KÜNYE
- Toplantı No: 2022/057
- Gündem No: 8
- Karar Tarihi: 07.12.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-1520
- Başvuru Sahibi: Derman Hafriyat İnşaat Taahhüt Nakliyat ve Temizlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Maçka Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/1128757
- İhale Adı: İlçemiz Hamsiköy, Dikkaya, Çıralı, Güzelyayla Mahalleleri ve Güzelyayla Mahallesi - Turnagöl Yayla Yolu Hazır Beton Kaplanması İhalesi
Özet
İhalenin iptali kararının itirazen şikayet süreci olmadan alınması nedeniyle Kurumun görev alanına girmediği tespit edilerek başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale iptal kararının yaklaşık maliyetin eksik ve hatalı hesaplanması gerekçesiyle alındığını, ancak bu eksikliğin ihale şartlarını ve yeterlik kriterlerini etkilemediğini, dolayısıyla iptal kararının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarenin iptal kararından önce Kuruma yapılan incelemede, ihalenin iptali kararından önce idareye herhangi bir şikayet başvurusu yapılmadığı ve iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, idarenin şikayet veya itirazen şikayet başvurusu olmadan aldığı iptal kararları Kurumun görev alanına girmemektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptaline ilişkin idari kararların, Kamu İhale Kurumu tarafından incelenebilmesi için hangi ön şartlar aranır?
Cevap: İhalenin iptaline dair idari kararların Kurum tarafından incelenebilmesi için, öncelikle idareye yapılmış geçerli bir şikayet veya itirazen şikayet başvurusu bulunması gerekir. İdare, iptal kararını bu başvurulara cevap verme süreci kapsamında almalıdır. Şikayet süreci tamamlanmadan veya bu sürece bağlı olmadan alınan iptal kararları genellikle Kurumun inceleme yetkisi kapsamına girmez.
Soru: İdarenin, uygun bir şikayet başvurusu olmadan aldığı ihale iptal kararlarına karşı tarafların başvurusu Kurum tarafından nasıl karşılanır?
Cevap: İdare, şikayet başvurusu yokken ihale iptal kararı alırsa, bu kararın Kurum tarafından incelemeye alınması mümkün olmamaktadır. Böyle durumlarda, tarafların Kuruma yaptığı başvurular genellikle, Kurumun görev ve inceleme alanına girmediği gerekçesiyle reddedilir. Çünkü Kurumun görev alanı, öncelikle idareye yapılmış ve sonuçlanmamış şikayet süreçleriyle sınırlı kalabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamalarına ilişkin hata iddiaları, ihale iptal kararlarının iptali talebinde Kurum tarafından nasıl ele alınır?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasının eksik veya hatalı yapıldığına ilişkin iddialar, eğer iptal kararı öncesinde idareye şikayet veya itirazen şikayet yoluyla başvurulmamışsa, Kurum tarafından doğrudan değerlendirilmez. Kurumun bu tür maddi hata iddialarını inceleyebilmesi için öncelikle idareye resmi başvurunun yapılmış olması ve/veya süreçlerin işletilmiş olması gerekir.
Soru: İhalenin iptal kararlarının Kuruma taşınması sürecinde idareye yapılan şikayet başvurularının zamanlama ve usul açısından önemi nedir?
Cevap: Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, ihale sürecinde belirlenen kanuni süreler içinde ve usulüne uygun verilmelidir. İptal kararı, bu başvurulara yanıt verme veya sonuca bağlama süreci işletilmeden önce alınırsa, Kurumun bu kararları inceleme yetkisi genellikle doğmaz. Bu sebeple, başvurunun zamanında ve usulüne uygun yapılması hem idare hem de istekli açısından hak arama sürecinin işlemesine temel teşkil eder.
Soru: İhalenin iptali kararına yönelik itirazen şikayet yoluna başvurulmadan yapılan başvuruların hukuki sonuçları nelerdir?
Cevap: İtirazen şikayet yolu işletilmeden doğrudan Kuruma yapılan iptal kararına itiraz başvuruları usulden reddedilebilir. Bu durum, hukuki geçmiş uygulamalarda Kurumun yetki alanının şikayete bağlı kılınması nedeniyle uygulanan standart bir yaklaşımdır. Dolayısıyla, iptal kararlarına yönelik etkili hukuki koruma için şikayet prosedürünün işletilmesi önemli görülür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal kararı alınmadan önce idareye şikayet veya itirazen şikayet başvurusunun yapılmamış olması Kurumun inceleme yetkisini nasıl etkiler?
Cevap: Bu vakada, ilke olarak Kurumun inceleme yetkisi, iptal kararı öncesinde idareye yapılan şikayet veya itirazen şikayet başvurusu varlığına bağlıdır. Şikayet başvurusu yapılmadan idarece iptal kararı alınması durumunda, Kurumun görev alanına girilmediği için hakem organ inceleme yetkisini kullanmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyetin eksik ve hatalı hesaplanmasına dayalı iptal kararının hukuka aykırı olduğu iddiası Kurum tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Yaklaşık maliyetin eksik ve hatalı hesaplanması iddiası incelenmemiştir; çünkü iptal kararı Kuruma taşınabilmesi için öncelikle idareye itirazen şikayet başvurusu yapılması gerekir. Bu başvuru olmadan alınan iptal kararları Kurumun inceleme yetkisine girmemektedir.
Soru: İptal kararının Cumhur İhale Kurumu kararıyla incelenebilmesi için somut başvuru şartları nelerdir?
Cevap: İptal kararı öncesinde idareye itirazen şikayet başvurusunun yapılması zorunludur. Bu başvuru yapılmadan alınan iptal kararları Kurum tarafından inceleme konusu yapılmaz. Dolayısıyla, itirazen şikayet başvurusu, Kurumun görev alanına girebilmenin ön koşuludur.
Soru: Bu vakada başvurunun reddine karar verilmesi hangi hukuki ilkeye dayandırıldı?
Cevap: İdarenin iptal kararını şikayet veya itirazen şikayet süreci olmadan almış olması nedeniyle, bu kararın Kurumun görev alanına girmediği, dolayısıyla başvurunun inceleme dışı bırakılması ilkesine dayanılarak başvurunun reddine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, şikâyet konusu ihalenin iptali kararıdır. Başvuru sahibi, iptalin yaklaşık maliyetin eksik ve hatalı hesaplanmasına dayandırıldığını; ancak bu hususun ihale şartlarını ve yeterlik kriterlerini etkilemediğini, dolayısıyla alınan kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürmektedir. Uyuşmazlığın çerçevesini belirleyen temel husus, iptal kararının herhangi bir şikâyet ya da itirazen şikâyet süreci işletilmeden idarece doğrudan alınmış olmasıyla Kurumun bu kararı inceleme yetkisinin bulunup bulunmadığıdır.
İhale sürecinde iş deneyimi veya teklif yeterliliğine ilişkin doğrudan bir tartışma bu vakada ön planda değildir. Uyuşmazlık, somut olarak ihale iptaliyle ilgilidir ve bu iptal kararının dayanağı başvuru sahibi açısından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanması olarak kabul edilmiştir. Ancak Kurum, bu iddiayı incelememiştir; çünkü esasen, başlanmamış bir şikâyet süreci üzerinden gelen iptal kararlarını değerlendirme görevinin kendisine verilmediğini belirtmiştir.
Bu bağlamda, başvurunun esaslı unsur taşımadığı değil, Kurumun görev alanına girmediği sonucuna varılmıştır. Yani olayda iptal gerekçesinin yerindeliği veya hukuka uygunluğu gibi esas yöninden bir değerlendirme yapılmamış; yalnızca usuli bir ön koşulun eksikliği nedeniyle dosya inceleme dışı bırakılmıştır. Mevzuat uyarınca, Kurumun iptal kararını ele alabilmesi için bu kararın bir şikayet veya itirazen şikayet süreci içerisinde verilmiş olması gerekliliği dikkate alınmıştır.
İptal kararını inceleme hususunda Kurumun pilot ya da özel bir ortağın iş deneyimi niteliğine dair bir değerlendirme yapmadığı görülmektedir. İş deneyimine ilişkin bir yeterlik kriterinin bu vakada uyuşmazlık konusu olmaması nedeniyle Kurumun kararında pilot ortağın rolüyle ilgili herhangi bir yorum yer almamıştır. Vakadaki tartışmanın maddi değil usulî çerçevede kalması nedeniyle, başvuru sahibinin teklif sunma yeterliği ya da teknik yeterliliği inceleme konusu yapılmamıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihalenin iptaline dair alınan kararın öncesinde idareye yapılmış herhangi bir şikâyet ya da itirazen şikâyet başvurusunun bulunmadığını tespit etmiş; bu nedenle söz konusu iptal kararının Kurumun görev alanına girmediğine hükmetmiştir. Kurum, usule ilişkin bu eksiklik nedeniyle başvuruyu incelemeye almamış, iptal kararının esasına dair herhangi bir değerlendirme yapmadan başvurunun reddine karar vermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.