeple, teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ile açıklamada kullanılan maliyet verilerinin mevzuata uygunluğu incelenmeye konu olmuştur.
Uyuşmazlık, esasen aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi maliyet girdilerinin dikkate alınabileceği ve bunların hangi şartlar altında kullanılabileceği sorunu etrafında şekillenmektedir. Başvuru sahibi, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan düzenlemeye dayanarak, kullanımda olan iş makineleri için resmi rayiç yerine satın alma bedelini kullanabileceğini öne sürmüştür. Bu yaklaşım, işin ifasına fiilen katılacak ekipmanın mülkiyetine sahip olmayı, bununla birlikte amortisman süresi dolmamış olmasını ön koşul kabul eden düzenlemelere dayandırılmıştır. Anılan bedelin resmi rayiç altında kalmaması koşulu da yerine getirildiği için sunulan açıklama Tebliğ’deki çerçeveye uygun bulunmuştur.
Vakada dikkat çeken bir diğer unsur, açıklamada yer alan bazı analiz kalemlerinin, hesaplama hassasiyeti nedeniyle sıfır olarak görünmesidir. Bu durum, idare tarafından teklifin reddi gerekçelerinden biri olarak gösterilmişse de, söz konusu kalemlerin teklif bütünlüğünü ve maliyet dengesini bozucu nitelikte olmadığı ortaya konulmuştur. Bu değerlendirme, açıklamada yer alan esaslı unsurlar kavramını öne çıkarmaktadır. Nitekim, açıklamanın genel tutarlılığı bozulmadığı ve maliyet kalemleri mevzuatta öngörülen kriterler doğrultusunda belgelendirildiği sürece, teknik ayrıntılardaki küçük sapmalar teklifin elenmesine gerekçe yapılamamaktadır.
Pilot ortağın iş deneyimi veya mali yeterliliğine ilişkin özel bir tartışma bu vakada yer almamakla birlikte, açıklamada kendi uhdesindeki iş makinelerini kullanmasının uygun bulunması, ortaklık yapısındaki yükümlülük dağılımına da dolaylı olarak işaret etmektedir. Bu bağlamda, kullanılan ekipmanın mülkiyetinin hangi ortağa ait olduğunun, açıklamanın kabulünde belirleyici olmadığı; asıl önemli olanın açıklamanın doğrulanabilir ve teknik olarak tutarlı olması gerektiği değerlendirilmiştir.
Son olarak, Kamu İhale Kurulu yaptığı incelemede, satın alma bedelinin rayiç altında kalmadığı durumlarda bu bedelin kullanılabileceğini ve açıklamanın teknik/ekonomik tutarlılık taşıdığını tespit etmiştir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki idare işleminin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, başvurunun haklı bulunması nedeniyle itirazen şikayet başvuru bedelinin de iadesine karar verilmiştir. Kurulun yaklaşımı, somut maliyet verilerinin dikkate alınabileceğini, şekli değil, esaslı unsurların sorgulanması gerektiğini açık biçimde ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.