KÜNYE
- Toplantı No: 2024/038
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 02.10.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1226
- Başvuru Sahibi: Kemal Keskin İnş. Oto. Tar. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Osmaniye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü
- İKN: 2024/615139
- İhale Adı: Osmaniye İli 6, Paket 75 Adet Hafif Çelik Konut Yapım İşi (P152)
Özet
İş deneyim belgesinin iş sahibi ile yüklenicinin aynı olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi kapsamında kendisi tarafından yüklenici sıfatıyla gerçekleştirildiğini, arsa maliklerinin hisseli taşınmaz sahipleri olduğunu, iş deneyim belgesinde iş sahibi olarak arsa sahiplerinin müşterek olarak gösterildiğini, bu durumun mevzuata uygun olduğunu ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümlerine göre iş deneyim belgesi, bedel içeren noter onaylı sözleşmeye dayanmalı ve yüklenici ile iş sahibi farklı olmalıdır. Somut olayda, iş deneyim belgesi Osmaniye Belediyesi tarafından düzenlenmiş olup, iş sahibi ve yüklenici aynı tüzel kişi olarak gösterilmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin de ortakları arasında bulunduğu arsa üzerinde inşaat yapılmış ve bu durumun sözleşmeden önce veya sonra oluşmasının önemi yoktur. Bu nedenle, başvuru sahibinin kendi kendisiyle sözleşme yapması mümkün olmadığından iş deneyim belgesi mevzuata uygun değildir ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yerindedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinde iş sahibi ile yüklenicinin aynı tüzel kişi olarak gösterilmesi teklif değerlendirmesinde neden sorun oluşturur?
Cevap: İş deneyim belgesi, ihale mevzuatı uyarınca bedel içeren ve noter onaylı bir sözleşmeye dayanmalıdır; bu sözleşmenin taraflarının farklı tüzel kişiler olması beklenir. İş sahibi ile yüklenicinin aynı tüzel kişi olması durumunda, sözleşmenin gerçek bir yüklenici-iş sahibi ilişkisi taşımadığı değerlendirilir ve belge geçersiz sayılabilir. Böylece, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Kat karşılığı inşaat yapımı kapsamında düzenlenen iş deneyim belgelerinde iş sahibi olarak arsa sahiplerinin müşterek gösterilmesi iş deneyim belgesinin geçerliliğini sağlar mı?
Cevap: Arsa sahiplerinin müşterek iş sahibi olarak gösterilmesi, iş deneyim belgesinin geçerliliği için tek başına yeterli değildir. Önemli olan, iş sahibi ile yüklenicinin farklı tüzel kişiler olmasıdır. Arsa sahiplerinin ortak olarak iş sahibi görünmesi, yüklenici ile aynı tüzel kişi ise belgenin sözleşme niteliği taşımadığı kabul edilir.
Soru: İhale makamları açısından, başvuru sahibinin ortaklarının arsa sahipleri arasında bulunması iş deneyim belgesinin kabulü üzerinde nasıl bir etkiye sahiptir?
Cevap: Başvuru sahibinin ortaklarının arsa sahipleri arasında yer alması, iş deneyim belgesinin geçerliliğine tek başına olumlu katkı sağlamaz. Yüklenici ile iş sahibinin aynı tüzel kişi olması halinin sözleşmenin geçerliliği ve iş deneyim belgesinin değerlendirilmesi açısından öncelikli kriter olduğu değerlendirilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin noter onaylı olması ve bedel içermesi zorunluluğu neden önemlidir?
Cevap: Noter onaylı ve bedel içeren sözleşme varlığı, iş deneyim belgesinin hukuki geçerliliğini ve gerçek bir iş ilişkisinin varlığını gösterir. Bu unsurlar belgenin doğruluğunu teyit eder ve ihalenin objektif değerlendirilmesi için gereklidir; aksi takdirde sahte veya geçersiz belgelerle teklif sunulabilir.
Soru: İş deneyim belgesi kapsamında yüklenici ile iş sahibi aynı kişilerse, bu durumun ihalede değerlendirilmesi nasıl olmalıdır?
Cevap: İdareler ve değerlendirme komisyonları, yüklenici ile iş sahibinin aynı olduğu belgeleri çoğunlukla geçersiz kabul eder. Bu durumda, ilgili iş deneyim belgesi sözleşme niteliği taşımadığı için teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygulaması yaygın ve mevzuata uygun görülür. Ancak belge içeriğine ve diğer kanıtlara bağlı olarak somut duruma göre farklı değerlendirmeler yapılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinde iş sahibi ile yüklenicinin aynı tüzel kişi olarak gösterilmesi ihale değerlendirmesinde nasıl bir sonuca yol açmıştır?
Cevap: İş deneyim belgesinde iş sahibi ve yüklenicinin aynı tüzel kişi olması nedeniyle belgenin sözleşme niteliği taşımadığı kabul edilmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve bu uygulama hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: Kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi kapsamındaki iş deneyim belgesinde arsa maliklerinin müşterek olarak iş sahibi gösterilmesi, iş deneyim belgesinin geçerliliği için yeterli midir?
Cevap: Hayır. Somut olayda arsa sahipleri müşterek iş sahibi olarak gösterilse de, iş deneyim belgesinde yüklenici ile iş sahibinin farklı tüzel kişiler olması zorunludur. Başvuru sahibinin aynı zamanda yüklenici ve iş sahibi sıfatlarını taşıması nedeniyle belge geçersiz sayılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin ortaklarının arsa sahipleri arasında bulunması, iş deneyim belgesinin geçerli olmasını sağlar mı?
Cevap: Hayır. Somut durumda başvuru sahibinin ortaklarının arsa sahipleri arasında olması iş deneyim belgesinin geçerliliğini etkilememiştir. Yüklenici ile iş sahibinin aynı olması sözleşme niteliğini ortadan kaldırmıştır.
Soru: İş deneyim belgesinin geçerli kabul edilmesi için hangi şartların sağlanması gerekmektedir?
Cevap: İş deneyim belgesinin bedel içeren noter onaylı sözleşmeye dayanması ve tarafların yani iş sahibi ile yüklenicinin farklı tüzel kişiler olması gerekmektedir. Bu vakada bu şartlar sağlamadığı için belge geçersiz sayılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, yapım işine yönelik bir ihalede kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak aldığı iş deneyim belgesini sunmuş, ancak bu belgede hem yüklenici hem de iş sahibi olarak aynı tüzel kişinin yer alması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla karşılaşmıştır. Bu durum, söz konusu belgenin geçerliliğini ve hukuki niteliğini tartışmalı hale getirmiştir. İtiraz kapsamında, başvuru sahibi işin arsa sahiplerine karşı gerçekleştirildiğini ve müştereğe konu hissedarların iş sahibi olarak gösterilmesinin yeterli olduğunu ileri sürerek yapılan işlemin mevzuata aykırı olduğu iddiasında bulunmuştur.
İhale sürecinde temel uyuşmazlık, sunulan iş deneyim belgesinin geçerliliği üzerindedir. Belgenin geçerli kabul edilmesi için bedel içeren ve noter onaylı bir sözleşmeye dayanması, bu sözleşmede yüklenici ve iş sahibi tarafların ayrı tüzel kişilikler olması gerekirken, somut olayda bu koşul yerine getirilmemiştir. Başvuru sahibi, kendi ortağı olduğu arsa üzerinde kamuya karşı yüklenici olarak görünmekte olup, iş sahibi ve yüklenici sıfatlarının aynı tüzel kişi nezdinde birleştiği görülmektedir. Bu durum, belgenin objektif bir iş ilişkisinden değil, taraflar arasında içerik bakımından çelişkili bir düzenlemeden kaynaklandığı izlenimini doğurmuştur.
İş deneyim belgelerinde esaslı unsur olarak kabul edilen taraflar arası ayrım, bu vakada işin temel belirleyici niteliğidir. Kurul değerlendirmesinde, yüklenici ile iş sahibi arasında ayrı hukuki kişiliklerin bulunması gerektiği, bu ayrımın sözleşmenin hukuki geçerliliğini ve belgeye dayanaklık taşımasını sağladığı vurgulanmıştır. Taraflar arası gerçek bir irade uyuşmasının bulunmadığı ve kendi kendine sözleşme yapmanın hukuken mümkün olmadığı hususu, belgenin esaslı niteliğini ortadan kaldıran bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, yüklenici ile iş sahibi arasında gerçek bir karşılıklı edim ilişkisi oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibi tarafından sunulan belge bir ortaklık tarafından sunulmuş olup, pilot ortağın deneyimi değerlendirmeye alınmak istenmiştir. Ancak pilot ortağın sunduğu belgeye ilişkin yukarıda belirtilen geçersizlik nedenleri, bu ortağın iş deneyiminin ihalede kullanılmasını da olanaksız hale getirmiştir. Pilot ortağın yeterliliği ihalenin sağlıklı yürütülmesinde kritik öneme sahipken, geçerli bir sözleşmeye dayanmayan iş deneyim belgesi bu şartı sağlamamaktadır. Ortaklık yapısında tek başına pilot ortağın uygunluğu yeterli görülmekle birlikte, bu uygunluğun geçerli bir belgeye dayanması gerekliliği burada karşılanamamıştır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı incelemede, aynılık teşkil eden taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin sözleşme niteliği taşımayacağı ve dolayısıyla iş deneyim belgesi olarak kullanılamayacağını tespit etmiştir. Bu çerçevede başvuru sahibinin sunmuş olduğu belgenin ihale mevzuatının öngördüğü şartları taşımadığı, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının bu nedenle yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kurul kararında, başvuru sahibinin ortakları arasında bulunduğu arsa malikliği durumunun belgeye hukuki geçerlilik kazandırmadığı açık şekilde belirtilmiş, sonuç olarak yapılan itirazen şikâyetin reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.