KÜNYE
- Toplantı No: 2023/001
- Gündem No: 9
- Karar Tarihi: 04.01.2023
- Karar No: 2023/UY.II-49
- Başvuru Sahibi: Biberci İnşaat Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/1014560
- İhale Adı: Sedirler Köprülü Kavşağı Yapılması
Özet
İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun hatalı belirlenmesi nedeniyle ihalenin yeniden değerlendirilmesi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu AI. Grup Köprü ve Viyadük İşleri grubuna uygun olmadığını, belgenin şehir içi yol yapım işine ait olduğunu ve bu nedenle benzer iş olarak kabul edilmemesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinde işin esaslı unsurunun belirlenmesinde işin yapım amacı, işlevi ve toplam iş tutarı içindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir. İncelenen belgede işin %50’sinden fazlasının Karayolu İşleri (alt yapı+üst yapı) grubuna ait olduğu, köprü ve viyadük işlerinin ise esaslı unsur oluşturacak nitelikte yapım imalatları içermediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun hatalı belirlendiği ve ihale konusu iş grubuna uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinde esaslı unsurun tespitinde iş tutarının farklı iş gruplarına dağılımı ne şekilde değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgesinde esaslı unsurun tespiti sırasında, işin toplam tutarı içinde hangi iş grubuna ait kısmın ne kadar olduğu önem taşır. Genellikle, iş tutarının %50’sinden fazlasının belirli bir iş grubuna ait olması o grubun esaslı unsur olduğunu gösterir. Ancak bu oran sabit bir kural olmayabilir; işin niteliği, yapım amacı ve işlevi gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Soru: İhale konusu iş grubu ile iş deneyim belgesindeki esaslı unsur arasında uyumsuzluk tespit edildiğinde nasıl bir işlem yapılır?
Cevap: İhale konusu iş grubuna uygun olmayan esaslı unsur taşıyan iş deneyim belgeleri, teklif değerlendirmede benzer iş olarak kabul edilmez ve bu durum istekli için elenme sebebi oluşturabilir. Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan istekli değerlendirme dışı bırakılabilir ve ihalenin yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönünde karar verilebilir.
Soru: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru belirlenirken hangi iş nitelikleri göz önünde bulundurulmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgesinde esaslı unsur belirlenirken işin yapım amacı, işlevi, uygulanan teknikler ve iş kapsamındaki ana yapım imalatları dikkate alınmalıdır. Sadece iş adı veya genel iş tanımı değil, işin detayları ve esas olarak neyin yapıldığı belirleyici olur.
Soru: Bir iş deneyim belgesinin esaslı unsuru hatalı belirlendiğinde belgenin hukuki durumu nasıl etkilenir?
Cevap: Esaslı unsurun hatalı belirlenmesi, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş grubuna uygun olmadığını gösterir. Böyle bir durumda belge iptal edilir ve ilgili idareye mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi için bildirimde bulunulur. Bu da belgenin geçerli bir benzer iş belgesi olarak kullanılmasını engeller.
Soru: İş deneyim belgesinde esaslı unsurun belirlenmesiyle ilgili mevzuat veya uygulama kararlarında netlik bulunmadığında ne yapılmalıdır?
Cevap: Mevzuatta veya uygulama kararlarında açık bir düzenleme veya kriter yoksa, işin yapım amacı, kapsamı, işlevi ve iş tutarlarının dağılımı gibi somut veriler dikkate alınarak somut olayda en doğru ve objektif değerlendirme yapılmaya çalışılır. Bu durumda idareler ve isteklilerden detaylı belgeler istenerek esaslı unsur belirlemesi yapılır. Ancak belirsizlik varsa, ihtilaf durumunda Kamu İhale Kurulu kararları yol gösterici olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun belirlenmesinde hangi kriterler dikkate alınmıştır?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun belirlenmesinde işin yapım amacı, işlevi ve iş tutarının grup bazındaki dağılımı esas alınmıştır. İncelenen belge kapsamında işin %50’sinden fazlasının Karayolu İşleri grubuna ait olduğu, köprü ve viyadük işlerinin ise esaslı unsur oluşturacak nitelikte olmadığı tespit edilmiştir.
Soru: İş deneyim belgesindeki esaslı unsurun hatalı belirlenmesinin ihalenin sonucuna etkisi ne olmuştur?
Cevap: Esaslı unsurun hatalı belirlenmesi nedeniyle iş deneyim belgesi ihale konusu iş grubuna uygun bulunmamış, bu gerekçeyle ihale üzerinde bırakılan istekli değerlendirme dışı bırakılmış ve ihalenin mevzuata uygun olarak yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Soru: İş deneyim belgesinin iptali ve yeniden düzenlenmesi kararı hangi gerekçe ile verilmiştir?
Cevap: İş deneyim belgesinde esaslı unsurun yanlış belirlenmesi, belgenin ihale konusu iş grubuna uygun olmaması nedeniyle belgenin iptal edilmesi ve mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği nedeniyle ilgili idareye bildirimde bulunulmuştur.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik şikâyet, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin, ihale konusu olan köprü ve viyadük yapım işine benzerlik taşıyıp taşımadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, söz konusu iş deneyim belgesinin ağırlıklı olarak şehir içi yol yapımını kapsadığını ve köprü-viyadük imalatlarını esaslı unsur olarak içermediğini ileri sürerek, belgenin benzer iş olarak değerlendirilmemesi gerektiğini iddia etmiştir. Bu itiraz kapsamında, ihalenin neticesini doğrudan etkileyebilecek bir nitelik taşıyan benzer iş değerlendirmesi, uyuşmazlığın odak noktasını oluşturmuştur.
Süreçte tartışılan temel unsur, sunulan iş deneyim belgesinde yer alan işlerin hangi yapı grubuna ait olduğunun doğru şekilde belirlenip belirlenmediğidir. Kamu İhale Kurulu, iş deneyim belgesinde esaslı unsurun tayininde, işin ismi ya da genel ifadesinden çok, işin somut içeriği üzerinde durulması gerektiğini ortaya koymuştur. Kurul tarafından yapılan teknik değerlendirmede, sunulan belgede yer alan imalatların çoğunluğunun karayolu alt ve üstyapı işlerindeki faaliyetleri kapsadığı, köprü ve viyadük gibi özel imalatların ise işin toplam yapısı içerisinde belirleyici bir yer tutmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu kararda “esaslı unsur” kavramı, yalnızca yapım işinde geçen unsurların varlığı olarak değil, bunların işin bütünü içerisindeki ağırlığı ve işlevsel önemleri üzerinden değerlendirilmiştir. Esaslı unsurun belirlenmesinde işin yapım amacı, teknik niteliği ve tutar bazında dağılımının birlikte ele alınması gerektiği vurgulanmıştır. Karar, ihale konusu işin köprü ve viyadük yapımı gibi özel bir uzmanlık alanına girdiği dikkate alınarak, bu tür yapım kalemlerinin iş deneyim belgesi içindeki oransal ve fonksiyonel ağırlığının yeterli seviyede olmamasını esaslı unsur eksikliği olarak yorumlamıştır.
İş deneyim belgesinin sunduğu işin büyük bölümünün karayolu altyapı ve üstyapısına ait olması, köprü ve viyadük imalatlarının ise yalnızca sınırlı düzeyde bulunması; pilot ortak sıfatıyla ihaleye katılan adayın yeterlik değerlendirmesi açısından belirleyici olmuştur. Pilot ortağın yeterliliği, ihale konusu işin ana unsurlarına ne ölçüde hâkim olduğu ile doğrudan bağlantılı olarak değerlendirilmiş, bu kapsamda köprü ve viyadük işleri bakımından gerekli deneyimi belgeleyemediği sonucuna varılmıştır. Bu şekilde işin niteliğine uygun yeterliliğin sağlanamaması, isteklinin teklifinin değerlendirme dışında bırakılmasına yol açmıştır.
Kurul, yaptığı değerlendirmede esaslı unsurun yanlış belirlenmesinin hem iş deneyim belgesinin geçerliliğini ortadan kaldırdığını hem de ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılamadığı anlamına geldiğini belirtmiştir. Bu gerekçeyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin elenmesine ve ihalenin yeniden değerlendirilmesine karar verilmiş, ayrıca iş deneyim belgesinin iptali ve mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi için ilgili idareye bildirim yapılmıştır. Karar, benzer iş kavramının sadece iş adı veya kalem çeşitliliği ile değil, esas niteliğini belirleyen yapım unsurlarının ağırlığı üzerinden değerlendirileceğini açıkça ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.