KÜNYE
- Toplantı No: 2023/038
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 26.07.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1053
- Başvuru Sahibi: Köseoğlu Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
- İKN: 2023/78538
- İhale Adı: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Emet Bor İşletme Müdürlüğü Hisarcık Açık Ocağında 50550000 Ton Kantar Tartım Ölçümlü Dekapaj Yapım İhalesi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapım işleri cirosunu tevsik eden belgeleri usule uygun sunması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş hacmi bilgilerini teyit eden belgelerin fotokopi olduğunu, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve mevzuata göre iş hacmi kriteri için sunulan belgelerin asıllarının veya noter onaylı suretlerinin sunulması zorunludur; ancak EKAP veya kamu kurumlarının internet sayfalarından teyit edilemeyen belgeler için idarece talep edilmesi halinde aslı veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış belgeler istenebilir. İhale üzerinde bırakılan istekli, yapım işleri cirosunu gösteren belgeleri Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı standart forma uygun olarak sunmuş ve belgelerin usule uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş hacmi kriterini tevsik eden belgelerin noter onaylı suretlerini veya asıllarını sunma zorunluluğu, idareler ve istekliler tarafından nasıl anlaşılmalıdır?
Cevap: İhale dokümanında aksi belirtilmedikçe iş hacmi teyidi için asıl belge veya noter onaylı suretin sunulması gerekmekle birlikte, EKAP veya ilgili kamu kurumlarının elektronik ortamlarından doğrulanabilen belgelerde bu zorunluluk esnetilebilir. Ancak idarece talep edilirse asıla veya noterce onaylanmış surete dönüşmek gerekir. Bu nedenle, tekliflerin değerlendirilmesinde belgelerin usulüne uygun şekilde teyit edilebilir olması esas alınmalı, yalnızca fotokopi olması otomatik olarak ret nedeni kabul edilmemelidir.
Soru: İş hacmi veya benzeri yeterlik belgelerinin Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir onaylı standart formata uygun şekilde sunulması hangi durumda yeterli sayılır?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin beyan ettiği iş hacmini desteklemek için sunulan belgeler, Mali Müşavir onaylı ve standart forma uygun ise ve belgelerin gerçekliği idarece EKAP ya da başka resmi kaynaktan teyit edilemiyorsa, bu tür belgeler usule uygun kabul edilir. Böylelikle, sadece asıl belge değil; profesyonel onay ve resmi formatta sunum da doğruluk kriteri olarak dikkate alınır.
Soru: İhale tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik borcunun bulunmadığına ilişkin taahhüt, ihale sürecinde hangi aşamada belge ile teyit edilmelidir?
Cevap: Bu taahhüt, öncelikle istekliler tarafından beyan edilir; ancak kesin teyidi sözleşme imzalanmadan önce ilgili belge veya belgelerin temini yoluyla yapılır. Yani ihale aşamasında sadece beyanda bulunulması yeterli sayılabilir; kesin ve resmi doğrulama ise sözleşme aşamasının ön şartı olarak istenir.
Soru: İtirazen şikâyet veya şikayet başvurularında, yeterlik kriterleri dışındaki ihale süreciyle ilgili önceki Kurul kararlarına ilişkin itiraz ve iddialar nasıl ele alınır?
Cevap: Kurul, yeterlik kriterleriyle doğrudan ilgili olmayan, örneğin daha önceki kararlarla ilgili itirazları veya ihale dışı mevzuat alanına giren hususları inceleme kapsamı dışında bırakır. Bu tür itirazlar hukuki itiraz ve dava yoluyla çözülmelidir; dolayısıyla Kurul bu tür iddiaları değerlendirmeyip reddedebilir.
Soru: Bir isteklinin iş hacmiyle ilgili belgeleri sadece fotokopi olarak sunması durumunda teklifinin elenip elenmemesi konusunda uygulamada nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Sadece fotokopi belgeler, özellikle belgelerin gerçekliği idarece doğrulanamıyorsa eksiklik yaratabilir. Ancak belge usul ve şekil şartlarına uygun olarak (örneğin noter tasdikli, mali müşavir onaylı ya da EKAP üzerinden doğrulanabilir) sunulduysa bu eksiklik kabul edilmez. Teklif değerlendirilirken belgenin somut doğruluğunu teyit eden belge şekli esas alınmalı, salt fotokopi olması otomatik elenme sebebi sayılmamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş hacmi kriterini teyit eden belgelerin noter onaylı suret veya asıllarının sunulması zorunluluğu, bu vakada nasıl karşılanmıştır?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan istekli, yapım işleri cirosunu Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı standart forma uygun olarak sunmuştur. İdarece EKAP ya da ilgili kurum internet sayfalarından teyit sağlanamayan belgelerin aslı veya noterce onaylanmış suretlerinin istenmesi üzerine, bu usule uygun belge sunulduğu için eksiklik bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş hacmi belgelerinin fotokopi olduğu iddiası hakkındaki Kurul takdiri ne olmuştur?
Cevap: Kurul, sunulan belgelerin fotokopi değil, usule uygun ve Mali Müşavir onaylı belgeler olduğunu tespit etmiştir; dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasını haklı görmemiş ve itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik borcu bulunmamasına yönelik taahhüdü ne şekilde değerlendirilecektir?
Cevap: Bu taahhüt, sözleşme imzalanmadan önce belgelendirilecektir; henüz ihale aşamasında belge istenmemiş olup, taahhüt yerine getirilene kadar sözleşme aşamasına geçilmeyecektir.
Soru: Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin vergi ve SGK borcu ile önceki Kurul kararlarıyla ilgili iddialarının değerlendirilmesi nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Bu iddialar Kurulun görev alanı dışında görülerek reddedilmiştir ve bu tür hususların incelenmesi ancak dava yoluyla mümkün olduğundan, başvuru sahibinin şikâyetleri bu aşamada dikkate alınmamıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan isteklinin iş hacmi kriterine dair sunduğu belgelerin usulüne uygun olup olmadığına yöneliktir. Başvuru sahibi, söz konusu belgelerin yalnızca fotokopi olarak sunulduğunu ileri sürerek, bu durumun teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirdiğini savunmuştur. Kurulun incelemeye esas aldığı temel nokta, sunulan belgelerin biçim ve içerik bakımından ihale dokümanında ve ilgili mevzuatta öngörülen doğrulama araçlarını karşılayıp karşılamadığıdır.
Bu bağlamda incelenen konu belgelerin yalnızca fiziksel kopya olup olmadığı değil; aynı zamanda teyide elverişli şekilde düzenlenip düzenlenmediğidir. İhale üzerinde bırakılan istekli, yapım işleri cirosuna ilişkin belgeleri Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı ve standart forma uygun biçimde sunmuştur. Kurul değerlendirmesinde, söz konusu belgelerin tek başına fotokopi mahiyetinde olmadığı, aksine doğrulama açısından ilgili mevzuatın öngördüğü unsurları taşıdığı tespiti yapılmıştır. Dolayısıyla yalnızca belgenin şekli değil, aynı zamanda içeriği ve onay biçimi de dikkate alınmıştır.
Esaslı unsur kavramı bu vakada belgenin sunuluş biçimiyle içerik tutarlılığı üzerinden değerlendirilmiştir. Belgenin şekilsel olarak fotokopi olup olmaktan ziyade, doğrulanabilirlik ilkesi esas alınmıştır. Kurul, Mali Müşavir onayı ve standart formun varlığını, belgenin esaslı nitelik taşıdığına işaret olarak kabul etmiştir. Sadece yüzeysel bir biçim değerlendirmesiyle işlem tesis edilmemiş; bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu, belge sunumunun temel belirleyicisi olarak görülmüştür.
Pilot ortak özelinde ise iş hacmi kriterlerini karşılamaya yönelik sunulan belgelerde, Mali Müşavir onayı ve standart formla düzenleme esas alınarak yeterlik şartının sağlandığı kanaatine ulaşılmıştır. Her ne kadar başvuru sahibi, belgenin fotokopi olduğunu ileri sürmüş olsa da pilot ortağın, iş hacmini tevsik eden belgelere ilişkin gerekli format ve onay şartlarını yerine getirdiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, iddia konusu şekilsel hususun, yeterlik açısından belirleyici bir eksiklik oluşturmadığı değerlendirilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, belge sunuluş yöntemini kendi içinde bütünlüklü olarak incelemiş; sadece iddianın dayandığı fiziki görünüm yerine, onay mercii, belge formatı ve mevzuata uygunluk yönlerinden değerlendirme yaparak iddiaları haklı bulmamıştır. Ayrıca şikayetçinin diğer iddiaları Kurulun görev alanı dışında değerlendirildiğinden, incelenmeye alınmamıştır. Nihai değerlendirme sonucunda, iş hacmi kriterinde usulsüzlük bulunmadığı kanaatiyle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.