İhale üzerinde bırakılan teklif sahiplerinin yeterlik belgeleri ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu iddiası - 2021/UY.I-750

KÜNYE

  • Toplantı No: 2021/014
  • Gündem No: 24
  • Karar Tarihi: 07.04.2021
  • Karar No: 2021/UY.I-750
  • Başvuru Sahibi: Krb Yol Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Evrensel Yol İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 3. Bölge Müdürlüğü
  • İKN: 2020/588002
  • İhale Adı: Bilecik-Pazaryeri Dereköy Barajı İkmali

Özet

İhale üzerinde bırakılan isteklilerin yeterlik belgeleri ve aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun bulunmuştur

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin vekâletname, imza sirküleri ve ticaret sicil gazeteleri gibi belgelerinin geçerliliğini, iş deneyim belgelerinin uygunluğunu, bilanço ve iş hacmi kriterlerinin karşılanıp karşılanmadığını, aşırı düşük teklif açıklamalarının usule uygunluğunu ve dayanaklarının gerçek verilere dayanıp dayanmadığını iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin imza sirküleri, vekâletname ve ticaret sicil gazetelerinin mevzuata uygun olarak sunulduğunu, e-tekliflerin yetkili kişilerce e-imza ile imzalandığını ve vekaleten teklif verilmediğini tespit etmiştir. İş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim tutarlarının asgari iş deneyim tutarını karşıladığı ve güncellemelerin mevzuata uygun yapıldığı belirlenmiştir. Bilanço ve iş hacmi belgelerinin cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı açısından yeterlilik kriterlerini sağladığı, sunulan belgelerin mevzuata ve idari şartnameye uygun olduğu saptanmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamalarında ise, idare tarafından verilen analiz formatlarına uygun açıklamalar yapıldığı, kullanılan birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleri ile uyumlu olduğu, aritmetik hata bulunmadığı, işçilik giderlerinin asgari ücretin altında olmadığı, fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tespit tutanaklarının ve fiyat tekliflerinin gerçek faaliyet alanlarına uygun olduğu, akaryakıt fiyatlarının EPDK verilerine dayandığı ve nakliye pozlarına ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhale sürecinde vekâletname ve imza sirkülerinin uyumsuz veya eksik sunulması durumunda nasıl bir değerlendirme yapılmalıdır?
Cevap: İdareler, isteklilerin vekâletname ve imza sirküleri gibi temsil ve yetki belgelerini, mevzuata uygunluk açısından titizlikle incelemelidir. Belgelerin güncel, yetkili kişiler tarafından düzenlenmiş ve imza yetkilerini açıkça göstermesi beklenir. Eksik veya çelişkili belgeler varsa, bu durum teklifin değerlendirilmesinde tereddüt oluşturabilir ancak belgelerin tamamlanması için belli bir ek süre verilmesi veya tamamlayıcı belgeler talep edilmesi usulü kullanılır. Yeterli delil ve mevzuata uygunluk sağlanmadan yapılan vekalet veya imza sirküleri değerlendirmelerinde, teklifin reddi gündeme gelebilir.

Soru: İş deneyim belgelerinin, ihale konusu işe olan uygunluğunun ve tutarlarının yeterlik kriterlerine uygunluğunun tespitinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgeleri; belgede belirtilen işin ihale konusu işe veya benzer işe uygun olması, iş tutarlarının ihale ilanında veya idari şartnamede belirlenen asgari tutarı karşılaması ve bu tutarların mevzuata uygun olarak güncellenmiş olması şartıyla yeterlik koşulunu karşılar. Belgeler, tarih ve kapsam açısından da uygun şekilde düzenlenmelidir. Eksiklik veya uyumsuzluk varsa, belge geçersiz sayılabilir ve bu durum teklifin elenmesine sebep olabilir.

Soru: Ekonomik ve mali yeterlik kapsamında sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinde hangi mali göstergeler öncelikle değerlendirilmelidir?
Cevap: Cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı gibi finansal göstergeler öncelikli olarak incelenir. Bu oranlar, isteklinin mali yapısının ve borç ödeme kapasitesinin yeterliliği hakkında somut bilgi verir. Ayrıca, sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin idari şartnamede öngörülen kriterlere uygun olup olmadığına bakılır. Bu inceleme sonucunda ekonomik ve mali yeterlik sağlanmadığı kanaatine varılırsa, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat birimlerinin ve verilerin uygunluğu nasıl kontrol edilmelidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatlar, ilgili bakanlıkların (örn. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) resmi rayiçleri veya piyasa koşullarına uygun, güncel ve gerçekçi veriler üzerinden değerlendirilmelidir. Açıklamalarda yer alan işçilik giderlerinin asgari ücretin altında olmaması, akaryakıt ve malzeme fiyatlarının ilgili resmi kurumların verileriyle tutarlı olması, nakliye ve diğer giderlerin de gerçekçi dayanaklara sahip olması beklenir. İdare tarafından belirlenen analiz formatlarına uygun, aritmetik açıdan tutarlı ve belgelenebilir açıklamalar sunulmadan aşırı düşük teklif kabul edilmez.

Soru: İhale üzerinde bırakılan tekliflerin yeterlik belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarındaki uyuşmazlıkların idari şikayet süreçlerinde nasıl ele alınması gerekir?
Cevap: İdari makamlar, yeterlik belgelerinin mevzuata uygunluğunu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının gerçek verilere dayanıp dayanmadığını titizlikle değerlendirmelidir. Eksik, hatalı veya dayanaksız belgeler varsa, değerlendirme dışı bırakma veya itirazen şikâyet başvurularında iptal yönündeki kararlara esas teşkil eder. Ancak, belgeler mevzuata uygun ve açıklamalar usule uygun ise şikâyetlerin reddi yönünde karar verilmesi yerinde olur. Bu aşamada, belgelerin güncelliği, uygunluğu ve gerçekçi dayanaklarının bulunması özellikle önem taşır.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin vekâletname ve imza sirküleri gibi belgelerinin geçerliliği nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin vekâletname, imza sirküleri ve ticaret sicil gazeteleri belgeleri mevzuata uygun olarak sunulmuş, e-teklifler yetkili kişilerce e-imza ile verilmiş ve vekaleten teklif verilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle belgelerin geçerliliği kabul edilmiştir.

Soru: İş deneyim belgelerinin uygunluğu ve yeterlik kriterlerini sağlama durumu nasıl belirlenmiştir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim tutarlarının asgari yeterlik tutarını karşıladığı ve güncelleme işlemlerinin mevzuata uygun yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konusu belgeler yeterlik kriterlerini karşılamıştır.

Soru: Ekonomik ve mali yeterlik açısından sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin değerlendirilmesi nasıl yapılmıştır?
Cevap: Cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı gibi kriterler incelenmiş, sunulan bilanço ve iş hacmi belgeleri mevzuata ve idari şartnameye uygun olduğu anlaşılmış ve ekonomik-mali yeterlik sağlanmıştır.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu hangi kriterler göz önünde bulundurularak tespit edilmiştir?
Cevap: İdarece verilen analiz formatlarına uygun açıklamalar yapılmış, kullanılan birim fiyatlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleriyle uyumlu bulunmuş, aritmetik hata olmamış, işçilik giderleri asgari ücretin altında değilmiş, fiyat teklifleri gerçek faaliyet alanlarına uygun tespit tutanaklarına dayanmış, akaryakıt fiyatları EPDK verilerine göre belirlenmiş ve nakliye pozlarına ilişkin açıklamalar mevzuata uygun kabul edilmiştir.

Detaylı Analiz

İtirazen şikâyet başvurusuna konu olan ihale sürecinde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin yeterlik belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu tartışma konusu edilmiştir. Başvuru sahibi, söz konusu isteklilerin temsil belgelerinde usulsüzlük bulunduğunu, iş deneyimlerinin yetersiz olduğunu ve tekliflerinin gerçeğe uygun olmayan aşırı düşük açıklamalar içerdiğini iddia etmiştir. Bu çerçevede Kurul, yeterlik belgelerinin kapsam ve geçerliliği ile fiyat açıklamalarının dayanaklarının doğruluğu açısından detaylı bir inceleme gerçekleştirmiştir.

Değerlendirmeye esas belgeler arasında yer alan iş deneyim belgelerinin, ihale konusu veya benzer iş kapsamında olup olmadığı ve yeterli tutarda düzenlenip düzenlenmediği üzerinde durulmuştur. Kurul tarafından yapılan incelemede, belgelerin konusunun uygun olduğu, güncel tutarlarının yeterlik şartlarında aranan asgari oranları karşıladığı ve ilgili güncelleme işlemlerinin mevzuata uygun biçimde yürütüldüğü belirlenmiştir. Bu doğrultuda iş deneyim belgelerine ilişkin herhangi bir eksiklik ya da mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir; belgelerin geçerliliği kabul edilmiştir.

İş deneyimine ilişkin bir başka önemli konu ise, teklif sunan ortak girişimlerde esaslı unsurların sağlayıcısı olarak değerlendirilen pilot ortağın yeterliliğidir. Bu vakada da pilot ortaklar özelinde yapılan yeterlik değerlendirmesinde, anılan ortağın iş deneyim tutarının tek başına aranan düzeyi karşıladığı ve ortaklık oranlarına uygun biçimde yapılandırıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, iş deneyiminin hem içerik hem de oran yönünden esaslı unsurları sağladığını ortaya koymaktadır.

Kurul ayrıca, aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklamaları da kapsamlı biçimde değerlendirmiştir. Açıklamaların idarenin belirlediği analiz formatlarına uygun olarak yapıldığı, kullanılan fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerine dayandığı, işçilik giderlerinin ise yürürlükteki asgari ücretin altında olmadığı görülmüştür. Ayrıca açıklamalarda yer alan fiyat tekliflerinin gerçek faaliyet alanlarına sahip tedarikçiler tarafından düzenlendiği, akaryakıt ve nakliye gibi kalemlerin ise resmi veri kaynaklarına (örneğin EPDK) uygun biçimde belgelendirildiği tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak, sunulan belgelerde herhangi bir aritmetik hata bulunmamıştır.

Tüm bu değerlendirmeler sonucunda Kamu İhale Kurulu, ihale üzerinde bırakılan teklif sahiplerinin sundukları yeterlik belgelerinin ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğunu, belgelerin içeriğinin yeterli ve dayanaklarının gerçek olduğunu kabul ederek başvurunun reddine karar vermiştir. Uyuşmazlığın merkezinde yer alan iş deneyimi, mali yeterlik ve fiyat açıklamaları gibi konuların her biri, yapısal ve içeriksel açıdan detaylı biçimde incelenmiş, şikâyet gerekçelerini haklı çıkaracak herhangi bir tespit Kurul nezdinde ortaya konulamamıştır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.