KÜNYE
- Toplantı No: 2023/025
- Gündem No: 37
- Karar Tarihi: 13.04.2023
- Karar No: 2023/UY.II-633
- Başvuru Sahibi: Nazsu İnş. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı
- İKN: 2022/1448176
- İhale Adı: Efeler İlçesi Işıklı Mahallesi Doğal Yaşam Parkı Peyzaj ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi
Özet
İhale iş hacmi bilgileri manuel beyan edilse de teyit edilip değerlendirilmelidir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, 2022 yılı iş hacmi bilgilerinin EKAP sistemine henüz yüklenememesi nedeniyle manuel olarak beyan edilmesinin ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacı ve teknik içeriği kapsamında, iş hacmi belgelerinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciro veya yapım işleri cirosunu gösteren belgelerden birinin sunulmasının yeterli olduğunu, iş hacmi bilgilerinin EKAP üzerinden teyit edilememesi halinde istekliden tevsik edici belgelerin talep edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca, yaklaşık maliyet içindeki iş hacmi bilgilerinin ağırlığı dikkate alınarak, manuel beyan edilen 2022 yılı ciro/fatura bilgilerinin teyit edilip değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş hacmi bilgileri EKAP sisteminde henüz güncellenmemiş ise, isteklinin manuel beyanı hangi şartlarda kabul edilip değerlendirilebilir?
Cevap: EKAP güncellemesi veya teyidi mümkün olmadığında, idare istekliden manuel beyanın doğruluğunu destekleyecek fatura, gelir tablosu veya benzeri resmi belgeler talep ederek bu belgeler üzerinden değerlendirme yapabilir. Sadece manuel beyana dayanarak doğrudan teklifin elenmesi yaygın uygulama değildir.
Soru: İş hacmi bilgileri ihale değerlendirmesinde hangi ağırlıkta yer alıyorsa, teyit işlemi nasıl şekillenir?
Cevap: Yaklaşık maliyette iş hacmindeki ağırlık yüksekse, manuel beyanların teyidi özellikle önem kazanır. Bu durumda idare, söz konusu bilgilerin doğruluğunu belgeyle kanıtlamayan isteklinin teklifini değerlendirmeye almadan önce teyidi istemelidir.
Soru: İhale komisyonu iş hacmi belgelerinin doğruluğunu hangi yöntemlerle sağlamalıdır?
Cevap: İhale komisyonu, belgeyi sadece sunuldukları şekliyle değil EKAP ve diğer resmi kaynaklardan teyit etmeli; doğrulama mümkün değilse istekliden ilave resmi belge talep ederek tekliflerin uygunluğunu sağlamalıdır.
Soru: Teklif sahibi belgelerini süresi içinde EKAP’a yüklememiş veya güncelleyememişse ihale sürecinde idarenin yaklaşımı ne olmalıdır?
Cevap: İdare, belgelerin EKAP’ta olmaması durumunda istekliden doğrudan elden veya diğer resmi yollardan alınan tevsik edici belgeleri talep etmekle yükümlüdür. Bu belgeler olmadan teklifin doğrudan elenmesi usule uygun değildir.
Soru: Şikayet başvurusu usulüne uygun yapılmayan iddialar ihale sürecinde nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale sürecinde süresi içinde yapılmayan veya usulüne uygun olmayan şikayet başvuruları genel olarak inceleme dışı bırakılır; bu nedenle iddiaların değerlendirilmesi için mevzuata uygun başvuru şarttır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin 2022 yılı iş hacmi bilgilerini manuel olarak beyan etmesi nedeniyle teklifinin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Hayır, mevzuata uygun değildir. İş hacmi bilgileri EKAP üzerinden teyit edilemediğinde, idare istekliden tevsik edici belgeler talep ederek manuel beyan edilen bilgileri değerlendirmelidir. Doğrudan değerlendirme dışı bırakma işlemi hukuka aykırıdır.
Soru: İdarenin iş hacmi belgelerini EKAP’tan teyit edememesi durumunda hangi işlem yapılmalıdır?
Cevap: İdare, EKAP’tan teyit edemediği iş hacmi bilgileri için istekliden ilgili fatura veya diğer tevsik edici belgeleri talep etmeli ve bu belgelere göre değerlendirme yapmalıdır.
Soru: İş hacmi belgelerinin yeterliliği bakımından ihale açısından hangi belge türünün sunulması yeterlidir?
Cevap: İhale için, ihale tarihinden önceki yıla ait toplam ciro veya yapım işleri ciro bilgilerini gösteren belgelerden birinin sunulması yeterlidir.
Soru: Başvuru sahibinin diğer iddialarının incelenmemesinin sebebi nedir?
Cevap: Diğer iddialar, süresi içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmaması nedeniyle inceleme dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, teklif sahibi isteklinin ihale tarihi itibarıyla EKAP sistemine işlenmemiş olan 2022 yılı iş hacmi bilgilerini manuel olarak sunmuş olmasına rağmen, bu beyanın dikkate alınmaması ve teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması itiraza konu edilmiştir. Temel tartışma, EKAP’ta görüntülenemeyen iş hacmi bilgilerinin idare tarafından nasıl ele alınması gerektiğine ve sadece elektronik teyit eksikliğinin ihale dışı bırakma için yeterli olup olmadığına ilişkindir.
İhale sürecinde iş hacmine dair belgelerin sunulması, ihaleye katılım yeterliliği açısından belirli ölçütlerden biridir. Başvuru sahibi, ilgili yılın verilerinin EKAP sisteminde güncellenememesi nedeniyle iş hacmini beyan etmek amacıyla manuel yollarla belge ibraz etmiştir. Ancak idarenin bu beyana ilişkin somut belge talep etmeksizin ve herhangi bir teyit süreci yürütmeksizin teklifi elenmeye gerekçe yapması, yeterlik değerlendirmesinde belgenin içeriğinden ziyade şekli şartlara odaklanıldığı izlenimini doğurmuştur. Oysa mevzuat bağlamında iş hacmi değerinin doğrulanması için yalnızca EKAP ekranına bağımlı olmayan alternatif kaynaklardan da destek alınması mümkün ve gerekli görülmektedir.
Bu vakada esaslı unsur; iş hacmi beyanının şekli sunum yöntemi değil, beyan edilen ticari büyüklüğün doğruluğu ve yeterlilik ölçütlerini karşılayıp karşılamadığıdır. Yapılan değerlendirmenin, ihale konusu işin kapsamı ve yaklaşık maliyetle bağlantılı olarak, iş hacmi bilgisinin ihale yeterliğindeki ağırlığı üzerinden şekillenmesi; manuel beyanların da teyide tabi tutulması gerektiği yönündeki yorumla desteklenmiştir. Dolayısıyla, şekilsel eksiklikten ziyade esas unsura odaklanan bir yaklaşımla, belge teyidinin sağlanması koşuluyla manuel beyanların hukuken göz ardı edilmemesi gerektiği benimsenmiştir.
Kurulun değerlendirmesinde, başvuru sahibinin pilot ya da özel ortak niteliğinde olup olmadığına dair özel bir vurgu yapılmamış, iş hacmine dair beyanın sunum biçiminden çok, içeriğinin doğruluğu önemsenmiştir. Bu doğrultuda, iş deneyimi veya iş hacmi belgelerinin nitelikleri her bir ortağın performansının ortaya konulması açısından ayrı değerlendirilebilir olsa da, bu dosyada pilot ortaklık özelinde bir teknik değerlendirme yapılmamıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, sadece EKAP’tan teyit edilemediği gerekçesiyle manuel beyanların doğrudan değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka uygun bulmamış, idarenin fatura veya benzeri belgeleri isteyerek içeriği doğrulaması gerektiğine hükmetmiştir. Bu yaklaşım, değerlendirme sürecinin şekilden çok içerik esasına dayandırılması gerektiğini vurgulamakta; idarenin hareket alanını EKAP ile sınırlamayıp, doğrulama sorumluluğunu genişletmektedir. Böylece karar, işin kapsamı ile orantılı, adil ve dengeli bir değerlendirme yükümlülüğünü ön plana çıkarmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.