KÜNYE
- Toplantı No: 2024/024
- Gündem No: 40
- Karar Tarihi: 12.06.2024
- Karar No: 2024/UY.I-783
- Başvuru Sahibi: Feza Taahhüt Anonim Şirketi - Deha Altyapı Anonim Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/194658
- İhale Adı: Aşkale-Aziziye-Nenehatun Köprülü Kavşağı Arası (Erzurum Şehir Geçişi Kesimi Dahil) Bsk Onarım İşi
Özet
İhalenin 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi nedeniyle iptal edilmesi nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu incelenmiş, ancak ihale süreci devam ederken 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında ihalenin iptal edildiği tespit edilmiştir. İptal gerekçesi, Genelge’nin kamu kurumlarının faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan harcama ve taahhütlere ilişkin düzenlemeleri ve iptal kararının ihale yetkilisince onaylanmasıdır. Bu nedenle, ihalenin iptal edilmesi sonucu, başvuru konusu ihale süreci sona ermiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale süreci devam ederken yürürlüğe giren bir Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında ihalenin iptal edilmesi, itirazen şikayet başvurularının değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: İhale süreci genelge nedeniyle iptal edildiğinde, ihale konusu işlem hukuki olarak sona erer ve bu nedenle itirazen şikayet başvurularının konusu kalmaz. Bu durumda, ihale sürecine yönelik itirazlar esaslı şekilde incelenmeden, iptal kararının varlığı nedeniyle başvurular reddedilebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin itirazlar, ihale iptal edildikten sonra nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale iptal edilmişse, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu konusundaki itirazlar genel olarak hukuki değerlendirme dışı kalır. Çünkü iptal kararı ile ihalenin tamamı sona erdiğinden, bu tür itirazlar ihale sürecini sonuçlandırmaz ve konusuz hale gelir.
Soru: Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle iptal edilen ihalelerde itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi zorunlu mudur?
Cevap: Genelge kapsamında iptal edilen ihalelerde itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi ve başvuru sahibinin iddialarının haklı bulunmaması durumunda, başvuru bedelinin iadesi her zaman uygun görülmeyebilir. Bu konuda karar yetkisi ve uygulama şartları somut duruma bağlıdır.
Soru: Kamu ihalelerinde iptal kararlarının alınmasında ihale yetkilisinin onayının önemi nedir?
Cevap: İptal kararlarının geçerlilik kazanması için çoğunlukla ihale yetkilisinin onayı gereklidir. Bu onay, iptal gerekçelerinin mevzuata uygunluğunu ve idarenin takdir yetkisinin doğru kullanıldığını gösterir, böylece iptal işlemi hukuki dayanak kazanır.
Soru: Bir ihale kamu kurumunun amaç ve faaliyet alanı dışında kalan harcama veya taahhütlerle ilgiliyse, bu durum ihalenin iptalini gerektirir mi?
Cevap: Kamu kurumlarının faaliyet alanıyla doğrudan ilgili olmayan harcama ve taahhütlere ilişkin ihaleler, ilgili Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri ve iç düzenlemeler kapsamında iptal edilebilir. Bu nedenle, böyle bir durumun tespiti iptal gerekçesi oluşturabilir ancak iptal yetkisi ve kapsamı somut mevzuata ve takdir yetkisine bağlıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale süreci devam ederken ihale yetkilisi tarafından 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca ihalenin iptal edilmesi itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesine nasıl etki etmiştir?
Cevap: Genelge kapsamında ihalenin iptal edilmesi nedeniyle ilgili ihale süreci sona ermiş, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığı tartışması konusuz kalmıştır. Dolayısıyla, itirazen şikayet başvurusunun konusu kalmadığından başvuru reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiasının değerlendirilmesi nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: İhale süreci iptal kararıyla sona erdiğinden aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu esaslı olarak karara bağlanmamış ve başvuru sahibinin iddiası haklı görülmemiştir.
Soru: İhalenin 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda iptal edilmesi durumunda başvuru bedelinin iadesi mümkün müdür?
Cevap: Bu vakada, iptal nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiş ve başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı gerekçesiyle başvuru bedelinin iadesi uygun bulunmamıştır.
Soru: İhalenin iptal gerekçesi olarak hangi hususlar öne çıkmıştır ve iptal kararı nasıl onaylanmıştır?
Cevap: İptal gerekçesi olarak, Genelgede kamu kurumlarının faaliyet alanlarıyla doğrudan ilgili olmayan harcama ve taahhütlere ilişkin düzenlemeler gösterilmiş, iptal kararı ise ihale yetkilisi tarafından onaylanmıştır.
Detaylı Analiz
İtiraza konu olayda başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerli olmadığı iddiasıyla itirazen şikâyette bulunmuştur. Ancak bu iddiaların esasen değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, ihale sürecinde yaşanan başka bir gelişmeyle doğrudan bağlantılıdır. Zira ihale devam ederken, ilgili kamu kurumunun faaliyet alanıyla doğrudan ilişkili olmayan bir taahhüdü kapsadığı gerekçesiyle ihale, bir Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca iptal edilmiştir. Bu iptal kararı idare yetkilisince onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla uyuşmazlık, teklif açıklamalarının uygunluğu değil, iptal edilen bir sürece yapılan itirazın hukuki geçerliliği üzerindedir.
İhaleyle ilgili şikâyet gerekçesi aşırı düşük teklif açıklamalarıyla sınırlıydı. Başvuru sahibi bu açıklamaların mevzuata aykırı olduğunu ileri sürse de, yapılacak hukuki değerlendirmenin önünü kesen bir iptal kararı mevcuttur. Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlı başına ihale sürecine bağlıdır ve ihale süreci iptal edildiğinde bu tür teknik değerlendirmelerin konusu da ortadan kalkar. Bu nedenle başvuruda yer alan iddiaların esası Kurul tarafından değerlendirilmemiş, yalnızca iptal kararının sonuçları üzerinden bir karar tesis edilmiştir.
İhalenin iptaline dayanak teşkil eden Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, kamu kurumlarının faaliyet alanıyla ilgisi bulunmayan projeler için yapılacak harcama ve taahhütlerin önüne geçmeyi hedeflemektedir. Bu Genelge, ihalenin finansal ve idari açıdan sürdürülebilirliğine müdahale edebilmekte ve normatif etkisi ihale sürecinin tamamını ortadan kaldırabilmektedir. Bu vakada da Genelge’nin uygulanması suretiyle iptal edilen ihale nedeniyle, artık şikâyet konusunu oluşturan hususlar esaslı sayılmamış, başka bir ifade ile bu hususlar hakkında esaslı bir inceleme yapılması mümkün olmamıştır.
Pilot ortağın iş deneyiminin uygunluğu ya da bu konudaki değerlendirme, bu ihale özelinde gündeme gelmemiştir. Çünkü başvuru sahibi tarafından ortaya konulan tek iddia, aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersizliğidir. Bu nedenle başvuruya konu teknik ya da mesleki yeterlilik unsurlarından biri olan iş deneyimi hakkında herhangi bir inceleme yapılmamış, Pilot ortak özelinde bir tartışma da yürütülmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, ihale süreci sona ermiş bir işlem hakkında karar verilmesini mümkün görmemiştir. Her ne kadar başvuru sahibi ihale sonucu üzerine odaklanmış bir itiraz yöneltmiş olsa da, Kurul iptal kararının yürürlük kazanmasıyla birlikte bu başvurunun konusuz kaldığını tespit etmiş; dolayısıyla esas incelemesine geçmeden başvuruyu reddetmiştir. Ayrıca iddiaların haklı bulunmaması nedeniyle başvuru bedelinin de iadesi uygun görülmemiştir. Bu çerçevede Kurul’un yaklaşımı, iptal işleminin ihale sürecini tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırdığı yönündedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.