KÜNYE
- Toplantı No: 2024/011
- Gündem No: 4
- Karar Tarihi: 13.03.2024
- Karar No: 2024/UY.IV-423
- Başvuru Sahibi: Mehmet BESNİ - Aderin Yapı İnş. Gıda Taş. Müh. Yak. Paz. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Kahramanmaraş Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
- İKN: 2024/131365
- İhale Adı: Kahramanmaraş Onikişubat Hükümet Konağı, Altyapı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi
Özet
İhalenin iptaline ilişkin şikayet başvurusu yapılmadan iptal kararı alınması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin tek bir isteklinin ikinci teklif verememesi gerekçesiyle iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve iptal kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale yetkilisinin iptal gerekçesinde belirtilen sistemsel tebligat gecikmesi iddiasına rağmen, idareye EKAP üzerinden usulüne uygun bir şikayet başvurusu yapılmadığı, fiziki ortamda yapılan başvurunun ise 15.04.2023 tarihinden sonra yürürlüğe giren mevzuat ve Kurul kararları gereğince geçerli şikayet başvurusu olarak değerlendirilemeyeceği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptaline karşı yapılan şikayet başvurusunda, başvurunun hangi usul ve yollarla yapılması gerektiği noktasında tereddüt oluşabiliyor. Bu konuda genel olarak nasıl bir yaklaşım benimsenmelidir?
Cevap: Güncel düzenlemeler ve Kamu İhale Kurulu kararları çerçevesinde şikayet başvurularının elektronik ortamda, özellikle EKAP üzerinden yapılması beklenmektedir. Fiziki ortamda yapılan başvurular, tarih itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemelerle geçerli sayılmamaktadır. Bu nedenle, iptal kararına itiraz edecek tarafların öncelikle şikayet başvurularını EKAP üzerinden usulüne uygun zamanında yapmaları gerekmektedir. Başvuru farklı bir yolla yapılırsa bu, şikayetin usulden reddine veya incelemenin yapılmamasına yol açabilir.
Soru: İhalenin iptaline karşı idareye şikayet başvurusu yapılmamış veya usulüne uygun yapılmamışsa Kamu İhale Kurulu hangi durumda kalır?
Cevap: İptal kararına ilişkin olarak idareye usulüne uygun bir şikayet başvurusu yapılmadan Kuruma başvuru yapılırsa, Kamu İhale Kurulu bu başvuruyu inceleme yetkisine sahip değildir. Çünkü Kurul, idareye yapılan ve mevzuat ile kararlarla belirlenen usul ve sürelere uygun başvuruları inceleme yetkilidir. Usulüne uygun olmadan yapılmış ya da hiç yapılmamış başvurularda, Kurul çoğunlukla başvuruyu görev yönünden reddeder, yani iptal kararının hukuka uygunluğunu esaslı olarak değerlendirme yapmaz.
Soru: Bir isteklinin ikinci teklif verememesi gibi gerekçelerle alınan iptal kararlarına karşı yapılacak şikayet başvurularında, iptal gerekçesinin mahiyeti inceleme süreci açısından nasıl ele alınır?
Cevap: İptal kararının dayandığı gerekçenin, örneğin sistemsel tebligat gecikmesi gibi iddiaların incelenebilmesi için başvurunun usulüne uygun yapılması ön koşuldur. Usulüne uygun şikayet yapılmadığında, gerekçenin ne olduğu, hukuka uygunluğu veya hukuka aykırılığı tartışılamaz. Ancak başvuru usulüne uygun yapılırsa, ilgili gerekçenin somut duruma uygunluğu, ihale mevzuatına uygunluğu ve tekliflerin eşitliği ilkesi açısından değerlendirilmesi mümkün olur.
Soru: Şikayet başvurularında fiziki ortamda yapılan müracaatların geçerliliği hangi koşullara bağlıdır ve bu konuda mevzuatta genel olarak nasıl bir yol izlenmektedir?
Cevap: Mevzuat ve Kurul kararlarında, özellikle yakın tarihli düzenlemelerle şikayet başvurularının esas olarak elektronik ortamda yapılması şartı getirilmiştir. Fiziki ortamda müracaatlar ancak geçiş dönemi kuralları veya aksi belirtilen durumlarda kabul edilebilir. Güncel uygulamada, başvuruların EKAP üzerinden zamanında ve usulüne uygun yapılması gerekmekte; aksi halde bu başvurular usulsüz sayılarak değerlendirmeye alınmamaktadır. Bu yüzden fiziki ortamda yapılan başvurular genel olarak geçerli değildir ve bu durum, başvuruların reddine neden olmaktadır.
Soru: İhalenin iptaline ilişkin itirazlarda süre ve usul konularında tereddütler sıkça yaşanıyor. Şikayet başvurusunun süresi ve şekli nedeniyle yapılacak hatalar incelenme sürecini nasıl etkiler?
Cevap: Şikayet başvurularında hem sürenin hem de şeklin mevzuata uygunluğunun sağlanması büyük önem taşır. Süresi içinde EKAP üzerinden yapılmayan ya da başka usulsüzlükler taşıyan başvurular, mevzuata aykırılık nedeniyle incelenmez. Bu durumları göz ardı etmek, sürecin iptal edilmesi, itirazı yapan tarafın hak kaybına uğraması sonucunu doğurabilir. Bu nedenle, başvuru sahipleri öncelikle idareye yapacakları şikayet başvurusunu mevzuatta ve genel uygulamada öngörülen şekil ve süre koşullarına tam olarak uydurmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal edilmesine ilişkin şikayet başvurusunun hangi yollarla yapılması gerektiği ve başvurunun geçerlilik şartları nelerdir?
Cevap: Bu vaka kapsamında, idareye yapılan itirazın EKAP sistemi üzerinden usulüne uygun olarak yapılması gerekmektedir. Fiziki ortamda yapılan şikayet başvuruları, 15.04.2023 tarihinden sonra yürürlüğe giren mevzuat ve Kamu İhale Kurulu kararları gereği geçerli kabul edilmemektedir. Dolayısıyla, iptal kararına karşı şikayet başvurusu sadece EKAP üzerinden zamanında ve usule uygun şekilde yapılmışsa geçerlidir.
Soru: İdarenin iptal kararına ilişkin usulüne uygun şikayet başvurusu yapılmadığında, Kamu İhale Kurulunun görev durumu nedir?
Cevap: Bu somut olayda, iptal kararına karşı usulüne uygun şikayet başvurusu yapılmadığı için Kamu İhale Kurulu’nun inceleme yetkisi bulunmamaktadır. Bu sebeple, Kurul başvuruyu görev yönünden reddetmiştir.
Soru: İhalenin iptal gerekçesi olarak sistemsel tebligat gecikmesine bağlı olarak bir isteklinin ikinci teklif verememesi gösterilse dahi, şikayet başvurusunun usulüne uygun olmaması başvurunun akıbetini nasıl etkiler?
Cevap: İptal gerekçesindeki sistemsel tebligat gecikmesi iddiası olsa da, idareye EKAP üzerinden usulüne uygun bir şikayet başvurusu yapılmadığı için bu gerekçenin incelenmesi mümkün olmamıştır. Şikayet başvurusunun usulüne uygun olmaması, iptal kararının hukuka uygunluğunun değerlendirilmesine engel olmuş ve başvurunun reddedilmesine sebep olmuştur.
Soru: Fiziki ortamda yapılan şikayet başvurusu, vakada belirtilen mevzuat ve Kurul kararları ışığında neden geçerli bulunmamıştır?
Cevap: 15.04.2023 tarihinden sonra yürürlüğe giren mevzuat ve Kamu İhale Kurulu kararları gereğince, şikayet başvurularının EKAP sistemi üzerinden yapılması şartı getirilmiştir. Bu yüzden fiziki ortamda yapılan başvurular mevzuata ve Kurul kararlarına uygun olmadığı için geçerli kabul edilmemiştir ve inceleme yapılmamıştır.
Detaylı Analiz
İhalenin iptaline ilişkin yapılan başvuruda temel uyuşmazlık, idarenin aldığı iptal kararına karşı şikâyetin usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığı noktasında yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, iptalin gerekçesini kabul etmemekte ve ikinci teklifin verilememesinin sistemsel bir gecikmeden kaynaklandığını, bu durumun ihaleyi tümden iptal etmeyi haklı kılmayacağını ileri sürmektedir. Buna karşın, Kamu İhale Kurulu, öncelikle başvurunun görev yönünden incelenebilirliğini değerlendirmiş ve esas incelemeye geçilmeden önce usul yönünden eksiklik bulunduğunu tespit etmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan sorun, idareye yapılan başvurunun fiziki ortamda gerçekleştirilmiş olmasıdır. Halbuki şikâyet başvurularının 15.04.2023 tarihinden itibaren yürürlüğe giren düzenlemeler uyarınca yalnızca EKAP üzerinden yapılması öngörülmektedir. Bu nedenle, başvuru sahibi her ne kadar zamanında hareket etmiş olsa da, başvurusunu yanlış bir usulle yaptığı için hukuki sonuç doğurmamıştır. Elektronik yerine fiziki ortamın tercih edilmesi, idareye yöneltilen itirazın geçerli sayılmamasına neden olmuş, bu da Kurul’un inceleme yetkisini etkileyen belirleyici unsur olmuştur.
Esaslı unsur kavramı ise bu vakada şekli değil, başvurunun kabul edilebilirliğini belirleyen yönüyle öne çıkmaktadır. Şikâyetin içeriği itibarıyla ciddi bir iddia taşır görünmesine karşın, Kurul şekli usulsüzlüğü esaslı bir unsur olarak değerlendirmiştir. Zira başvurunun değerlendirmeye alınabilmesi için usule ilişkin gereklerin tam olarak yerine getirilmesi zorunlu görülmüş, bu da iptal gerekçesinin içeriğine girmeden kararın sonuçlandırılmasına yol açmıştır. Böylece başvurunun, gerekçesindeki iddialar güçlü de olsa, şekli eksiklik nedeniyle işleme alınamayacağı benimsenmiştir.
Vaka özelinde herhangi bir ortaklık yapısı söz konusu olmayıp, başvurunun içerdiği iddia yalnızca iptal kararına yöneliktir. Bu nedenle pilot ortağın iş deneyimi veya yeterliliği gibi bir tartışma gündeme gelmemiştir. Değerlendirme yalnızca başvurunun usulü ve o usulün şeklen mevzuata uygunluğu bağlamında yapılmış, teklif verebilecek istekli olup olmama ya da yeterlik belgelerinin uygunluğu gibi unsurlar bu sürece dâhil edilmemiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu yaklaşımını belirlerken, yalnızca başvurunun şekil yönünden taşıdığı usulsüzlüğü dikkate almış ve esas yönünden inceleme yapmaksızın başvuruyu görev yönünden reddetmiştir. Kurul’un bu tutumu, şikayet süreçlerinde yalnızca içeriğe değil, başvurunun sunuluş şekline de önem verildiğini göstermektedir. Bu bağlamda, sistemsel aksaklıklara dayalı iddiaların dahi incelenebilmesi, öncelikle başvurunun usul yönünden eksiksiz sunulmasına bağlıdır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.