KÜNYE
- Toplantı No: 2024/013
- Gündem No: 18
- Karar Tarihi: 27.03.2024
- Karar No: 2024/UY.II-494
- Başvuru Sahibi: DMK İnşaat Elektrik Mühendislik Müşavirlik Taah. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 25. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/1368614
- İhale Adı: Çanakkale Gelibolu Evreşe Kavak Ovası At ve Tigh
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin ihale konusu işte kullanılamayacağı tespiti nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mühendislik hizmetlerini kapsamadığını, yeterlik bilgileri tablosunda işin mühendislik kısmının alt yükleniciye yaptırılacağına dair beyanın olmadığını, bu nedenle iş deneyim belgesinin ihale konusu işte kullanılamayacağını ve eksikliğin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanları ve Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği hükümleri uyarınca, AXX grubunda yer alan yapım işlerinin arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri ile birlikte ihale edilmesinin zorunlu olduğunu, bu işlerin mühendislik hizmeti gerektiren kısmının alt yükleniciye yaptırılacağına ilişkin beyanın yeterlik bilgileri tablosunda bulunmasının zorunlu olduğunu tespit etmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin beyan ettiği iş deneyim belgesinin ise arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerini içermediği ve yeterlik bilgileri tablosunda alt yükleniciye yaptırılacağına dair beyanın bulunmadığı anlaşılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, eksikliğin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirildiğini, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin belgelerle tevsik edilmesinin istendiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale konusu işte mühendislik hizmetlerinin alt yükleniciye yaptırılacağına ilişkin beyan, yeterlik değerlendirmesinde hangi koşullarda zorunlu kabul edilir?
Cevap: İhale dokümanları ve ilgili benzer iş grubu düzenlemeleri gereği, ihale konusu iş kısmen veya tamamen mühendislik hizmeti içeriyorsa, bu hizmetlerin alt yüklenici aracılığıyla yürütüleceğine dair yeterlik bilgileri tablosunda kesin ve açık bir beyan bulunması beklenir. Bu beyan yoksa, mühendislik hizmetine ilişkin iş deneyim belgeleri, iş kapsamının tamamını karşılamıyor sayılır ve yeterlik değerlendirmesinde eksiklik olarak ele alınabilir.
Soru: İş deneyim belgesinde yer alan hizmetlerin, ihale konusu işin hangi unsurlarını kapsaması gerekir?
Cevap: İş deneyim belgesi; ihale konusu iş kapsamında aranacak tüm temel iş kalemlerini (örneğin arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri) içermeli ve somut olarak belgelenmelidir. Belgedeki iş kalemlerinin ihale işinin bütününü veya zorunlu alt kısımlarını kapsamadığı anlaşılırsa, bu belge ihale kapsamında kullanılamaz ve yeterlik değerlendirmesine esas alınmaz.
Soru: İhale sürecinde yeterlik bilgileri tablosundaki eksikliklerin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilip düzeltilebilir sayılmama durumu nasıl anlaşılır?
Cevap: Yeterlik bilgileri tablosunda yer alan ve ihale konusu işin esasını oluşturan bilgilerin eksikliği, sadece bilgi tamamlama yani “bilgi eksikliği” kapsamında değerlendirilemeyebilir. Eğer bu eksiklik, iş kalemlerinin tamamı veya zorunlu alt bölümleriyle ilgili önemli belgelerin sunulmaması gibi nitelikteyse, eksiklik düzeltilemez ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Alt yüklenici kullanımına ilişkin beyanın yeterlik değerlendirmesi açısından önemi nedir?
Cevap: İhale konusu işte belirli iş kalemlerinin alt yükleniciye devredilmesi planlanıyorsa, bu durumun yeterlik bilgileri tablosunda açıkça belirtilmesi gerekir. Böylece, söz konusu iş kalemlerine ilişkin iş deneyim belgelerinin hangi firma tarafından sağlandığı ve kapsamı netleşir. Bu beyan olmadan mevcut iş deneyim belgelerinin ilgili iş kalemlerini kapsayıp kapsamadığı anlaşılamadığı için belgenin geçerliliği ve teklife esas alınabilirliği şüpheye düşer.
Soru: İhale işlemlerinde ihalenin mevzuata aykırı şekilde sonuçlandırılması halinde başvuru bedeli iadesi nasıl değerlendirilmektedir?
Cevap: İhale sürecinde idare veya isteklilerin hatalı uygulamaları sonucu mevzuata aykırı bir değerlendirme yapılması ve hatanın itirazen şikayet yoluyla tespit edilmesi durumunda, başvuru sahibinin menfaat kaybı nedeniyle başvuru bedelinin iadesi gündeme gelir. Bu uygulama, hukuki korumanın etkinliği ve zararının giderilmesi yönünde genel kabul gören bir yaklaşımdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda mühendislik hizmetlerinin alt yükleniciye yaptırılacağına ilişkin beyanın bulunmaması ne şekilde teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açtı?
Cevap: İhale dokümanları ve benzer iş grupları tebliği uyarınca, mühendislik hizmetlerini içeren işlerde, bu hizmetlerin alt yükleniciye yaptırılacağına dair yeterlik bilgileri tablosunda beyan zorunludur. İhale üzerinde bırakılan isteklinin bu beyanı yapmaması, mühendislik hizmeti gerektiren işin nasıl gerçekleştirileceğinin açıklanmaması nedeniyle, söz konusu iş deneyim belgesi ihale konusu iş kapsamına girmediği gibi, yeterlik açısından da eksik belge sağlanmış kabul edilmiş ve bu durum teklifi değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmuştur.
Soru: İhale konusu işte yer alan arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri için iş deneyim belgesinin taşıması gereken nitelikler nelerdir?
Cevap: İhale konusu işte yer alan arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerinin iş deneyim belgesinde açıkça yer alması gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin beyan ettiği iş deneyim belgesinde bu hizmetlerin bulunmadığının tespiti, belgenin ihale kapsamında kullanılmasına engel olmuştur. Dolayısıyla, söz konusu hizmetleri kapsayan iş deneyim belgesi olmadan yeterlik sağlanamaz.
Soru: İdarenin, yeterlik bilgileri tablosundaki eksikliği bilgi eksikliği kapsamında değerlendirmesine ilişkin tespit nasıl sonuca bağlandı?
Cevap: Kurul, ihale dokümanları ve benzer iş grupları tebliği hükümleri çerçevesinde, alt yükleniciye yaptırılacağına dair beyanın yeterlik bilgileri tablosunda bulunmasının zorunlu olduğunu saptamış ve bu zorunluluğun karşılanmamasının bilgi eksikliği kapsamında düzeltilebilir bir eksiklik olmadığı sonucuna varmıştır. Bu nedenle eksiklik giderilmeden teklife ait iş deneyimi belgesi ihale konusu işte kullanılamamış ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun tamamında haklı bulunması ne tür bir hukuki sonuç doğurdu?
Cevap: Başvuru sahibinin haklı bulunması üzerine, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin mevzuata aykırı şekilde değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiş; bu nedenle ihalenin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması için düzeltici işlem kararı verilmiş ve başvuru bedelinin iadesine hükmedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik şikâyet konusunu oluşturan uyuşmazlık, tekliflerin yeterlik açısından değerlendirilmesi sürecinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin kapsamının ihale konusu işe uygun olup olmadığına ve yeterlik bilgileri tablosunda gerekli beyanların yer alıp almadığına odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, hem iş deneyim belgesinin ihale konusu işte yer alan mühendislik hizmetlerini içermediğini hem de bu hizmetlerin alt yüklenici tarafından yerine getirileceğine dair yeterlik bilgilerinde herhangi bir açıklamanın yapılmadığını öne sürmüş; bu durumun belgeyi ihale nezdinde geçersiz kıldığı iddia edilmiştir.
Uyuşmazlıkta merkezde yer alan husus, iş deneyim belgesinin, ihale konusu işin zorunlu bir unsurunu oluşturan arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerini içerip içermediğidir. Kurul değerlendirmesinde, beyan edilen iş deneyiminin bu hizmetleri kapsamadığı açıkça ortaya konmuştur. Buna ek olarak işin mühendislik hizmeti gerektiren kısmının alt yüklenici eliyle yapılmasının öngörülmesi halinde bunun yeterlik bilgilerinde belirtilmesinin zorunlu olduğu tespit edilmiştir. Ancak söz konusu isteklinin sunduğu tabloda böyle bir beyana yer verilmemiştir ve bu eksikliği idarenin salt “bilgi eksikliği” kapsamında değerlendirerek belge istemeye yönelmesi hukuken geçerli görülmemiştir.
Bu bağlamda, esaslı unsur kavramı bakımından değerlendirme yapıldığında, eksikliğin mühendislik hizmeti gibi işin niteliğini doğrudan belirleyen bir bölüme ilişkin olduğu görülmektedir. Yeterlik belgelerinde yer alması gereken bilgilerin temel iş kalemlerine dair olması durumunda, eksiklik bilgi eksikliği olarak değerlendirilememekte; bu tür belgelerin ve beyanların yokluğu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilmektedir. İncelenen olayda da benzer şekilde, iş tanımının esasını oluşturan bir unsurun hem belgeyle hem beyanla desteklenmediği anlaşıldığından söz konusu eksiklik “tamamlanabilir” kabul edilmemiştir.
Pilot ortağın yeterlik bakımından ortaya koyduğu iş deneyiminin kapsamı teknik olarak eksik bulunmuş; belge, mühendislik hizmetlerini içermediği ve bu hizmetlerin üçüncü kişilerce yerine getirileceğine dair bir açıklama içermediği için geçerli kabul edilmemiştir. Yapım işlerine ilişkin benzer iş tanımlarının kapsamı dikkate alındığında, arazi toplulaştırma ya da tarla içi geliştirme gibi mühendislik temelli bileşenlerin iş deneyimi belgelerinde yer almasının zorunlu olduğu açıktır. Bu kapsamı karşılamayan bir iş deneyimi belgesi, ihale konusu işle doğrudan ilişkilendirilememekte ve başlı başına yeterli bulunmamaktadır.
Kurul, hem iş tanımına uygunluğun tespiti hem de beyan yükümlülüğünün yerine getirilmemesi açısından durumu birlikte değerlendirmiş ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar vermiştir. Bu doğrultuda ihalenin yeniden ve mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmiş, ayrıca başvuru sahibinin tüm iddialarında haklı görülmesi nedeniyle iade edilmesi gereken başvuru bedeline de hükmedilmiştir. Bu yaklaşım, esaslı eksikliklerin ihale sürecine etkisi bakımından açık ve belirleyici bir yorum ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.