KÜNYE
- Toplantı No: 2024/024
- Gündem No: 11
- Karar Tarihi: 12.06.2024
- Karar No: 2024/UY.II-755
- Başvuru Sahibi: Temelkon Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - HBN Elit Enerji ve İnşaat Anonim Şirketi-Akar Taahhüt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2024/36178
- İhale Adı: İstanbul İli, Tuzla İlçesi, Aydınlı Mahallesi 632 Adet Konut ve 6 Adet Dükkan İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi
Özet
İş deneyim belgesinin yapı sınıfı ve tutar hesabındaki hatalar nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağın iş deneyim belgesinin yapı sınıfı ayrıştırması yapılmaksızın tek bir inşaat sınıfı üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, böylece belge tutarının yeterli olacağını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İş deneyim belgesi, yapı ruhsatlarındaki yapı sınıfı ve gruplarına göre ayrı ayrı hesaplanmış, toplam inşaat alanı 130.877,80 m2 olup, farklı bloklar 5/A ve 4/A sınıflarında yer almaktadır. İdare, yapı birim maliyetlerini 2010 yılı fiyatları üzerinden blokların yapı sınıfına göre ayrı ayrı uygulamış ve belge tutarını %60 oranında hesaplamıştır. Ancak yapı ruhsatlarında yapılan düzeltmeler ve yapı sınıfı farklılıkları dikkate alındığında, iş deneyim belgesi tutarının özel ortağın sağlaması gereken asgari tutarın altında kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, yüzme havuzu ve alışveriş merkezi gibi imalatların kendi inşaat sınıflarına göre değerlendirilmesi gerekirken düşük bedelli sınıfta değerlendirilmesi hatalı bulunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin yapı sınıfı ayrımı yapılmadan tek inşaat sınıfı üzerinden topluca değerlendirilmesi ne tür riskler doğurabilir?
Cevap: İş deneyim belgeleri yapı ruhsatlarına ve benzer iş gruplarına göre sınıflandırılır; farklı yapı sınıflarının birleştirilmesi, belgenin gerçek tutarını yanıltıcı şekilde gösterebilir. Bu durum, idarenin özel ortağın deneyimini gereğince değerlendirememesine ve eksik iş deneyimi kabul edilerek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir.
Soru: Yapı ruhsatlarında sehven yapılan yapı sınıfı hatalarının iş deneyim belgesine etkisi nasıldır?
Cevap: Yapı ruhsatlarında tespit edilen sınıf hatalarının düzeltilmemesi, deneyim belgesindeki tutarın hatalı hesaplanmasına yol açar. Bu eksik tutar, ihale sürecinde teklifin yeterliliğinin sorgulanmasına ve belgelerle istenen asgari deneyim tutarının karşılanmaması durumunda teklifin elenmesine sebep olabilir.
Soru: İş deneyim belgesi değerlendirilirken farklı yapı sınıflarındaki tesislerin (ör. yüzme havuzu, alışveriş merkezi) tutarlarının yanlış sınıfta hesaplanmasının sonucu ne olur?
Cevap: Bu tesislerin kendi inşaat sınıflarına uygun bedeller yerine daha düşük bedelli sınıflarda değerlendirilmesi, belgenin toplam tutarının düşük gösterilmesine yol açar. Dolayısıyla, belge tutarı ilgili özel ortağın ve dolayısıyla teklifin yeterliliğinin kanıtı olmaktan çıkar, bu da teklifin reddini haklı kılar.
Soru: İş deneyim belgesine ilişkin itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi hangi durumlarda mümkün olabilir?
Cevap: Genel uygulamada, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca itirazen şikayet başvuru bedeli iade edilmez. Ancak mevzuatta bu konuda özel bir hüküm veya Kurul kararı yoksa, başvuru bedelinin iadesi mümkün olmayabilir.
Soru: İhale süreçlerinde iş deneyim belgelerinin tutar hesabında ve yapı sınıfı değerlendirmelerinde hangi düzenlemeler esas alınır?
Cevap: İş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde, yapım işlerinin benzer iş gruplarını belirleyen tebliğler ve ilgili yönetmelikler dikkate alınır. Bu düzenlemeler, yapı ruhsatları esas alınarak yapı sınıfı ve tutar ayrıştırmasının yapılmasını zorunlu kılar; bu sayede belgenin gerçek iş kapsamını ve karşılığını göstermesi sağlanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Özel ortağın iş deneyim belgesinin yapı sınıfı ayrıştırması yapılmadan tek bir inşaat sınıfı üzerinden değerlendirilmesi talebi neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin yapı ruhsatlarındaki farklı yapı sınıflarına göre ayrı ayrı hesaplanmasının zorunlu olduğunu tespit etmiştir. Tek bir sınıf üzerinden değerlendirilmesi, belge tutarının gerçeği yansıtmaması ve yapı sınıfı farklılıklarının göz ardı edilmesi anlamına gelir. Bu nedenle, özel ortağın iş deneyim belgesi bu şekilde değerlendirilemez ve talep reddedilmiştir.
Soru: Yapı ruhsatlarında sehven yapılmış yapı sınıfı hatalarının değerlendirmeye yansıtılmaması ne şekilde etkili olmuştur?
Cevap: Yapı ruhsatlarındaki yapı sınıfı hatalarının düzeltilmemesi, iş deneyim belgesi tutarının doğru hesaplanmamasına yol açmıştır. Bu da özel ortağın sağlaması gereken asgari tutarın altında kalmasına sebep olmuş; dolayısıyla belgenin değerlendirme dışı bırakılması hukuken uygundur.
Soru: Yüzme havuzu ve alışveriş merkezi gibi imalatların değerlendirme hatası başvurunun sonucu üzerinde ne tür bir etkide bulunmuştur?
Cevap: Bu imalatların kendi inşaat sınıflarına göre değil, düşük bedelli bir sınıfta değerlendirilmesi iş deneyim belgesinin tutarının eksik hesaplanmasına yol açmıştır. Bu hata, belgenin toplam tutarının yeterli olmamasında etkili olmuş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını desteklemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine ilişkin talebine ilişkin Kurul kararı nedir?
Cevap: Kurul, itirazen şikayet başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun kapsamında iadesinin mümkün olmadığına karar vermiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin bedel iadesi talebi reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, bir yapım işi ihalesine katılan isteklinin ortaklarından birine ait iş deneyim belgesinin yeterli kabul edilmemesiyle ilgilidir. Başvuru sahibi, özel ortağın sunduğu iş deneyiminin, yapı sınıfı ayrıştırması yapılmaksızın tek bir sınıf üzerinden değerlendirilerek belge tutarının yeterli sayılmasını talep etmiş; idarenin bu belgeyi yetersiz bulmasını ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını itirazen şikâyet konusu yapmıştır. Anlaşmazlık, sunulan iş deneyim belgesindeki yapıların ruhsatlarında farklı yapı sınıflarının bulunması ve bu farkın ihale yeterliliği açısından nasıl dikkate alınması gerektiği ekseninde şekillenmiştir.
İhale sürecinde temel tartışma noktası, iş deneyim belgesinde yer alan farklı fiziksel unsurların doğru yapı sınıflarına göre ayrıştırılıp ayrıştırılmadığıdır. Belgeye konu inşaatın toplam alanı önemli olsa da, bu alanın içinde yer alan blokların farklı yapı sınıflarında olması nedeniyle, her bir bölümün ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmiştir. İdare, yapı ruhsatlarında tanımlandığı şekliyle 5/A ve 4/A sınıfı yapı bölümlerini tespit etmiş, bu yapı türlerine karşılık gelen birim maliyetler üzerinden toplam tutarı hesaplamış ve bu tutarı oranlayarak ilgilinin yeterlilik kriterini sağlayıp sağlamadığına karar vermiştir. Yapılan incelemede ise, yapı ruhsatlarında bazı sınıf hatalarının bulunduğu ve bu hataların düzeltilmeden hesaba katıldığı görülmüştür.
Kurul değerlendirmesinde “esaslı unsur” yaklaşımı ön plana çıkmış; yalnızca toplam metrekare ya da tekil bir yapı sınıfı üzerinden yapılan değerlendirmeler yerine, işin kapsamındaki temel unsurların yapı sınıfına etkisine bakılmıştır. Bu çerçevede yüzme havuzu ve alışveriş merkezi gibi yapılar, işin karakteristiğini belirleyen ve kendine özgü yapı sınıfları olan imalatlar olarak değerlendirilmiştir. Ancak bunların daha düşük sınıflarda yer alıyormuş gibi hesaba katılması, işin nitelik ve tutar açısından olduğundan düşük gösterilmesine neden olmuştur. Belgeye konu işin fiilen içeren faaliyetlerinin tüm yönleriyle yansıtılmadığı tespiti yapılmıştır.
Özellikle pilot ortak olmayan özel ortağın sunduğu deneyimin asgari yeterlilik tutarını sağladığı iddiası, yukarıda belirtilen sebeplerle geçerli bulunmamıştır. Ruhsattaki yapı sınıflarının düzeltilmesi halinde dahi, belgeye ilişkin uygulanan yapı birim fiyatları ve yüzdelik oranlar üzerinden yapılan hesaplamalar, söz konusu ortağın tek başına sağlayacağı deneyim tutarının yeterli olmadığını göstermektedir. Bu durumda ihale dokümanında öngörülen ortaklık yapısı ve deneyim katkısı çerçevesinde ortağın yeterlilik sağlamadığı sonucuna ulaşılmış, bu durum da teklifin bütüncül olarak değerlendirme dışı bırakılmasını beraberinde getirmiştir.
Kamu İhale Kurulu, gerçekleştirdiği değerlendirmede yapım işi ihalelerine ilişkin ilgili düzenlemeleri esas alarak, belge tutarının yapı sınıfı ve ruhsat ayrımı yapılmaksızın toptan değerlendirilmesi taleplerini yetersiz bulmuştur. Belge kapsamındaki yapılar arasında niteliksel farklar bulunması nedeniyle, tutarın doğru hesaplanması açısından sınıf bazlı ayrıştırmanın gerekli olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibinin özel ortağının iş deneyiminin yeterli bulunmaması sebebiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğuna karar verilmiştir. Ayrıca, başvuru bedelinin iadesine ilişkin talep, mevzuat uyarınca geri çevrilmiş, ihalenin iptali yönünde ise herhangi bir işlem tesis edilmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.