KÜNYE
- Toplantı No: 2024/030
- Gündem No: 2
- Karar Tarihi: 31.07.2024
- Karar No: 2024/UY.IV-942
- Başvuru Sahibi: Özceylan Dayanıklı Tüketim Maddeleri Otomotiv Petrol İnşaat Nakliye ve Taahhüt San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/500679
- İhale Adı: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü 53 (Antakya) ve 54 (Gaziantep) Şube Şefliği Sınırları Dahilindeki Devlet ve İl Yollarında Kullanılmak Üzere İstenilen Tiplerde Asfalt Mıcırı Temini ve Nakli, Alttemel-Temel Yapılması Yapım İşi İhalesi
Özet
İtirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmaması nedeniyle reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale konusu işin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve Kamu İhale Kurulu düzenleyici kararına aykırı olarak araç, makine ve ekipman temini içermesi nedeniyle ihalenin iptal edilmesini ve geçici teminat mektubunun iade edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale sürecinde hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı tarihi izleyen on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, idarenin on gün içinde karar vermemesi halinde bu sürenin bitimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, başvuru sahibinin ise bu süreleri geçirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, aynı mahiyette ikinci başvuruların süreyi yeniden başlatmadığı ve başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, işin acil yapılması gereken işler kapsamında olduğunu, genel müdürlükten onay alındığını ve 18.07.2024 tarihine kadar sözleşme imzalanmaması halinde yasal işlem yapılacağını bildirmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdarenin itirazen şikayet başvurusuna süresi içinde cevap vermemesi halinde başvuru süresi nasıl işlemeye başlar?
Cevap: İdare, şikayet başvurusunu aldığı tarihten itibaren on gün içinde yazılı cevap vermek zorundadır. Bu süre sonunda idare herhangi bir karar vermemiş veya cevap vermemişse, başvuru sahibi idari sürenin bitiminden sonraki on günlük sürede Kamu İhale Kurulu’na itirazen şikayette bulunabilir. Bu iki aşamalı süre birbirini izler ve ilk sürenin sonunda idare cevap vermediğinde ikinci süre işlemeye başlar.
Soru: İtirazen şikayette süre işlemeden önce idarenin aldığı işlemlere veya kararlarına ilişkin şikayet hakkı saklı mıdır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı kapsamında, idarenin işlem veya kararlarının hukuka aykırı olduğunun farkına vardığı tarih esas alınarak şikayet süresi başlar. Ancak idarenin sürelere uyup uymadığı, alınan kararın şekli ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilir. Süre işlemeye başlamadan önce yapılan şikayetler hükümsüz olabilir. Bu nedenle şikayetler genellikle idari işlemin veya kararın kesinleştiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren süresi içinde yapılmalıdır.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda süre hesabında hafta sonu veya resmi tatil günleri nasıl dikkate alınmalıdır?
Cevap: İtirazen şikayet süreleri takvim günü olarak hesaplanır. Sürenin son günü resmi tatil veya hafta sonuna denk gelirse, süre otomatik olarak takip eden ilk iş gününe uzar. Ancak süre bitiminden önceki gün ve günler de normal takvim günü itibarıyla sayılır. Bu nedenle başvuruların son güne bırakılmaması, süre aşımına mahal verilmemesi için önemlidir.
Soru: İdari kararın tebliğ edilmediği durumlarda itirazen şikayet süresi ne zaman işlemeye başlar?
Cevap: İtirazen şikayet süresi, hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülen idari işlemin ilgilisine tebliğ edildiği veya kararın ilgiliye bildirildiği tarihten itibaren başlar. Kararın ilgiliye ulaşmadığı durumlarda süre işlemeyebilir. Ancak idarenin kararın tebliğiyle ilgili işlemleri ve başvuru sahibinin kararın öğrenilmesine yönelik göstereceği özen de dikkate alınır. Belirsizlik varsa somut olayın özelliklerine bakılır.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda bulunan kişisel bilgilerin eksik veya hatalı verilmesi sürenin işlemine engel olur mu?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunun süresi, başvurunun usulüne uygun şekilde yapıldığı varsayımıyla değerlendirilir. Ancak başvuru formunda kişisel veya iletişim bilgilerinin eksik veya hatalı olması, başvurunun esasının incelenmesini geciktirebilir veya eksik bilgi nedeniyle işlem yapılmayabilir. Süre yönünden ise yanlış bilgi verilmesi doğrudan sürenin işlememesine yol açmaz; süre, başvurunun alındığı tarihte başlar. Fakat eksik bilgi nedeniyle başvurunun reddine veya işlem dışı bırakılmasına dikkat edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu yaparken hangi süre kurallarına uyması gerekiyor ve bu vakada bu süreler nasıl işletilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, ihale sürecinde hukuka aykırı işlem fark edildiği tarihten itibaren on gün içinde idareye şikayet başvurusu yapmak zorundadır. Eğer idare bu başvuruya on gün içinde karar vermezse, başvuru sahibi idari karar süresinin bitimini takip eden on gün içinde Kamu İhale Kurulu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunmalıdır. Bu vakada başvuru sahibi, idarenin karar verme süresinin bitimini izleyen on günlük sürede itirazen şikayet başvurusunu yapmamış, sürenin sona ermesinden sonra başvurusunu gerçekleştirmiştir. Dolayısıyla başvuru süresi geçmiş sayılmıştır.
Soru: Aynı konuya ilişkin ikinci kez yapılan itirazen şikayet başvurusu bu vakada başvuru süresini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Bu vakada Kurul, aynı mahiyette ikinci başvuruların başvuru süresini yeniden başlatmadığını tespit etmiştir. Yani, ilk başvurunun süresi geçirilmişse, sonraki başvurular da sürenin başladığı ilk andan itibaren değerlendirilir ve yeni bir süre başlamaz. Dolayısıyla ikinci başvuru süresizlik nedeniyle kabul edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ihale konusu işin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve Kurul kararlarına aykırı olduğu iddiasının süresinde şikayet edilmemesinin sonuçları nelerdir?
Cevap: Başvuru sahibi bu iddiasını süresi içinde itirazen şikayet konusu yapmadığı için Kurul, bu hususun değerlendirmesine geçmemiş ve başvuruyu süresizlik nedeniyle reddetmiştir. Yani hukuka aykırılık iddiası süresinde ileri sürülmediği için yapılacak iptal talebi Kurul tarafından karara bağlanmamıştır.
Soru: İdarenin işin aciliyetini ve üst makam onayını bildirmesi başvuru süresi üzerinde nasıl bir etki yaratmıştır?
Cevap: İdarenin işin acil olması ve üst makam onayı aldığı bilgisini vermesi, başvuru süresini etkilememiştir. İtirazen şikayet süresi idari karar verme süresinin bitiminden itibaren işlemeye devam etmiş ve başvuru sahibi bu süreleri aşmıştır. Bu nedenle idarenin aciliyet beyanı sürenin uzamasına veya yeniden başlamasına neden olmamıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet, ihale konusu işin araç, makine ve ekipman temini içerdiği, bunun ise üst düzenleyici metinlere aykırı olduğu iddiasına dayanmaktadır. Talep, ihalenin iptali ve geçici teminatın iadesi yönündedir. Ancak Kurul değerlendirmesinde uyuşmazlığın esasına geçilmeden önce, başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı öncelikli inceleme konusu yapılmıştır. Bu çerçevede, ihtilaf doğrudan ihale sürecindeki teknik içerikten ziyade, başvuru sahibinin usule dair yükümlülüğü ihlal edip etmediği noktasında şekillenmiştir.
Somut olayda ihale konusu işin bazı teçhizat kalemlerini içermesi başvuru sahibi tarafından hukuka aykırılık olarak ileri sürülse de bu hususa dair şikayet başvurusunun idarenin karar verme süresinin bitimini takip eden on gün içinde Kuruma yöneltilmediği anlaşılmıştır. Bu noktada idarenin, işin acil ihtiyaç kapsamında olduğu ve üst makam onayı bulunduğu yönündeki açıklamaları, şikayet süresinin hesaplanması açısından etkili bir unsur oluşturmamıştır. Zira sürenin başlangıcı, idarenin karar verme süresinin sona erdiği tarihe göre belirlenmiştir. Dolayısıyla, esasın incelenmesine geçilmeden, sadece başvurunun süre yönünden uygunluğu değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlığın merkezindeki diğer önemli husus, aynı mahiyette ikinci kez yapılan başvurunun süre etkisiyle ilgilidir. Başvuru sahibi ilk başvurusunu süresinde yapmadığı hâlde, sonradan aynı konuda yeniden Kuruma başvuruda bulunmuştur. Ancak yapılan bu ikinci müracaatın başvuru süresini yeniden başlatmadığı açık biçimde ortaya konmuştur. Dolayısıyla burada “esasa etkili unsur” olarak değerlendirilebilecek iddianın kendisi değil, iddianın süresi içinde gündeme getirilip getirilmediği tayin edici görülmüştür. Kurul yaklaşımı, şikayet sisteminde süreye bağlılığın esas alındığını göstermektedir.
Vaka bağlamında pilot ortağın veya iş ortaklığı yapısının iş deneyimi yönünden bir uyuşmazlık iddiası bulunmamaktadır. Bu nedenle başvurunun içeriğinde, teklifin değerlendirilmesine dair teknik veya yeterlik belgelerine ilişkin ayrıntılar tartışma konusu yapılmamış; iş deneyimi gibi unsurlar üzerinden herhangi bir değerlendirme yürütülmemiştir. İtiraz dilekçesindeki vurgu, ihale konusunun kapsamına yönelik genel düzenlemelere aykırılık iddiası çerçevesinde şekillenmiş; teklif sahibinin performans geçmişi yahut deneyim yeterliği gündemde yer almamıştır.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, şekli süre kurallarının ciddi şekilde dikkate alındığını ortaya koymaktadır. Kurul, başvuru sahibinin idari başvuru sürecindeki zamanlamasını esas alarak değerlendirme yapmış; aynı içerikte tekrarlanan başvuruların süreyi yeniden başlatmayacağı ilkesine vurgu yapmıştır. Sonuç olarak Kurul, başvurunun esası hakkında karar vermeksizin, yalnızca zamanında yapılmamış olması nedeniyle reddine hükmetmiştir. Bu durum, başvuru sahibinin ileri sürdüğü ihale konusu işin hukuka uygunluk yönündeki iddialarının Kurul tarafından incelenmeden gündemden düşmesi sonucunu doğurmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.