KÜNYE
- Toplantı No: 2024/024
- Gündem No: 53
- Karar Tarihi: 12.06.2024
- Karar No: 2024/UY.I-792
- Başvuru Sahibi: Askar Altyapı İnş. ve Tic. A.Ş. - Karas Altyapı İnşaat Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 22. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/1586768
- İhale Adı: Rize-Merkez Ortapazar Sahur Deresi 1 Kısım
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş hacmi bilgilerini tevsik eden belgelerin talep edilmemesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması usulsüzdür
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği 2023 yılı toplam fatura tutarının değerlendirmeye alınmamasının ve tevsik edici belgelerin istenmeden teklifinin dışlanmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve İdari Şartname hükümlerine göre, iş hacmini gösteren belgeler kapsamında isteklilerin toplam cirosunu veya yapım işleri cirosunu gösteren belgelerden birini sunmaları yeterlidir. Başvuru sahibinin beyan ettiği toplam fatura tutarı, teklif bedeline göre asgari yapım işleri ciro tutarını karşılamaktadır. Ancak, EKAP veya diğer kamu kurumları üzerinden sorgulanamayan bu bilgiler için idarenin tevsik edici belgeleri talep etmesi gerekirken, dosya ve tebligat incelemesinde böyle bir talebin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, teklifin mevzuata aykırı şekilde değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde iş hacmi beyanının teyidi için idarenin hangi durumlarda tevsik edici belge talep etmesi gerekir?
Cevap: İş hacmi beyanı, EKAP veya diğer kamu kurumlarından doğrudan sorgulanabiliyor ise idare belge talebinde bulunmayabilir. Ancak bu tür bilgilerin resmi sistemler üzerinden teyidi mümkün değilse, idarenin istekliden iş hacmini kanıtlayıcı belgeleri talep etmesi gerekir. Belgeler talep edilmeden sadece beyana dayanarak teklif dışı bırakmak mevzuata uygun olmayabilir.
Soru: İdare, iş hacmi şartının sağlandığını gösteren belge veya bilgileri talep etmeden teklif değerlendirmeyi nasıl etkiler?
Cevap: İş hacmi ile ilgili yeterlik şartını sağlayan isteklinin belgeleri sunma hakkı bulunurken, idarenin tevsik belgelerini istemeden değerlendirme dışı bırakması usulsüzlük olarak kabul edilmektedir. Bu durum, teklifin haksız şekilde elenmesine ve ihale sürecinin iptaline yol açabilir.
Soru: İş hacmi kriteri için yeterlik değerlendirmesinde, beyan edilen gelir tutarının ne kadarının tevsik edilmesi gerekir?
Cevap: İdari Şartname’de belirtilen asgari iş hacmi tutarının, isteklinin beyan ettiği toplam ciro veya yapım işleri cirosu ile uyumlu olması gerekir. Ancak bu beyan, mutlaka idareye resmi belge ile desteklenmelidir. Belge ibraz edilmeden beyanın tek başına kabul edilmesi uygulamada tereddüt yaratabilir.
Soru: Ortaklık yapısının iş hacmi değerlendirmesinde rolü nedir ve belgeler nasıl aranır?
Cevap: Ortaklık yapısının iş hacmi açısından uyumluluğu EKAP kayıtları ve yetki belgeleri ile kontrol edilir. İş hacmini gösteren belgelerin pilot ortak veya ortaklar adına ayrı ayrı sunulması gerekebilir. İdare, iş hacmi belgelerini talep ederken bu uyumluluğu gözetmelidir.
Soru: İş hacmi belgeleri EKAP üzerinden sorgulanamadığında idare hangi adımları izlemelidir?
Cevap: EKAP veya diğer elektronik sistemlerde sorgulanamayan iş hacmi bilgilerinin tevsiki için idare, istekliden resmi fatura, sözleşme veya benzeri belgeleri istemelidir. Talep edilmeden teklifin reddedilmesi sağlıklı ve mevzuata uygun bir uygulama sayılmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin 2023 yılı toplam fatura tutarını beyan etmesi yeterli olup, idarenin tevsik edici belge talep etmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılması için usulüne uygun bir gerekçe oluşturur mu?
Cevap: Hayır. Başvuru sahibinin beyan ettiği toplam fatura tutarı, teklif bedeline göre asgari yapım işleri ciro tutarını karşılamaktadır. Ancak, EKAP veya diğer kamu kurumları üzerinden sorgulanamayan bu bilgi için idarenin tevsik edici belgeleri talep etmesi gerekir. İdarenin tevsik edici belge talep etmeden başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakması mevzuata aykırıdır.
Soru: İdarenin tevsik edici belge talebinde bulunmadığı tespit edildiğinde Kurul hangi işlemi uygun görmüştür?
Cevap: Kurul, pilot ortağın iş hacmini gösterir belgeleri sunmasının talep edilmesini ve işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasını gerekli bulmuştur. Başvuru sahibinin teklifinin doğru ve tam olarak değerlendirilmesi için bu işlem zorunludur.
Soru: Başvuru sahibinin iş hacmi ile ilgili beyanları ile idarenin değerlendirmesi arasında ne tür bir uyuşmazlık tespit edilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin beyan ettiği toplam fatura tutarı yeterlik şartlarını sağlamasına rağmen, idare tevsik edici belgeleri istemediği halde başvuruyu mevzuata aykırı şekilde teklif dışı bırakmıştır. Bu da usulsüz bir değerlendirme olarak tespit edilmiştir.
Soru: Bu vakada, toplam fatura tutarının yeterlik değerlendirmesinde hangi belge türü ile tevsik edilmesi gerekmektedir?
Cevap: Toplam fatura tutarının tevsik edilmesi için, isteklilerin toplam cirosunu veya yapım işleri cirosunu gösteren resmi belgelerden birinin sunulması gerekmektedir. Başvuru sahibinin belgelerini sunmadan sadece beyan etmesi yeterli değildir ve idarenin bu belgeleri istemesi zorunludur.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, başvuru sahibinin toplam fatura tutarına dayalı olarak iş hacmine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı beyanına rağmen, idarenin bu beyanı destekleyen belgeleri talep etmeden teklifi değerlendirme dışı bırakması üzerine ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, 2023 yılına ait toplam fatura tutarını yeterlik bilgileri tablosunda açıkça belirtmiş; fakat idare, bu beyanın doğruluğunu teyit edecek belgeleri istemeden, yeterli görülmeyen iş hacmi gerekçesiyle teklifini geçersiz saymıştır. Bu durum, ihale sürecinde belge talebi ve yeterlik kontrolü bakımından kamu ihale uygulaması açısından ciddi bir usul tartışması doğurmuştur.
İdarenin işlemine konu olan husus, iş hacmi kriterinin yalnızca beyan üzerinden değil, belirli belgelerle tevsik edilmesini öngören düzenlemelere ilişkindir. Bu vakada başvuru sahibi, toplam ciro niteliği taşıyan bir değer beyan etmiş ve yeterlik şartlarının sağlandığını ileri sürmüştür. Ancak söz konusu tutarın, EKAP veya diğer kamu kayıtları üzerinden sorgulanamaması nedeniyle, mevzuata göre bu beyanın belgeyle desteklenmesi gerekmekteydi. Buna karşın idarenin belge talebine başvurmadan değerlendirme dışı bırakma yönünde işlem yapması, hem şeffaflık hem de ölçülülük ilkeleri çerçevesinde eleştiriye açık hale gelmiştir.
Uyuşmazlıkta ayrıca yeterlik kriterlerinin esaslı unsurları bağlamında “beyan” ve “tevsik” ayrımının nasıl değerlendirileceği ön plana çıkmıştır. İş hacmi, teknik ve mali yeterlik yönünden idari şartnamede öngörülen asgari seviyeyi sağlama bakımından esaslı bir unsurdur. Ancak tek başına beyan yeterli görülmediği durumlarda, esaslı unsurun sağlanıp sağlanmadığına karar vermek için belge talep sürecinin işletilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, belge talep edilmeden yapılan değerlendirme, esaslı unsurun yokluğu değil, usul eksikliği sonucunu doğurmuştur.
Kararda pilot ortağın iş hacmine ilişkin değerlendirme de önemlidir. Kurul, pilot ortağın beyan ettiği toplam fatura tutarının teklif tutarıyla karşılaştırıldığında, yeterlik kriterlerinin sağlandığını açıkça ortaya koyduğunu belirtmiştir. Ancak bu değerin anonim beyanla kalması ve kamusal sorgulama sistemlerinde teyit edilememesi nedeniyle, belgelendirme sürecinde eksiklik meydana gelmiştir. Bu durum, başvurucunun teklifinin içerik yönünden yetersizliğine değil, şekli yönünden eksik incelemeye dayalı olarak elenmesine neden olmuştur.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, idarenin yalnızca beyana dayanarak teklif dışı bırakmasını mevzuata aykırı bulmuştur. Başvuru sahibinin sunduğu bilgilerin yeterli olabileceği ihtimali açık olduğundan, idarenin bu bilgileri belge ile doğrulama sorumluluğu bulunduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Bu kapsamda pilot ortağın iş hacmini gösterir belgelerin istenmesi ve işlemlerin bu belgeler ışığında yeniden yapılması için düzeltici işlem kararı verilmiştir. Kurulun bu yaklaşımı, yeterlik değerlendirmelerinde usuli güvencelerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.