KÜNYE
- Toplantı No: 2022/008
- Gündem No: 38
- Karar Tarihi: 09.02.2022
- Karar No: 2022/UY.II-234
- Başvuru Sahibi: Ziver Petrol Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Bingöl İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü
- İKN: 2021/671656
- İhale Adı: Bingöl İli Kığı İlçesi 176 Adet Afet Konutu, Alt Yapı ve Çevre Düzenleme Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik belgelerinin mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin belgelerinin mevzuata uygun sunulmadığını, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağlamadığını ve iş deneyim belgesinin ihale konusu işe benzer olmadığını iddia ederek itirazen şikâyet talebinde bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, EKAP üzerinden temin edilebilen belgeler için sunuluş şekli şartlarının aranmadığını, ihale üzerinde bırakılan isteklinin beyan ettiği ortaklar, yöneticiler, geçici teminat mektubu, iş deneyim belgeleri ve bilanço bilgilerinin EKAP verileri ile uyumlu olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin (cari oran en az 0,75, öz kaynak oranı en az 0,15, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0,50’den küçük) 2018, 2019 ve 2020 yıllarının parasal tutarlarının ortalaması üzerinden sağlandığı belirlenmiştir. İş deneyim belgesinin BII grubu iş olarak düzenlendiği ve bu grubun BIII grubu işler kapsamında yer aldığı, dolayısıyla benzer işe uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: EKAP üzerinden alınabilen yeterlik belgelerinin ihale dosyasına ayrıca sunulması gerekir mi?
Cevap: Genel uygulamada, EKAP sisteminden doğrudan temin edilebilen belgeler için idarece ayrıca fiziksel ya da elektronik belge talep edilmesi zorunlu değildir. Bu belgelerin EKAP kayıtlarıyla uyumlu olması yeterlidir. Ancak, EKAP dışından alınan veya doğruluğundan şüphe duyulan belgeler için idare gerektiğinde ek belge veya açıklama isteyebilir.
Soru: Ekonomik ve mali yeterlik kriterleri yıllara göre ayrı ayrı mı yoksa belirli bir dönemin ortalaması üzerinden mi değerlendirilebilir?
Cevap: Kamu ihalelerinde ekonomik ve mali yeterlik değerlendirmesinde, genellikle son üç yıl gibi belirlenen bir döneme ait parasal verilerin aritmetik ortalaması alınarak kriterlerin karşılanıp karşılanmadığı tespit edilebilir. Bu yöntem özellikle dalgalanma olan veya geçici olumsuzluk yaşayan istekliler açısından daha adil bir değerlendirme sağlar. Yine de yeterlik dokümanında veya şartnamede farklı bir hüküm varsa ona uygun hareket edilir.
Soru: İş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğunun tespitinde iş grupları arasındaki yakınlık nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğunda, ihale konusu iş ile belge üzerindeki iş grubunun mevzuatta veya ilgili yönetmeliklerde belirlenen iş grupları kapsamında yakınlığına bakılır. Belgenin bulunduğu iş grubu, ihale iş grubunu kapsıyor veya içindeyse benzer iş olarak kabul edilebilir. Bu tespit yapılırken sadece işin adı değil, işin niteliği ve iş kapsamında yapılan işler dikkate alınır.
Soru: İdare tarafından ortaklar, yöneticiler ya da teminat mektuplarına ilişkin verilen bilgiler nasıl teyit edilir?
Cevap: İdare bu bilgilerin doğruluğunu EKAP üzerinden temin edilen kayıtlarla karşılaştırarak teyit edebilir. Ortaklık yapısı, yönetici bilgileri ve teminat mektuplarının tutarlılığı EKAP verileriyle uyumlu ise bilgilerin geçerli olduğu kabul edilir. Usulüne uygun beyan edilmeyen veya EKAP kayıtlarıyla çelişen bilgiler ise kamu ihalelerinde olumsuz değerlendirilir.
Soru: Başvuru sahipleri ekonomik ve mali yeterlik ya da benzer iş kriterlerinin yerine getirilmediğini iddia ederken, bu iddialar hangi somut verilere dayanmalıdır?
Cevap: İddiaların dayanması gereken somut veriler, sunulan belgelerin orijinalleri, EKAP kayıtları, isteklinin beyanları ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen hesaplama yöntemleri olmalıdır. Sadece belirsiz ya da soyut değerlendirmelerle bu tür iddialar kabul görmez. İhale komisyonunca da bu veriler ışığında karşılaştırmalı ve belge esaslı bir inceleme yapılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik belgelerinin sunuluş şekli konusunda başvuru sahibinin iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, EKAP üzerinden temin edilebilen belgelerin sunuluş şekli bakımından ek şarta gerek olmadığına, isteyenin beyan ettiği belgelerin EKAP verileri ile tamamen uyumlu olduğuna karar verdi. Bu nedenle başvuru sahibinin sunuluş şeklinin mevzuata aykırı olduğu iddiası reddedildi.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağlamadığı yönündeki iddia ne şekilde sonuçlandı?
Cevap: İsteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait parasal değerlerin ortalaması alınarak sağlandığı tespit edildi. Bahsedilen kriterlerin tamamının bu ortalamaya göre karşılandığı belirlendiğinden, bu iddia yerinde görülmedi.
Soru: İş deneyim belgesinin ihale konusu işle benzer olmadığı yönündeki başvuru sahibinin iddiası nasıl bir sonuca bağlandı?
Cevap: İş deneyim belgesinin BII iş grubu kapsamında olduğu ve bu grubun ihale konusu olan BIII iş grubunu kapsadığı belirlenerek, iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olduğu kanaatine varıldı. Bu nedenle iddia reddedildi.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortaklar, yöneticiler ve geçici teminat mektubu gibi yeterlik unsurlarının doğruluğu nasıl teyit edildi?
Cevap: Bu unsurların EKAP sistemi üzerinde yer alan kayıtlarla uyumlu olduğu ve ayrıca mevzuata uygun olduğu anlaşıldı. Bu da idarenin değerlendirmesinin doğru olduğunu gösterdi.
Detaylı Analiz
İhalenin üzerine bırakıldığı isteklinin yeterlik belgelerine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunda, temel uyuşmazlık belgelerin sunuluş biçiminin mevzuata uygun olup olmadığı, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin karşılanıp karşılanmadığı ve iş deneyim belgesinin ihale konusu işle benzerliğinin yeterli düzeyde olup olmadığı noktalarında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, bu üç ana unsurda mevzuata aykırılıklar bulunduğu iddiasıyla değerlendirme sürecinde hatalı işlem yapıldığını ileri sürmüştür. Kurul ise yaptığı incelemede her bir iddia yönünden somut verileri esas alarak değerlendirme yapmıştır.
Öncelikle yeterlik belgelerinin sunuluşuna dair şikâyet, özellikle EKAP üzerinden erişilebilen bilgilere yönelik olmuştur. Kurul, kamu ihalelerinde EKAP sistemi içerisinde yer alan bilgiler için ayrıca bir sunuş şekli şartı aranmadığını, ilgili belgelerin sistem üzerinden teyit edilmesinin yeterli olduğunu vurgulamış, bu kapsamda ortaklara, yöneticilere, geçici teminata ve bilanço verilerine ilişkin sunum biçiminde bir eksiklik bulunmadığını belirlemiştir. Başvurucunun bu bağlamda sunduğu itirazın, belge beyanı ile sistem verileri arasında herhangi bir uyumsuzluk göstermediği için yerinde görülmediği ifade edilmiştir.
Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin değerlendirmede ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin üç yıllık döneme ait bilanço oranlarının ortalamasının dikkate alındığı görülmektedir. Yapılan hesaplamaların 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait parasal veriler üzerinden yürütüldüğü; cari oran, öz kaynak oranı ve banka borçlarına ilişkin oranların her birinin yönetmelikte öngörülen eşikleri geçtiği tespit edilmiştir. Kurul, bu çerçevede ekonomiye ilişkin değerlendirilmesi gereken asgari kriterlerin karşılandığı sonucuna vararak ilgili şikâyetin esası olmadığına kanaat getirmiştir.
İş deneyimi açısından ise şikâyetin odağında belge konusu işin, ihaledeki benzer iş tanımıyla uyumsuz olduğu yer almaktadır. Ancak Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, iş deneyim belgesinin kapsadığı işin BII grubu içinde yer aldığı ve bunun, ihale konusu BIII grubu işleri de içeren bir kapsamda değerlendirildiği belirtilmiştir. Burada, belge ile ihale kapsamındaki işin aynı grup içinde yer alması, yani teknik anlamda benzer iş grubunun dahil olması, esaslı unsurun sağlandığına işaret olarak kabul edilmiştir.
Değerlendirmede dikkat çeken bir diğer nokta, iş deneyiminin pilot ortak nezdinde var olup olmadığına yönelik bir tartışmanın Kurul kararında yer almaması, konunun doğrudan benzer işe uygunluk açısından ele alınmasıdır. Bu durum, şikâyetin esasının iş deneyim belgesinin kim tarafından sunulduğundan öte, içeriğinin benzer iş niteliği taşıyıp taşımadığına odaklandığını göstermektedir. Dolayısıyla, pilot ortağın iş deneyimi özelinde ayrı bir değerlendirme yapılmamıştır.
Sonuç olarak, şikâyet edilen üç ana başlıkta da Kurul tarafından yapılan teknik ve sistematik inceleme sonucunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik kriterlerine uygun şekilde davrandığı ve belgelerinin gerek şekil gerek içerik yönünden geçerli olduğu tespit edilmiştir. Bu değerlendirmeler ışığında, başvuru sahibinin bütün iddiaları yerinde görülmemiş, itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Kurulun yaklaşımı, her bir yeterlik unsurunu kendi mevzuatsal bağlamında somut verilere dayalı olarak değerlendiren ve sistem doğrulamasına önem veren bir anlayışı yansıtmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.