KÜNYE
- Toplantı No: 2022/057
- Gündem No: 47
- Karar Tarihi: 07.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1533
- Başvuru Sahibi: Serkan Altılar - Mehmet Şen İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Muş İl Özel İdaresi
- İKN: 2022/878107
- İhale Adı: Muş Malazgirt Danişmentgazi 12 Derslikli İlkokulu Binası Yapımı ve Çevre Düzenleme İşi
Özet
İhale iş hacmi belgelerinde sunulması gereken yılların eksikliği nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş hacmi değerlendirmesinde esas alınan yıllara ilişkin belgelerin sunulması gerektiği halde, sadece 2018 ve 2019 yıllarına ait belgeleri sunduğu için teklifinin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, iş hacmini gösteren belgeler ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait olmalı, bu kriteri sağlayamayan istekliler ise geriye doğru son altı yıla ait belgeleri sırasıyla sunmalıdır. Başvuru sahibinin pilot ortağı tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda sadece 2018 ve 2019 yıllarına ait ciro tutarları beyan edilmiş, 2020 ve 2021 yıllarına ait belgeler sunulmamıştır. Mevzuat gereği yılların sırasıyla sunulması zorunludur ve eksik yıllar olmadan ortalama hesaplanamaz. Ayrıca, yeterlik bilgileri tablosundaki eksik beyanların bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamayacağı, çünkü bu durumun belge eksikliği olduğu tespit edilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin sadece 2018 ve 2019 yıllarına ait gelir tablolarını sunduğunu, 2020 ve 2021 yıllarına ait belgeleri sunmadığını ve bu nedenle teklifin mevzuata uygun şekilde değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş hacmi belgelerinde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılın belgeleri eksik sunulursa, bu eksiklik bilgi tamamlama kapsamında giderilebilir mi?
Cevap: İhalenin yapıldığı yıldan önceki yılın iş hacmi belgelerinin eksik olması, belge eksikliği niteliğindedir ve bilgi tamamlama kapsamında giderilmez. Bu nedenle, söz konusu yılın belgeleri sunulmadıkça, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Soru: İş hacmi belgeleri sunulurken, yıllar arası boşluk bırakmak mümkün müdür?
Cevap: İş hacmi belgelerinin yıllar itibarıyla geriye doğru sıralı olarak sunulması gerekmektedir. Yıllar arasında boşluk bırakılması durumunda, eksik belge var sayılır ve bu, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir.
Soru: İş hacmi belgelerinin değerlendirilmesinde, birkaç yılın belgeleri eksik olduğunda ortalama iş hacmi hesaplanabilir mi?
Cevap: Belge sunumunda yıllardan biri ya da birkaçının eksik olması halinde, eksik yıllar olmadan iş hacmi ortalaması yapılması mümkün değildir. Bu nedenle, eksik belge varlığında teklifin reddedilmesi ya da değerlendirme dışı bırakılması uygulamada sıkça karşılaşılan durumdur.
Soru: Yeterlik değerlendirmesinde iş hacmi belgeleri için kaç yıla ait belge talep etmek zorunludur ve bu süreden sapmalar karşılanabilir mi?
Cevap: Mevzuat ve ilgili tebliğler doğrultusunda iş hacmi belgeleri, ihale tarihinden geriye doğru son altı yıla ilişkin ve sıralı olarak talep edilir. Bu süreye ve sıralamaya uyulmaması durumunda, eksik veya hatalı belge sunumu kabul edilmez ve ek belge istenmesi mümkün olmadan teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İş hacmi belgelerindeki eksiklikler nedeniyle ortaya çıkan itirazların değerlendirilmesinde, idareler ve inceleme kurulları hangi esasları dikkate almalıdır?
Cevap: İdareler ve inceleme kurulları, iş hacmi belgelerindeki yıldan yılaya sıralama ve tamlık zorunluluğunu temel almalıdır. Eksik belge nedeniyle iş hacmi ortalaması yapılamadığında, bu durum bilgi eksikliği değil belge eksikliği olarak değerlendirilir ve teklifin reddi ya da değerlendirme dışı bırakılması yerinde bulunur. Bu anlayış, uygulamada yaşanan tereddütlerin önüne geçilmesi için önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sadece 2018 ve 2019 yıllarına ait iş hacmi belgelerini sunması, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir sebep midir?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin sadece 2018 ve 2019 yıllarına ait belgeleri sunması, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl olan 2020 ve 2021 yıllarına ait belgeleri sunmaması nedeniyle, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur. Çünkü iş hacmi belgeleri yıllar sırasıyla tam olarak sunulmalıdır ve eksik belge nedeniyle ortalama hesaplama yapılamaz.
Soru: Başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosundaki iş hacmi beyanındaki eksiklikler bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabilir mi?
Cevap: Hayır, yeterlik bilgileri tablosundaki iş hacmi beyanındaki eksiklikler, belge eksikliği niteliğinde olduğu için bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamaz. Bu nedenle eksik yıllara ait belgeler sunulmadıkça teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Soru: Mevzuat gereği iş hacmi belgelerinin hangi yıllara ait olması gerekmektedir ve bu kurala uyulmaması durumunda ne sonuç doğar?
Cevap: İş hacmi belgeleri, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılı de içerecek şekilde geriye doğru son altı yıla ilişkin ve yıllar sırasıyla sunulmalıdır. Bu kurala uyulmaması, belgelerin eksik sayılmasına ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar.
Soru: Başvuru sahibinin iş hacmi değerlendirmesi için belge sunmasında yılların birbirini sırasıyla takip etmemesi nasıl bir hüküm doğurmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin belgeleri 2018 ve 2019 yıllarına ait sunduğu ancak 2020 ve 2021 yıllarına ait belgeleri sunmadığı tespit edilmiş, bu durum yılların sırasıyla sunulması zorunluluğuna aykırıdır ve bu nedenle eksik belge bulunduğu için teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olan uyuşmazlık, iş hacmi belgelerinde sunulan yıllara ilişkindir. Başvuru sahibi, iş hacmi yeterliğini tevsik amacıyla yalnızca 2018 ve 2019 yıllarına ait gelir tablolarını sunmuş, buna karşılık ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl olan 2020 ve bir sonraki yıl olan 2021’e ait belgeleri sunmamıştır. Başvuru sahibi, bu eksikliğin teklifinin elenmesini gerektirecek ölçüde olmadığını savunurken, idare ise sıralı ve eksiksiz belgeler sunulmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakmıştır.
İş hacmi gibi ekonomik ve mali yeterliğin ölçüldüğü belgeler, ihale sürecinin temel taşlarından biridir. Bu tür belgelerde yalnızca bir yıla ait değil, belirli bir döneme ve sıraya göre sunulmuş verilere ihtiyaç duyulur. Söz konusu olayda pilot ortak tarafından yalnızca 2018 ve 2019 yılları beyan edilerek sonraki yıllar es geçilmiş, bu da belge setinde süreklilik ve sıralılığı bozmuştur. Mevzuat bu tür değerlendirmelerde yalnızca sunulan yılların değil, bu yılların hangi dönemi kapsadığı ve ardışıklık gösterip göstermediğini de dikkate alır. Diğer bir ifadeyle, tek bir yılın değil ortalamaların esas alındığı bir sistemde yıldan yıla sürekliliğin sağlanması gerekmektedir.
Bu değerlendirmede, “esaslı unsur” kavramı da önem kazanmıştır. Çünkü sunulmayan belgeler, teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyen bir unsurun eksik sunulmasına sebep olmuştur. Bu bağlamda, iş hacmi belgeleri yalnızca bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilebilecek belgeler değildir; bunların yokluğu, yeterliğin sağlanamadığını ve isteklinin temel bir yeterlik kriterini yerine getirmediğini gösterir. Esaslı unsur ihlalinin söz konusu olduğu bu durumda belgelerin tamamlatılması da mümkün görülmemiştir.
İncelemede dikkate alınan diğer bir boyut ise pilot ortak tarafından yapılan beyanın içeriğidir. Ortak girişimlerde yeterlik kriterlerinin hangi ortak tarafından sağlanacağının önemi büyüktür ve pilot ortağın sunduğu belgelerdeki eksiklik, tüm teklifin yeterliğini etkilemektedir. Mevcut olayda pilot ortağın sunmadığı 2020 ve 2021 yılı belgeleri, hem sıralı belge sunumu ilkesine hem de aranan iş hacmi ortalamasının hesaplanmasına olanak tanımadığı için bu eksiklik teklifin sağlıklı değerlendirilememesine neden olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, bu tür belgelerin ulaşılabilirliğinin firma takdirinde olduğu ve belgelerin sunulmamasının bilgi eksikliği kapsamında değil, doğrudan belge eksikliği olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varmıştır. Bu yorum, kuralın lafzına ve uygulamasına paralel düşmektedir. Sonuç olarak Kurul, başvuru sahibinin itirazını reddederek, iş hacmi belgelerinin sıralı ve eksiksiz sunulmamasının teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli olduğu kanaatine varmıştır. Bu yaklaşım, ihalelerde yeterlik değerlendirmesinin objektif ölçülere dayanması gerektiği anlayışını pekiştiren bir nitelik taşımaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.