KÜNYE
- Toplantı No: 2022/036
- Gündem No: 7
- Karar Tarihi: 26.07.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-865
- Başvuru Sahibi: Ağaoğlu Danışmanlık İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Avrupa Yakası Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğü
- İKN: 2022/425490
- İhale Adı: Avrupa Yakası 2., 5. ve 6. Bölge Genelindeki Yollarda Asfalt Kaplama - Yama Yapılması ile Baca - Izgara Yükseltme İşi
Özet
Başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun şekil yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyet ile en düşük teklif arasındaki farkın çok az olması nedeniyle rekabet ilkesinin zedelendiğini ve ihalenin iptal edilerek yeniden yapılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, itirazen şikayet başvurusunda bulunmak için zorunlu olan başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılmadığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16. maddesi uyarınca, eksikliklerin başvuru süresi içinde giderilmesi mümkün olmakla birlikte, başvuru sahibi bu eksikliği süresi içinde gidermemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikayette aranılan başvuru bedelinin yatırılma zorunluluğu hangi durumlarda örnekleme alınmalıdır?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunda bulunma hakkının kullanılabilmesi için başvuru bedelinin Kurum hesabına yatırılması genellikle zorunludur. Bu zorunluluk, başvuruya zemin hazırlayan şekil şartlarından biridir ve yatırılmaması durumunda başvuru, şekil eksikliği nedeniyle reddedilebilir. Başvuru bedelinin yatırılması, itirazen şikayetin esasının incelenebilmesi için ön koşul olarak değerlendirilir.
Soru: Başvuru bedeli yatırılmadığında süresi içinde eksikliğin giderilmesine izin verilir mi?
Cevap: Başvuru bedelinin yatırılmaması şeklindeki eksiklikler, yapılan incelemelerde, başvuru süresi dolmadan gidermek mümkün olabilir. Ancak bu sürenin geçirilmesi durumunda, eksiklik tamamlanmadığı için başvuru şekil yönünden tamamlanmamış sayılır ve başvuru reddedilir. Dolayısıyla, başvuru bedeli yatırılmamışsa, süresi içinde bu eksikliğin giderilmesine özen gösterilmelidir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda rekabetin zedelendiğine dair iddialar, başvuru bedeli yatırılmadığında nasıl değerlendirilir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunda rekabet ilkesinin zedelendiğine dair ciddi iddialar olsa bile, başvuru bedeli yatırılmamışsa veya süresi içinde tamamlanmamışsa, başvuru şekil yönünden eksik sayılır ve bu iddialar esasen değerlendirmeye alınmaz. İlk aşamada başvuru şekil uygunluğu sağlanmalıdır; aksi halde iddiaların incelemesine geçilmez.
Soru: Başvuru bedeli yatırılmaması halinde itirazen şikayet başvurusunun reddi hangi kriterlere göre yapılır?
Cevap: Başvuru bedelinin yatırılmaması, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinde belirtilen şekil eksiklikleri kapsamına girer. İdari ve hukuki karar organları, başvurunun şekil şartlarını sağlamadığı durumlarda içeriğe girmez ve başvuruyu şekil yönünden reddeder. Bu nedenle, başvuru şekil şartları ilk aşamada titizlikle kontrol edilmelidir.
Soru: İdari yargı veya Kurum kararlarında, başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle reddedilen itirazen şikayetlerde hangi uygulama hataları sıklıkla görülebilir?
Cevap: Uygulamada başvuru bedelinin yatırılıp yatırılmadığı konusunda kontrolün atlanması, süresinde giderme hakkının yanlış değerlendirilmesi veya eksikliğin bu sürede tamamlandığı halde dikkate alınmaması sıkça karşılaşılan sorunlardır. Bu nedenle, başvuru bedelinin yatırılması ve varsa süresi içinde eksikliğin giderilip giderilmediği hususu titizlikle takip edilmeli, aksi halde başvurular usul açısından iptal edilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda bulunabilmesi için başvuru bedelini yatırması neden zorunludur?
Cevap: Başvuru bedelinin yatırılması, itirazen şikayet başvurusunun kabulü için ön şarttır. Bu vaka özelinde, başvuru sahibi başvuru bedelini Kurum hesabına yatırmadığı için, başvurusu şekil yönünden eksik sayılmış ve reddedilmiştir.
Soru: Başvuru süresi içinde başvuru bedeli yatırılmamışsa, başvuru sahibi eksikliği giderebilir mi?
Cevap: İncelemede, eksikliklerin başvuru süresi içinde giderilmesinin mümkün olduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu vakada başvuru sahibi süresi içinde başvuru bedelini yatırarak eksikliği gidermemiştir; bu nedenle itirazen şikayet başvurusu şekil eksikliği nedeniyle reddedilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyet ile en düşük teklif arasındaki farkın az olması başvuru sahibinin talebinin kabulü için yeterli olmamış mıdır?
Cevap: Başvuru sahibi rekabet ilkesinin zedelendiğini ileri sürse de, itirazen şikayet başvurusunun şekil şartı olan başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle talebi incelenmemiş ve reddedilmiştir. Yani bu iddia, başvuru şekil yönünden uygun olmadığından değerlendirmeye alınmamıştır.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilme gerekçesi hangi hukuki düzenlemeye dayandırılmıştır?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunun reddi, başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin 10. fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden yapılmıştır. Bu nedenle başvuru içeriğe girilmeden şekil eksikliği nedeniyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyet ile en düşük teklif arasında çok düşük fark bulunmasını gerekçe göstererek rekabetin tam olarak sağlanamadığını iddia ettiği bu uyuşmazlıkta, temel şikâyet konusu ihalenin iptal edilmesi talebidir. Ancak uyuşmazlığın özü, bu iddianın esasına girilmeden önce, başvurunun şekil yönünden değerlendirildiği bir çerçevede şekillenmektedir. Özellikle, itirazen şikayet başvurusunun ön koşullarından biri olan başvuru bedelinin süresi içerisinde ödenip ödenmediği, uyuşmazlığın belirleyici noktası hâline gelmiştir.
İtiraz sürecinde esasa geçilebilmesi için, başvuru sahibinin iddiasını şeklen usule uygun biçimde ileri sürmesi beklenmektedir. Bu anlamda, iddianın içeriğinde rekabet ilkesine ilişkin ciddi bir şüphe bulunsa da, söz konusu değerlendirmeye geçilmeden önce, başvuru sahibinin Kanun ve Yönetmelikte öngörülen biçimsel şartları sağlamış olması gerekmektedir. Somut olayda, başvuruya konu ciddi bir rekabet iddiası olmasına rağmen, başvuru bedelinin yatırılmadığı ve bunun başvuru süresi içinde giderilmediği tespit edilmiştir. Bu da, içeriğe ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılamadan başvurunun reddedilmesine neden olmuştur.
Bu vakada, esaslı unsur kavramı, şekil şartlarının ihlali bağlamında ele alınmıştır. Başvuru bedelinin yatırılması, yalnızca teknik bir eksiklik olarak değil, başvurunun değerlendirmeye alınabilmesi için esaslı koşullardan biri olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, bu unsurun eksikliği, başvurunun değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur. Bu yönüyle, şekil yönünden eksiklik, içeriğin tümüyle göz ardı edilmesine neden olmuş ve rekabet gibi önemli bir kamu ihale ilkesine ilişkin iddiaların tartışılma olanağı dahi bulamaması sonucunu doğurmuştur.
Somut olayda, başvurunun içeriğinde yer alan iddialar kadar, bu iddiaları taşıyan prosedürün de mevzuata uygun şekilde yürütülmesi beklenmiştir. Pilot ortak ya da herhangi bir katılımcının iş deneyimine dair değerlendirme yapılmamış, çünkü başvuru şekil şartını taşımadığı için esasa ilişkin somut unsurlar tartışma konusu edilememiştir. Bu da gösteriyor ki, ihale sürecinde teknik ve mali yeterliliklerden önce, sürecin usule uygun işletilmesi büyük önem taşımaktadır.
Kamu İhale Kurulu, bu olayda şekle sıkı bağlılık ilkesini esas almış ve başvurunun esasına geçmeden önce usule uygunluk incelemesini tamamlamıştır. Süresi içinde başvuru bedelinin yatırılmamış olması, başvurunun doğrudan şekil yönünden reddedilmesine neden olmuştur. Kurul, başvuru sahibinin ileri sürdüğü ihlalleri değerlendirmemiş, çünkü başvuru şeklen geçerli bir şekilde sunulmamıştır. Böylece, hem şekle bağlılığın hem de başvuru süreci içerisindeki dikkat ve özen yükümlülüğünün, başvuru hakkının tesisi açısından ne kadar belirleyici olduğu net biçimde ortaya konmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.