KÜNYE
- Toplantı No: 2023/030
- Gündem No: 8
- Karar Tarihi: 24.05.2023
- Karar No: 2023/UY.I-778
- Başvuru Sahibi: Ayka Global Enerji A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/199090
- İhale Adı: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü 61(Kırşehir) Şube Şefliği, 64 (Niğde) Şube Şefliği, 67 (Nevşehir) Şube Şefliği ve Bölge Dahili Yollarında Konkasörle Kırılmış Asfalt Mıcırı ve Plent Malzemeleri Temini, Nakli, Temel Yapılması İle Sathi Kaplama Yapılması İşi
Özet
İş deneyim belgesinin kullanım şartlarına uyulmaması nedeniyle teklifin reddine karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kullanılan iş deneyim belgesinin şartlara uygun olmadığını, ortaklık tespit belgesinin eksik olduğunu, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım işi olduğu, yaklaşık maliyet içindeki iş kalemlerinin ve teknik içeriklerin detaylı incelendiği, iş deneyim belgesinin tüzel kişiliğin %51 hissesine sahip ve temsile yetkili ortağa ait olduğu, bu ortağın kesintisiz olarak bir yıl boyunca bu şartları sağladığı ortaklık tespit belgesi ile teyit edilmiştir. Ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarında, Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları kullanılmış, kâr oranı zorunlu olmadığı için kâr öngörülmemesi mevzuata uygundur. Ancak, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat teklifinin şirket yetkililerinden en az iki imza ile verilmesi gerekirken tek imza ile verilmiş olması mevzuata aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin tüzel kişilikte yarıdan fazla hisseye sahip ve temsile yetkili ortak adına düzenlenmesi gerekirken, bu şartın kesintisiz olarak ne kadar süreyle sağlanması beklenir?
Cevap: İş deneyim belgesinin geçerliliği için, tüzel kişilikte yarıdan fazla hisseye sahip ve temsile yetkili ortağın bu durumunu kesintisiz olarak en az bir yıl boyunca sürdürmesi gerekmektedir. Bu süre, işin niteliği ve iş deneyim belgesinin düzenlenme zamanı dikkate alınarak doğrulanır. Kesintisiz olması, hisse devri veya yetki değişikliği gibi durumların yaşanmadığını göstermelidir. Ancak, belge içeriğinde bu sürenin özel şartlarla değişebileceğine dair net bilgi bulunmadığı için uygulamada bu temel süre esas alınır.
Soru: İş deneyim belgesinin ortaklık tespit belgesi ile doğrulanması zorunlu mudur, yoksa başka belge türleri de kabul edilir mi?
Cevap: İş deneyim belgesinin tüzel kişilik hissesine ve temsile yetkili ortağa ait olduğu, genellikle ortaklık tespit belgesi ile teyit edilir. Başvuru sürecinde bu belgenin eksiksiz sunulması teklifin değerlendirilmesi için önem taşır. Bazı durumlarda, esas sözleşme değişiklikleri veya ticaret sicil gazetesi suretleri gibi belgeler de destekleyici delil olarak kullanılabilir. Ancak belge içeriğinde ortaklık tespit belgesinin özellikle tercih edildiği vurgulandığından, asıl kanıt olarak kabul edilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyat tekliflerinin geçerliliği açısından yetkili imza sayısı neden önemlidir ve ne şekilde uygulanmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat tekliflerinin geçerliliği açısından, şirket yetkililerince en az iki imzanın bulunması gerekliliği mevzuatta öngörülmüştür. Bu uygulama, teklifin uygun şekilde onaylandığını ve tek başına yetkisiz bir kişiye bağlı kalmadığını göstermeyi amaçlar. Tek imza ile verilen fiyat teklifleri, imzanın yetkinliği ve teklifin bağlayıcılığı açısından tereddüt doğurduğu için geçerli kabul edilmemektedir. Dolayısıyla, işverenler ve istekliler bu hususa dikkat ederek çok imzalı açıklama sunmalıdır.
Soru: Aşırı düşük tekliflerde kâr oranının açıklanması zorunlu mudur ve kâr oranı açıklanmaması hangi koşullarda sorun oluşturmaz?
Cevap: Aşırı düşük tekliflerde kâr oranının mutlaka belirtilmesi zorunlu olmayabilir. Örneğin, bazı teknik şartname veya iş türlerinde zorunlu kâr öngörülmesi aranmaz. Bu gibi durumlarda, kâr açıklamasının yapılmaması tek başına teklifin reddi için geçerli sebep sayılmaz. Ancak bu hususun her ihale ve iş türü için farklılık gösterebileceği dikkate alınmalıdır ve şartnamede net bir düzenleme yoksa tereddüt yaşanabilir.
Soru: İş deneyim belgesinin ilgili tüzel kişilik adına uygunluğu tespit edilemediğinde teklifin akıbeti ne olur?
Cevap: İş deneyim belgesinin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve temsile yetkili ortağa ait olduğunun kanıtlanamaması halinde, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya doğrudan reddine sebep olabilir. Bu tespitin yapılması, teklifin şartlara uygunluğunun önemli bir parçası olduğundan, belgeyle desteklenmeyen ya da belirsiz kalan iş deneyimleri geçerli sayılmaz. Bu nedenle, mevcut belgenin resmi ve düzgün bir şekilde hazırlanması uygulamada sürekli vurgulanan bir gerekliliktir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kullanılan iş deneyim belgesinin tüzel kişilik hisseleri ve temsile yetkili ortağa ait olması şartı bu vakada nasıl sağlanmıştır?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kullanılan iş deneyim belgesi, tüzel kişiliğin %51 hissesine sahip ve temsile yetkili olan ortağa ait olup, bu ortağın kesintisiz bir yıl boyunca bu hakkını elinde bulundurduğu ortaklık tespit belgesi ile kanıtlanmıştır. Bu nedenle iş deneyim belgesi mevzuata uygun kabul edilmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat teklifinin geçerliliği hangi somut eksiklik nedeniyle reddedilmiştir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat teklifinin, mevzuat gereği şirket yetkililerinden en az iki imza ile verilmesi gerekirken sadece tek bir yetkili tarafından imzalanmış olması nedeniyle geçerli sayılmaması ve buna bağlı olarak teklifin reddine karar verilmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatların ve kâr oranına ilişkin tespitte hangi durum kabul edilmiştir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatlarının kullanılması uygun görülmüş, ayrıca kâr oranı zorunlu olmadığından kâr öngörülmemesi mevzuata aykırı bulunmamıştır.
Soru: Bu vakada teklifin reddedilmesine hangi temel hukuki gerekçeyle karar verilmiştir?
Cevap: Teklifin reddedilmesine, iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmasına karşın aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat teklifinin yetersiz imza ile verilmesi nedeniyle geçerli sayılmaması temel gerekçe olmuştur. Bu nedenle ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu olan uyuşmazlıkta, ihaleye katılan ve daha sonra ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin geçerliliği ile aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan fiyat teklifinin usule uygunluğu tartışılmıştır. Başvuru sahibi, sunulan iş deneyim belgesinin ihaleye katılan tüzel kişilik açısından gerekli hissedarlık ve temsil yetkisi koşullarını taşımadığını ve bu durumun kesintisiz bir yıl süresince sağlanmadığını ileri sürmüştür. Ayrıca aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan belgelerde yetersizlik bulunduğu da iddialar arasındadır.
İhale süreci bakımından özellikle iş deneyim belgesinin dayandığı ortaklık yapısının uygunluğu tartışma konusu olmuştur. Bu tür belgelerin, tüzel kişi adına ihaleye katılan ortaklardan biri üzerinden sunulması, ancak bu ortağın belli bir süre boyunca hem %50’den fazla hissedar olması hem de temsile yetkili sıfatı taşıması şartına bağlıdır. Bu koşulların karşılanıp karşılanmadığını ortaya koyan ortaklık tespit belgesi, belgelerin hukuki geçerliliği bakımından belirleyici bir unsur olmuştur. Vakada, söz konusu belgenin sunulduğu ve içeriğinin bu iki temel koşulun aralıksız olarak bir yıl boyunca korunduğunu kanıtladığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta bir diğer önemli değerlendirme ise, iş deneyim belgesinin “esaslı unsur” temelli değerlendirme bakımından uygunluğudur. Esaslı unsur, işin mahiyetinin ve teknik içeriklerinin benzerlik taşımasını ifade eder ve sunulan belgenin ihale konusu işle yeterli düzeyde örtüşmesini gerektirir. Yapım işi niteliği taşıyan ihalede, iş kalemlerinin ve teknik içeriğin detaylı biçimde karşılaştırıldığı, Kurul tarafından yapılan değerlendirmeden anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, iş deneyim belgesinin ihale konusu işle teknik açıdan uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Pilot ortak statüsündeki kişinin iş deneyimi bakımından yapılan değerlendirmede, hissedarlık ve temsil yetkisi bakımından aranan oranların ve sürenin kesintisiz olarak sağlandığı noktasında şüphe bulunmadığı görülmektedir. Ortağın bu nitelikleri taşıdığı, ortaklık tespit belgesi ile açık şekilde belgelenmiştir. Böylece, pilot ortağın sunduğu belge açısından teklifin bu yönüyle mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır; bu durum teklifin ana yapı taşlarından biri olan yeterlik unsurunun sağlandığını göstermektedir.
Ancak Kurul, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerindeki imza eksikliğini kritik bir usul hatası olarak değerlendirmiştir. Mevzuata göre şirket tarafından sunulan fiyat tekliflerinin en az iki yetkili imzasını taşıması gerekirken, bu vakada sunulan belge yalnızca tek yetkili tarafından imzalanmıştır. Bu eksiklik, belgenin bağlayıcılığı ve geçerliliği açısından yetersiz bulunmuş, dolayısıyla teklifin bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Neticede, iş deneyim belgesi açısından herhangi bir sorun bulunmadığı halde, fiyat teklifindeki imza eksikliği gerekçesiyle teklifin reddine ve ihale işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Bu değerlendirme, teklifin teknik yeterlikten ziyade usul eksikliği nedeniyle geçersiz sayıldığını ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.