İş makinası kırıcı ekipmanının usulüne uygun tevsiki ile iş deneyim belgelerindeki esaslı unsurun uygunluğu iddiası - 2021/UY.I-521

KÜNYE

  • Toplantı No: 2021/009
  • Gündem No: 52
  • Karar Tarihi: 03.03.2021
  • Karar No: 2021/UY.I-521
  • Başvuru Sahibi: Karaca İnş. Nak. Otom. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Küçükçekmece Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
  • İKN: 2020/534642
  • İhale Adı: Halkalı Merkez Mahallesi, İstasyon Mahallesi ve Yarımburgaz Mahallelerinde Bordür Tretuvar Yapım Bakım ve Onarım İşleri Yapılması

Özet

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının yeterlik belgesindeki usulsüzlük nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması ve yasaklılık teyitlerinin yeniden alınması kararı

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş makinasının kırıcı ekipmanının kendi malı olduğuna dair sunulan faturanın geçerli tevsik yöntemi olmadığını, iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş kapsamına uygun olup olmadığının ayrıştırılarak tespit edilmesi gerektiğini ve iş ortaklığını oluşturan şirketlerin yönetimindeki yetkililerin son durumunu gösteren belgelerin eksik olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale dokümanında kendi malı olma şartı getirilen iş makinalarının tevsikinde sadece ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı veya YMM/SMMM raporu kabul edilmekte olup, faturanın tevsik yöntemi arasında yer almaması nedeniyle iş ortaklığının kırıcı ekipmanının kendi malı olduğunun mevzuata uygun tevsik edilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgelerinde esaslı unsurun ihale konusu işe uygun olması gerekmekte olup, sunulan belgelerde bu unsurun yer almaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Yönetim yetkililerinin son durumunu gösteren belgelerde T.C. kimlik numaralarının bulunmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmamıştır. Yasaklılık teyitlerinin ise ihale tarihi ve ihale kararı onayından önce eksik yapıldığı, bu nedenle yeniden teyit alınması gerektiği belirlenmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İş makinelerinin kendi malı olduğunun tevsikinde hangi belgeler kabul edilir ve faturanın durumu nedir?
Cevap: İhale dokümanında iş makinelerinin kendi malı olması şartı bulunuyorsa, bu durumun tevsiki için genellikle iş makinasının ruhsatı, noter tasdikli demirbaş kaydı veya Yeminli Mali Müşavir (YMM) ya da Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) raporu gibi belgeler aranır. Fatura, bu kapsamda genellikle mevzuat tarafından geçerli sayılmaz çünkü mülkiyetin devam ettiğini veya kullanılabilir durumda olduğunu tek başına kanıtlamaya yetmeyebilir.

Soru: İş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun ihale konusu işe uygun olup olmadığını değerlendirirken nelere dikkat edilir?
Cevap: İş deneyim belgelerinde yer alan esaslı unsurun, ihale konusu işin teknik ve kapsam yönünden aynı veya benzer olması gerekir. Desteklenen işin ihale konusuyla paralel nitelikte olmaması durumunda, bu belgeler yeterlilik açısından geçerli sayılmaz ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir. Bu nedenle, iş deneyim belgeleri içerik bakımından titizlikle incelenmelidir.

Soru: İhale kapsamında sunulan belgelerde bulunan yönetim yetkililerinin kimlik bilgileri, T.C. kimlik numarası eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: T.C. kimlik numarasının belgelerde eksik olması, teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmaz. Ancak bu durum idare tarafından talep edildiği takdirde, tam ve güncel kimlik bilgileri istenebilir. Kimlik numarası eksikliği mutlak red sebebi sayılmamaktadır.

Soru: Yasaklılık teyitlerinin alınma zaman ve usulü nasıldır, usule aykırılık durumunda ne yapılır?
Cevap: Yasaklılık teyitleri ihale tarihi öncesinde ve ihale kararının onaylanmasından önce eksiksiz ve mevzuata uygun şekilde alınmalıdır. Eksik, yetersiz veya zamanında yapılmayan teyitler, idarenin yasaklı bir isteklinin teklifini değerlendirmesine yol açabilir. Bu nedenle, teyitlerin yenilenmesi ve işlemin mevzuata uygun hale getirilmesi gerekir.

Soru: İhalenin sonucunu etkileyebilecek tevsik ve yeterlik belgelerindeki usulsüzlüklerde hangi hukuki sonuçlarla karşılaşılabilir?
Cevap: İstenilen yeterlik belgelerinin mevzuata uygun olmaması veya tevsiklerin geçerli yöntemlerle yapılmaması halinde, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması yaygın ve kabul gören bir uygulamadır. Bu durum, teklifin usulsüzlük nedeniyle ihale sürecinden çıkarılmasını sağlar ve ihale idaresinin kararı hukuki denetime tabidir. Ayrıca, usulsüzlükler tespit edildiğinde ihale süreci uygun şekilde yenilenebilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş makinasının kırıcı ekipmanını faturayla tevsik etmesi durumunda hangi hukuki sonuç doğar?
Cevap: Başvuruya konu vakada, ihale dokümanında belirtilen tevsik yöntemleri arasında fatura yer almadığından, faturayla yapılan tevsik mevzuata uygun bulunmamış ve bu nedenle iş ortaklığının tevsiki geçersiz sayılarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Soru: İş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun ihale konusu işe uygun olmaması ihale değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgelerindeki esaslı unsurun ihale konusu işe uygun olmadığını tespit etmiş ve bu nedenle iş ortaklığının iş deneyim belgelerinin esaslı unsur gerekliliğini sağlamadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına hükmetmiştir.

Soru: Yönetim yetkililerinin belgelerinde T.C. kimlik numarası bulunmaması, teklifin değerlendirme dışı kalmasına sebep olmuş mudur?
Cevap: Bu vakada yönetim yetkililerinin belgelerinde T.C. kimlik numarasının bulunmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmamıştır; dolayısıyla kimlik numarası eksikliği teklif üzerinde tek başına olumsuz bir sonuç doğurmamıştır.

Soru: Yasaklılık teyitlerinin hangi aşamalarda ve nasıl alınması gerekir, bu vakada ne eksiklik tespit edilmiştir?
Cevap: Yasaklılık teyitlerinin hem ihale tarihi öncesinde hem de ihale kararı onayından önce tam ve mevzuata uygun şekilde alınması gerekirken, bu vakada teyitlerin eksik ve yetersiz yapıldığı belirlenmiş, bu nedenle teyitlerin yeniden alınmasına ve ihalenin mevzuata uygun sonuçlandırılmasına karar verilmiştir.

Detaylı Analiz

İhaleye ilişkin yapılan şikâyetin odağında, üzerinde bırakılan iş ortaklığının bazı yeterlik kriterlerini mevzuata ve ihale dokümanına uygun biçimde yerine getirip getirmediği hususu yer almaktadır. Uyuşmazlık, özellikle kendi malı olması şartı koşulan iş makinasına ait kırıcı ekipmanın uygun yöntemlerle tevsik edilip edilmediği ve sunulan iş deneyim belgelerinin esaslı unsur bakımından ihale konusu işle benzerliği taşıyıp taşımadığı konularında yoğunlaşmaktadır. Bunun yanı sıra yönetim yetkililerinin belgelerinde T.C. kimlik numarasının eksik olması ve yasaklılık teyitlerinin zamanlamasına ilişkin değerlendirmeler de başvurunun kapsamına dahil edilmiştir.

Uyuşmazlıkta önemli bir tartışma noktası, iş ortaklığının sunduğu kırıcı ekipmana ilişkin fatura ile yapılan tevsikin geçerliliğidir. İhale dokümanında bu tür iş makinelerinin yalnızca belirli belgelerle, örneğin noter onaylı demirbaş kaydı veya mali müşavir raporlarıyla tevsik edilmesi gerektiği açıkça belirtilmişken, bunlar arasında faturaya yer verilmediği görülmüştür. Kurul, sadece fatura sunulmasının ekipmanın mülkiyetinin ve idarece aranan kriterlerin sağlandığını göstermeye yeterli olmadığına kanaat getirmiştir. Bu nedenle ekipmanın ‘kendi malı’ olarak kabul edilmemesi, iş ortaklığının teknik yeterlik koşullarını sağlamadığı sonucunu doğurmuş ve teklifin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır.

İhale sürecinde diğer belirleyici unsur ise iş deneyim belgelerinin esaslı unsur unsurlarıdır. Bu belgelerin, ihale konusu işle benzer teknik özellikler taşımaması ve doğrudan karşılaştırılabilir nitelikte olmaması halinde yeterlik değerlendirmesinde geçerli sayılmadığı anlaşılmaktadır. Kurul, iş ortaklığınca sunulan belgelerde yer alan deneyimlerin ihale konusu işin kapsam ve niteliğini yansıtmadığını değerlendirerek, bu eksiklik nedeniyle iş deneyiminin kabul edilemeyeceğine ve teklifin bu sebeple de değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar vermiştir. Böylece, iş deneyim belgelerinde aranan içerik ve kapsam unsurlarının, sadece miktar veya süre gibi nicel kriterlerle değil, teknik benzerlik üzerinden de değerlendirildiği teyit edilmiştir.

İş ortaklığı yapısının yeterlik değerlendirmesinde özellikle pilot ortağın katkısına dikkat edilmektedir. Ancak vakaya özgü bilgilerde pilot ortağa yapılan ayrı bir atıf bulunmamaktadır. Bu nedenle, genel bir değerlendirme yapılamamaktadır. Sunulan iş deneyim belgelerinde yukarıda açıklanan teknik uygunsuzluk nedeniyle tüm teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmakta; bu da ortaklık yapısı içinde hangi katılımcının belge sunduğundan bağımsız olarak, teklifin bütününe etki eden bir sonuç doğurmaktadır.

Kamu İhale Kurulu, öncelikle ihale dokümanının öngördüğü yeterlik ölçütlerinin hangi araçlarla tevsik edileceğini inceleyerek değerlendirmelerini buna göre şekillendirmiştir. İş makinası gibi temel bir unsurun sadece geçerliliği açık olmayan bir belge ile sunulmuş olması ve iş deneyim belgelerinin esaslı unsur bakımından yetersiz bulunması, Kurul’un ihalenin mevcut haliyle uygun şekilde sonuçlandırılamayacağı kanaatine varmasına yol açmıştır. Bu doğrultuda teklifin elenmesi uygun görülmüş, ayrıca yasaklılık teyitlerinin eksik alınması nedeniyle sürecin yeniden ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Böylelikle, usule uygunluk denetimi hem belge bazında hem de süreçsel olarak bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.