KÜNYE
- Toplantı No: 2022/036
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 26.07.2022
- Karar No: 2022/UY.I-888
- Başvuru Sahibi: Beryar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Ezekar Yapı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/512238
- İhale Adı: Tekke Barajı İkmali
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik kriterlerini sağladığı ve yasak fiil iddialarının yerinde olmadığı gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin gelir tablosu ve bilanço bilgilerinin mevzuata uygun sunulmadığını, yeterlik bilgilerinin eksik ve uyumsuz olduğunu, teminat mektubu beyanları ile ibraz edilenlerin farklı olduğunu ve grup şirketleri aracılığıyla yasak fiil veya davranışlarda bulunulduğunu iddia ederek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan isteklinin 2019 yılına ait bilanço ve gelir tablosu ile ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağladığı; cari oranının 2,81, öz kaynak oranının 0,65 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile sunulan belgeler uyumlu bulunmuştur. İhale dokümanında elektronik ortamda teklif verildiğinden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınmış ve sorgulanabilir belgeler EKAP üzerinden teyit edilmiştir. Teminat mektubu süresi ve tutarı mevzuata uygundur. Yasak fiil iddialarında ise, aynı IP adresinden teklif verilmediği, teminat mektuplarının farklı bankalardan düzenlendiği ve başvuruların farklı kişilerce yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle yasak fiil veya davranışların varlığına dair somut bir tespit yapılamamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde bilançonun ve gelir tablosunun ekonomik ve mali yeterlik ölçütlerini karşılayıp karşılamadığı nasıl teknik ve somut şekilde incelenmelidir?
Cevap: İhale yetkilileri, sunulan bilançolar ve gelir tablolarını ilgili yıl verileriyle teknik olarak inceleyerek cari oran, öz kaynak oranı ve borçların özkaynaklara oranı gibi rasyoları tespit etmeli; bu rasyoların ihale dokümanındaki yeterlik kriterleri ile uyumu sağlanmalıdır. Analiz sırasında belgelerin mevzuata uygun ve güncel olması, doğrulanabilir kaynaklardan teyit edilmesi önemlidir. Özellikle elektronik platformlardan sorgulanabilirlik olanakları kullanılarak bilgiler çelişkili ise daha dikkatli denetim yapılmalıdır.
Soru: Teklif ve yeterlik bilgilerinin beyanı ile belgelerin sunumu arasında farklılık tespit edildiğinde hangi hususlara dikkat edilmeli ve nasıl değerlendirme yapılmalıdır?
Cevap: Yeterlik bilgileri tablolarında beyan edilen bilgiler ile resmi ve teyit edilebilir belgeler arasında tutarlılık aranmalıdır. Elektronik teklif sistemleri kullanıldığında beyan esas alınmakla birlikte, sorgulanabilir belgelerin EKAP gibi resmi kaynaklarda doğrulanması gereklidir. Farklılıklar varsa, belirsizliği gidermek için istekliden açıklama talep edilebilir veya usule uygun sunulmayan bilgi nedeniyle değerlendirme dışı bırakma ihtimali doğabilir. Ancak, sadece küçük tarih veya yazım yanlışları genellikle elenme sebebi sayılmaz.
Soru: Yasak fiil ya da davranış iddiaları yönünde yapılan değerlendirmelerde hangi somut göstergeler belirleyici olur ve hangi durumlarda iddialar reddedilir?
Cevap: Yasak fiilin varlığı için, aynı IP adresinden birden fazla teklif verilmesi, teminat mektuplarının aynı bankadan ve benzer özellikte düzenlenmesi ya da başvuruların aynı kişi tarafından yapılması gibi somut bağlantılar aranır. Bu tür teknik veriler farklı ise ve somut delil bulunmamışsa yasak fiil iddiaları kabul edilmez. Sadece varsayıma dayalı veya soyut şüpheler yeterli görülmez, kesin ve doğrulanabilir deliller aranır.
Soru: Teminat mektuplarının süresi ve tutarının mevzuata uygunluğu nasıl kontrol edilmeli ve hatalı teminat durumunda ne tür yaptırımlar uygulanabilir?
Cevap: Teminat mektuplarının aşırı kısa süreli olmaması, geçerlilik süresinin ihale sonrası sözleşme dönemi boyunca devam etmesi ve ihale dokümanındaki tutar şartlarına uyum göstermesi gerekir. Süre ya da tutarda mevzuata aykırılık tespit edilirse, teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olabilir. Ancak, mevzuata uygunluk varsa teminatla ilgili iddialar reddedilir ve teklifin değerlendirilmesine devam edilir.
Soru: Elektronik ortamda teklif verilen ihalelerde ip adresi incelemesi ve elektronik kayıtların kullanımı ne ölçüde bağlayıcı ve belirleyici olmaktadır?
Cevap: Elektronik ortamda verilen teklifler açısından, ip adresleri, giriş kimlik bilgileri ve elektronik kayıtlar somut delil oluşturabilir. Bu bilgiler, aynı kişinin aynı veya farklı firmalar adına birden fazla teklif verip vermediği hususunda tereddütleri gidermede önemli rol oynar. Ancak bu kayıtlar tek başına yasak fiil tespiti için yeterli olmayabilir; diğer delillerle desteklenmeli ve kapsamlı değerlendirme yapılmalıdır. Kayıtlarda uyumsuzluk veya eksiklik varsa, yeterli somutluğa ulaşılamaması durumunda iddialar kabul edilmeyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağladığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin 2019 yılına ait bilanço ve gelir tablosu incelenmiş, cari oranı 2,81, öz kaynak oranı 0,65 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0 olarak tespit edilmiştir. Bu veriler, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin sağlandığını göstermiştir.
Soru: Yeterlik bilgilerindeki beyanlar ile sunulan belgeler arasında nasıl bir uyuşmazlık olup olmadığı değerlendirmesi yapıldı mı?
Cevap: Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile isteklinin sunduğu belgeler karşılaştırılmış ve uyumlu bulunmuştur. Ayrıca, elektronik ortamda teklif verildiğinden yeterlik bilgileri esas alınmış, sorgulanabilir belgeler EKAP üzerinden teyit edilmiştir.
Soru: Yasak fiil veya davranış iddialarının yerindeliği hangi somut incelemeler sonucunda reddedilmiştir?
Cevap: Yasak fiil iddialarına ilişkin olarak, tekliflerin aynı IP adresinden verilmediği, teminat mektuplarının farklı bankalardan düzenlendiği ve başvuruların farklı kişilerce yapıldığı tespit edilmiştir. Bu somut incelemeler sonucunda yasak fiil veya davranışların varlığına dair bir bulguya rastlanmamıştır.
Soru: Teminat mektubunun geçerliliği nasıl değerlendirilmiş ve bu husus iddiaları nasıl etkilemiştir?
Cevap: Teminat mektubunun süresi ve tutarı mevzuata uygun bulunmuştur. Bu durum, teminatla ilgili usulsüzlük iddialarının geçersiz olduğu sonucunu doğurmuş, dolayısıyla başvuru sahibinin bu yöndeki itirazları reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu edilen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini gereği gibi sağlayıp sağlamadığı ile teklifine konu belgelerin tutarlılığı ve grup şirketleri aracılığıyla yasak fiil ya da davranışta bulunulup bulunulmadığı iddialarına dayanmaktadır. Başvuru sahibi; istekliye ait bilanço ve gelir tablolarının geçersiz olduğunu, yeterlik bilgilerinin uyumsuzluk içerdiğini ve teminat mektubu beyanı ile sunulan belgenin farklılık arz ettiğini ileri sürmüş, ayrıca dolaylı iştirak ilişkileri üzerinden yasak fiil şüphesini dile getirerek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir.
Sürece ilişkin inceleme kapsamında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 2019 yılına ait bilanço ve gelir tablosu üzerinden ekonomik ve mali yeterlik değerlendirmesi yapılmıştır. Teknik açıdan yapılan bu değerlendirmenin sonucunda, isteklinin cari oranının 2,81, öz kaynak oranının 0,65 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının sıfır olduğu tespit edilmiş ve bu göstergeler, ihale dokümanında tanımlanan yeterlik koşullarının sağlandığını ortaya koymuştur. Ayrıca, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen veriler ile EKAP üzerinden doğrulanan belgeler arasında herhangi bir çelişki saptanmamış, sistemden sunulan bilgiler esas alınarak belgelerin teyit edilebilirliği kontrol edilmiştir.
Uyuşmazlıkta odaklanılan asıl noktalardan biri de, sunulan belgelerdeki olası aykırılıkların teklifin esaslı unsurlarını etkileyip etkilemediği olmuştur. Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, belge sunumunda yer alan bilgilerin teklifin esasını etkilemeyecek nitelikte olduğu, beyan ile belgenin örtüşmemesi gibi bir uyumsuzluk bulunmadığı ve elektronik ortamda teklif verildiğinden beyan edilen bilgilerin sorgulanabilir nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, söz konusu belgeler, teklifin geçerliliğini ortadan kaldıracak mahiyette görülmemiştir.
Başvuruya konu olayda, başvurucunun esas olarak dile getirdiği değerlendirme dışı bırakma talebi yönünden esaslı dayanaklardan biri olan yasak fiil iddiası, teknik ve somut göstergelerle desteklenmediğinden reddedilmiştir. Tekliflerin aynı IP adresinden verilmediği, teminat mektuplarının farklı bankalarca düzenlendiği ve başvuruların ayrı kişilerce yapıldığı belirlenmiştir. Bu tespite paralel olarak, isteklilerin grup şirketi olması iddiası dışında birbirine bağlılıklarını teyit eder mahiyette bir bulguya ulaşılamamıştır. Bu çerçevede, pilot ortağın iş deneyimi veya yeterlik kriterlerine yönelik ayrıca bir tartışma yürütülmediği, asıl tartışmanın belge uyumu ve yasak fiil üzerinden şekillendiği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, Kurul tarafından yapılan değerlendirmede sunulan belgelerin içerik ve biçim yönünden yeterlik koşullarını sağladığı sonucuna ulaşılmış, iddiaların dayanağı olan belge uyuşmazlığı, teminat geçersizliği ve yasak fiil şüphesi gibi unsurların somut tespitlerle desteklenememesi nedeniyle başvurunun reddine karar verilmiştir. Değerlendirme, hem teknik analiz hem sistemsel doğrulama yoluyla yapılmış, ihale üzerinde bırakılan istekli açısından teklifin geçerliliğini etkileyecek herhangi bir aykırılığın tespit edilmediği sonucuna bağlanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.