KÜNYE
- Toplantı No: 2022/035
- Gündem No: 72
- Karar Tarihi: 07.07.2022
- Karar No: 2022/UY.II-837
- Başvuru Sahibi: Hab İnşaat Yapı Enerji San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/873395
- İhale Adı: Konya - Ereğli - Ulukışla Ayr Yolu Km:68+000 - 178+000 Kesiminde (Karapınar ve Ereğli Şehir Geçişleri Üstyapı Takviye İşleri Dahil) Eksik Kalan İşlerin Yapılması (İkmal) İhalesi
Özet
İş deneyim belgelerinin uygunluğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin iş deneyim belgelerinin yeterlik kriterlerine uymadığını, kalite ve çevre yönetim sistem belgelerinin geçersiz olduğunu, iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığını, ortaklık tespit belgelerinin hatalı olduğunu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun proje bütünlüğü, işin amacı ve işlevi ile tutar dağılımı dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini, ihale konusu işin A-V grubu karayolu işleri kapsamında olduğunu ve sunulan belgelerin bu tanıma uygun olduğunu tespit etmiştir. Kalite ve çevre yönetim sistem belgelerinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş kuruluşlardan alındığı ve ihale tarihi itibariyle geçerli olduğu belirlenmiştir. Ortaklık tespit belgelerinin mevzuata uygun olarak düzenlendiği ve ticaret sicili kayıtları ile uyumlu olduğu saptanmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamalarında ise, idarece hazırlanan analiz formatlarına uygun analizlerin kullanıldığı, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiç fiyatların ve mevzuata uygun üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığı, nakliye girdilerinin idarece verilen formüllere uygun hesaplandığı ve açıklamaların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale konusu işe uygunluğu tartışılan iş deneyim belgeleri hangi kriterlere göre değerlendirilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgeleri, ihalenin konusu olan işin proje bütünlüğü, amacı, işlevi ve işin tutar dağılımı dikkate alınarak değerlendirilir. Bu kapsamda, belge sunulan işin ihale konusu işin kapsamı ve niteliğiyle benzer olması gerekir. Tek başına işin adı ya da sektörü değil, işin işlevselliği ve teknik özellikleri esas alınır. Bu şekilde uyuşmazlık yaratan durumların önüne geçilmiş olur.
Soru: Kalite ve çevre yönetim sistemi belgelerinin geçerliliği nasıl tespit edilir ve nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Bu tür belgelerin geçerliliği, belgenin sunulduğu tarihte geçerli olması ve belgeyi düzenleyen kuruluşun Türk Akreditasyon Kurumu gibi resmi akreditasyon kuruluşu tarafından yetkilendirilmiş olması esastır. Uygulamada, aynı zamanda belgenin ihale konusu işle ilgili olması ve güncelliğinin korunması önem taşır. Belgenin süresi ve yetkili kuruluştan alınma durumu aksi ispat edilinceye kadar geçerlilik kriteri olarak kabul edilir.
Soru: Ortaklık tespit belgeleri düzenlenirken uyulması gereken en kritik hususlar nelerdir?
Cevap: Ortaklık tespit belgeleri, ilgili mevzuat hükümlerine ve güncel ticaret sicili kayıtlarına uygun olarak düzenlenmelidir. Belgede yer alan ortaklık oranları, yetki ve imza sirküleri ticaret sicili kayıtlarıyla çelişmemelidir. Uyum sağlanmadığı durumlarda belgeler geçersiz sayılabilir ve teklifin değerlendirilmesi etkilenebilir. Bu nedenle belgenin mevzuata ve sicil kayıtlarına uygunluğu net şekilde tespit edilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi hususlar incelenir ve hangi kriterler sağlanmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklifte yer alan maliyet kalemlerinin (işçilik, malzeme, nakliye vb.) analiz formatlarına uygun şekilde ayrıntılı olarak sunulması gerekir. Kullanılan fiyatların, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiç fiyatlar veya mevzuata uygun üçüncü şahıslardan alınmış fiyat teklifleri ile desteklenmiş olması aranır. İşçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olmaması, nakliye giderlerinin idare tarafından belirlenen hesaplama yöntemlerine uygun olması özellikle dikkat edilir. Bu kriterler sağlandığında açıklamalar geçerli kabul edilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin uygunluğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde idarenin ve değerlendirme kurulunun hangi yetkileri ve sorumlulukları vardır?
Cevap: İdare ve değerlendirme kurulları, sunulan belgelerin ve açıklamaların mevzuata uygunluk ve işin niteliğine uygunluk kriterlerini titizlikle incelemekle yükümlüdür. İş deneyim belgelerinin benzerliğini işin teknik ve fonksiyonel özellikleri bakımından değerlendirir, aşırı düşük teklif açıklamalarında güvenilir ve somut maliyet verilerinin sunulup sunulmadığını araştırır. Bu incelemeler sonucunda usulüne uygun ve somut tespitlere dayanmadıkça belgelerin reddine veya açıklamaların geçersiz sayılmasına itibar edilmemelidir. Böylece haksız eleyici uygulamaların önüne geçilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin sunduğu iş deneyim belgelerinin ihale konusu işle uyumlu olmadığı iddiası başvuruda bulunmuştur. Kurul, bu iddiayı nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgelerinin uygunluğunu işin proje bütünlüğü, amacı, işlevi ve tutar dağılımı bağlamında incelemiş ve ihale konusu işin karayolu işleri kapsamında olduğunu; dolayısıyla sunulan belgelerin bu kapsamda uygun olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle başvurunun bu yönü reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi tarafından kalite ve çevre yönetim sistem belgelerinin geçersiz olduğu iddiası ileri sürülmüştür. Kurul bu iddiaya ilişkin hangi esaslara dayanarak karar vermiştir?
Cevap: Kurul, söz konusu belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş kuruluşlardan alınmış olmasını ve ihale tarihi itibariyle geçerli bulunmasını dikkate almıştır. Bu nedenle belgelerin geçersiz olduğu iddiasını yersiz bulmuş ve reddetmiştir.
Soru: Ortaklık tespit belgelerinin hatalı olduğuna dair iddialar ortaya konmuştur. Kurul bu konuda hangi hususları incelemiş ve ne sonuca varmıştır?
Cevap: Kurul, ortaklık tespit belgelerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlendiğini ve ticaret sicili kayıtlarıyla uyumlu olduğunu tespit etmiştir. Bu tespitten dolayı her türlü eleştiri reddedilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiası üzerine Kurul ne değerlendirme yapmıştır?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarenin verdiği analiz formatlarına uygun hazırlandığını, fiyat analizlerinin mevzuata uygun rayiç fiyatlar ve üçüncü kişilerden alınan belgelerle desteklendiğini, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığını ve nakliye hesaplarının idarenin belirttiği formüllere uygun yapıldığını belirleyerek bu iddiaları reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusu, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin sunduğu iş deneyim belgelerinin ihale konusu işle uyumlu olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırılık taşıdığı yönündeki iddialarla şekillenmiştir. Başvuru sahibi ayrıca kalite ve çevre yönetim sistem belgeleri ile ortaklık tespit belgelerinin uygunluğuna dair çeşitli eksiklikler ileri sürmüş, bunların sonucu olarak ihale sonucunun iptalini talep etmiştir. Uyuşmazlık, esasen sunulan belgelerin içerik ve şekil yönüyle yeterlik kriterlerine uygun olup olmadığı ve tekliflerin gerçekçilik denetiminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı noktasında yoğunlaşmıştır.
İhale sürecinde özellikle iş deneyim belgelerinin, ihale konusu işle olan benzerliği üzerinde odaklanılmıştır. Başvuru sahibi, bu belgelerin ihale konusu işin mahiyetiyle örtüşmediğini öne sürerken, Kurul değerlendirmesinde belgenin sadece şekli yapısıyla değil, üstlendiği işin amacı, teknik işlevi, projeye katkısı ve sözleşme bedeli içindeki dağılımı gibi esaslı yönlerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır. İnceleme sonucunda, ihale konusu işin karayolu işleri kapsamında olduğu ve sunulan belgelerdeki işlerin bu kapsamla teknik olarak benzerlik taşıdığı kanaatine varılarak, bu alandaki başvuru gerekçesi reddedilmiştir.
Kurulun bu vakada esaslı unsura ilişkin yaklaşımı, salt işin tanımına ya da hangi sektörde yürütüldüğüne değil; işin proje bütünlüğü içinde üstlendiği fonksiyona odaklanmıştır. Buna göre, benzerlik değerlendirmesi yalnızca işin adlandırılmasıyla değil, teknik içerik, gerçekleştirme biçimi ve ihale konusu işle olan yapısal benzerliğin derecesiyle yapılmıştır. Bu yorum, sadece formel benzerliğe indirgenmeyen daha içeriksel bir benzerlik arayışı ortaya koymakta; belgelerin yüzeysel değil, fonksiyon temelli değerlendirildiğini göstermektedir.
Pilot ortağın iş deneyiminin değerlendirilmesinde de bu esaslı unsur yaklaşımı belirleyici olmuştur. Ortaklığın teklif geçerliliğini etkileyen temel üyelerinden biri olan bu ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgesi, yapılan teknik ve tutarsal inceleme neticesinde ihale konusu işle uyumlu bulunmuş; belge kapsamındaki işlerin konusunun, ihale kapsamındaki işle aynı gruplandırmada değerlendirilmesi Kurul kararını belirleyen faktörlerden biri olmuştur. Böylece ortaklığın iş deneyimi yönünden yeterliği teyit edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, tüm bu unsurlar ışığında başvuruyu incelediğinde; belgelerin yetkili akreditasyon kurumlarınca verilmiş ve geçerli olduğunu, ticaret siciliyle uyumlu ortaklık tespitlerinin yapıldığını, aşırı düşük teklif açıklamalarının da rayiçlere ve mali analiz formatlarına uygun şekilde sunulduğunu tespit etmiştir. Hiçbir belgenin veya açıklamanın, mevzuata aykırılığı veya güvenilirlik sorunu doğuracak eksiklik taşımadığı sonucuna varan Kurul, başvuruyu yerinde görmeyerek reddetmiş ve ihale sürecinin devamına engel teşkil edecek bir usulsüzlük tespit etmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.