KÜNYE
- Toplantı No: 2023/015
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 22.02.2023
- Karar No: 2023/UY.II-395
- Başvuru Sahibi: Yavuz Yıldız
- İhaleyi Yapan İdare: Bekilli Belediyesi İskan ve Toplum Refahı Hiz.
- İKN: 2022/1216164
- İhale Adı: Bekilli Gençlik Merkezi ve Spor Salonu
Özet
İş deneyim belgesinin temelden çatıya bina inşaatını tam olarak kapsamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale konusu işin temelden çatıya bina yapımı olduğunu, sunduğu alt yüklenici iş bitirme belgesinin de bu kapsamda olduğunu, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin toplam 1.789,87 m2 inşaat alanına sahip betonarme karkas gençlik merkezi ve spor salonu yapımı olduğunu, iş deneyim belgesine konu işin kapsamının temelden çatıya bina yapımı olduğunu ancak alt yüklenicinin yaptığı işin toplam işin %88,88’ini oluşturduğunu, ancak gönderilen belgeler ve ödeme dokümanları incelendiğinde alt yüklenicinin temelden çatıya tüm imalatları kapsayan bir işi tamamladığına dair yeterli tevsik bulunmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili tebliğlere göre iş deneyim belgesinin, işin esaslı unsurlarını ve tamamlanan aşamalarını açıkça göstermesi gerektiği, ancak bu belgenin bu şartları karşılamadığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesinin B-III grubuna uygun olmadığını, çünkü alt yüklenicinin temelden çatıya bir yapıyı tamamen yapmadığını, sadece betonarme karkas kısmını gerçekleştirdiğini, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğunu savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin kapsamının ihale konusu işle tam olarak örtüşmemesi durumunda nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: İş deneyim belgesinin, ihale konusu işin ana unsurlarını ve kapsamını yeterince yansıtmaması halinde, belgeye dayanılarak teklif değerlendirmeye alınmayabilir. Özellikle işin temelden çatıya bina yapımı gibi bütünsel bir kapsam gerektirmesi durumunda, sunulan belgenin aynı kapsamda iş tamamlandığını açıkça göstermesi beklenir. Bu hususun somut belgelerle desteklenmemesi halinde, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerinde görülebilir.
Soru: Alt yüklenicinin yaptığı işin işin büyük bir bölümünü kapsaması iş deneyim belgesinin uygunluğu için tek başına yeterli midir?
Cevap: Hayır, alt yüklenicinin işin çoğunluğunu yapmış olması, iş deneyim belgesinin ihale konusu veya benzer işe uygun olduğu anlamına gelmeyebilir. Belgenin işin esaslı tüm unsurlarını ve tamamlanan aşamalarını açıkça göstermesi, yapılan işin kapsamının net biçimde tespit edilmesi gerekir. Eksik veya kısmi bilgi içeren belgeler, iş deneyim belgesinin uygunluk kriterlerini karşılamayabilir.
Soru: İş deneyim belgesinin esaslı unsurlar ve tamamlanan aşamaları açıkça göstermesi gerektiği ifadesi nasıl anlaşılmalıdır?
Cevap: İhale mevzuatı ve uygulama kararlarına göre, iş deneyim belgesinde, yapılan işin kapsamı, tamamlanan iş kalemleri ve ifanın esaslı unsurları net, okunabilir ve doğrulanabilir şekilde belirtilmelidir. Belgeyi veren idarenin veya yüklenicinin, işin hangi aşamasını, hangi kalemlerde ve ne miktarda tamamladığını açıkça ortaya koymaması, belgenin değerlendirilmesinde tereddüt oluşturabilir. Bu nedenle, belgenin kapsamı ile ihale konusunun tam uyumlu olması önemlidir.
Soru: İş deneyim belgesinin değerlendirmesinde gönderilen ödeme belgeleri ve ek dokümanların önemi nedir?
Cevap: Sadece iş deneyim belgesi tek başına değil, ilgili ödeme belgeleri, kontrol raporları ve diğer destekleyici dokümanlar bütün halinde değerlendirilir. Bu belgeler, yapılan işin kapsamını ve tamamlanma durumunu somut olarak desteklemezse, iş deneyim belgesinin uygunluğu konusunda şüphe oluşabilir ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İş deneyim belgesi alt yüklenici tarafından düzenlenmişse, değerlendirme kriterlerinde dikkat edilmesi gereken temel hususlar nelerdir?
Cevap: Alt yüklenicinin düzenlediği iş deneyim belgesinin, esas işi üstlenen yüklenicinin veya idarenin onayı ve işin kapsamını açıkça göstermesi önemlidir. Teklif sahibinin, alt yükleniciye ait belgenin ihale konusu veya benzer işe uygunluğunu kesin olarak ispatlama yükümlülüğü bulunur. Bu belgede işin temelden çatıya bina yapımı gibi bütüncül bir kapsama sahip olduğu açık şekilde ortaya konmazsa, belge uygun kabul edilmeyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin temelden çatıya bina yapımı olarak değerlendirilmemesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Alt yüklenici tarafından yapılan işin sadece betonarme karkas kısmını kapsaması ve gönderilen belgeler ile ödeme dokümanlarının temelden çatıya tüm imalatları kapsayan işi tamamladığını yeterince açık şekilde göstermemesi nedeniyle, iş deneyim belgesi temelden çatıya bina yapımı olarak kabul edilmemiştir.
Soru: İş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmaması Kurul tarafından nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesindeki işin kapsamı ile ihale konusunun kapsamının karşılaştırılması sonucu, alt yüklenici işinin sadece bina yapımının bir kısmını içerdiğini ve belgelerde temelden çatıya tamamlandığını kesin olarak kanıtlayan bilgi bulunmadığını görmüştür. Bu nedenle iş deneyim belgesi uygun bulunmamıştır.
Soru: İhale konusu işin %88,88’inin alt yüklenici tarafından yapılması, iş deneyim belgesinin uygun kabul edilmesi için yeterli olmamış mıdır?
Cevap: Hayır, alt yüklenicinin işin %88,88’ini yapmış olması, iş deneyim belgesinin kapsamının ihale şartlarına uygun olduğunu göstermemiştir. Belgeler, temelden çatıya tüm imalatları kapsayan işi tamamlandığını açıkça teyit etmediği için bu durum iş deneyim belgesinin uygunluğunu sağlamamıştır.
Soru: İdarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararına itirazen şikâyet üzerine Kurul nasıl bir değerlendirme yapmıştır?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurlarını ve tamamlanan aşamaları açıkça göstermemesi nedeniyle, ihale konusu iş ile uyumsuz bulunduğunu ve idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını doğru yapmış olduğunu tespit etmiş, itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine konu olan uyuşmazlıkta temel tartışma, başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici iş bitirme belgesinin ihale konusu işin kapsamıyla ne derece örtüştüğüdür. Açıkça belirtmek gerekir ki, ihale konusu iş, temelden çatıya kadar bina inşa edilmesini öngören bütüncül nitelikte bir yapım işidir. Başvuru sahibi, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz ederek sunduğu iş deneyim belgesinin ihtilafsız şekilde bu nitelikte olduğunu savunmuştur. Ancak idare, alt yüklenicilik yoluyla gerçekleştirilen işin yalnızca betonarme karkas kısmını kapsadığını, dolayısıyla belgenin ihale konusu işin kapsamıyla örtüşmediğini belirtmiştir.
İş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde esas alınan kriter, ihale konusu işin nitelik ve kapsamını karşılayacak şekilde tamamlanmış bir faaliyetin belgeye konu edilmiş olmasıdır. Bu somut olayda Kurul, belgeye konu işin genel kapsamının temelden çatıya bir bina yapımı olduğu iddiasına karşılık olarak, alt yüklenicinin gerçekleştirdiği işin hangi aşamaları içerdiğine ve nihai çıktının ne olduğuna odaklanmıştır. Her ne kadar alt yüklenicinin üstlendiği kısmın fiziki ilerleme bakımından %88,88 oranında olduğu tespit edilmişse de, gerçekleştirilen imalatların yalnızca betonarme karkas işlerini kapsadığı anlaşılmıştır. Gönderilen ödeme belgeleri ve diğer destekleyici dokümanlar da alt yüklenicinin temelden çatıya inşaatı tamamladığını açık ve tartışmasız biçimde ortaya koymamıştır.
Bu noktada işin esaslı unsurları kavramı ön plana çıkmaktadır. Mevcut olayda Kurul, sadece fiziksel ilerleme oranına değil, yapılan işin kapsamına ve özellikle binanın tüm yapı aşamalarını içermesine odaklanmıştır. Yani, sadece toplam işin büyük bir kısmının yapılmış olması, esaslı unsurların tamamlandığı anlamına gelmemektedir. Belgenin ve eki belgelerin, temelden çatıya kadar olan tüm iş kalemlerinin ifa edildiğini net şekilde göstermemesi nedeniyle, belge esaslı unsurları yansıtmaktan uzak bulunmuştur. Bu bağlamda, deneyimi kanıtlama amacı taşıyan belge, ihale konusu işle benzerlik yönünden yeterli görülmemiştir.
Değerlendirme pilot ortak tarafından sunulan alt yüklenici iş bitirme belgesi üzerinden yapıldığından, pilot ortağın iş deneyimi kapsamındaki yeterliliği de ihale açısından belirleyici olmuştur. Ortak girişimlerde pilot ortağın iş deneyimi levhası kritik önemdedir ve sunulan belge pilot ortağın ihale konusu işe benzer iş tecrübesini taşıyıp taşımadığı yönünden ayrıntılı incelenmiştir. Bu kapsamda, pilot ortağın yaptığı işin kapsamı bakımından çekince oluşturan belgeden hareketle ihale konusu işte aranılan bütüncül inşaat yetkinliğinin bu ortak tarafından karşılandığı sonucuna ulaşılamamıştır.
Sonuç olarak Kurul, iş deneyim belgesinin temelden çatıya bina yapımı şeklinde tanımlanan yapım işini yansıtmadığı, belge kapsamındaki işin sadece yapı sürecinin bir kısmını içerdiği ve destekleyici belgelerde eksik bilgi bulunduğu gerekçeleriyle idarenin yaptığı değerlendirmeyi yerinde bulmuştur. Böylece başvuru sahibi firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararı hukuka uygun bulunmuş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Uyuşmazlıkta, belgelerin teknik içeriği ve kapsam itibarıyla yeterince açıklık taşımaması, iş deneyimi tevsikinde belirleyici unsur olmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.