KÜNYE
- Toplantı No: 2023/013
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 15.02.2023
- Karar No: 2023/UY.II-341
- Başvuru Sahibi: Zk Altyapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Hizmetleri Şube Müdürlüğü
- İKN: 2022/1080736
- İhale Adı: İstanbul Geneli Yol, Köprü, Kavşak ve Altyapı İnşaatı
Özet
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kullanılan sahte iş deneyim belgesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlilik bilgileri ve belgelerin mevzuata aykırı ve hatalı olduğunu, özellikle iş deneyim belgesinin sahte olduğunu iddia ederek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinin EKAP kaydının 26.12.2022 tarihinde askıya alındığını ve bu nedenle belgenin iş deneyiminin tevsikinde kullanılamayacağını tespit etmiştir. Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Kanunu hükümleri uyarınca, sahte belge kullanımı yasak fiil olarak değerlendirilmiş ve bu durumun ihaleye katılımda yasak fiil teşkil ettiği belirtilmiştir. İş deneyim belgesinin askıya alınması, belgenin geçersizliğini ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini doğurmuştur.
İdare Görüşü
İdare, sunulan belgelerin bir kısmını incelemiş, iş hacmi bilgileri ve bilanço belgeleri ile ilgili bazı açıklamalar yapmış ancak iş deneyim belgesinin EKAP kaydının bulunup bulunmadığı ve geçerliliği konusunda kesin bir değerlendirme yapmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin EKAP kayıtlarının askıya alınması durumunda, bu belge ihale yeterlik değerlendirmesinde kullanılabilir mi?
Cevap: EKAP kaydı askıya alınan iş deneyim belgeleri, söz konusu askıya alma süresi boyunca iş deneyimini tevsik amacıyla kullanılamaz. Bu belgeler yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınmaz ve bunlara dayanarak yapılan beyanlar geçerli sayılmaz. Bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirilmesinde bu belgelerin kullanılması teklifin reddine yol açabilir.
Soru: Sahte belge kullanan isteklinin ihale sürecindeki hukuki durumu ve yaptırımları nelerdir?
Cevap: Sahte belge kullanımı, ihale sürecinde yasak fiil olarak kabul edilir. Bu durum, teklifin yasak fiilin uygulandığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına, ayrıca sahte belge kullanılması nedeniyle yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına yol açabilir. Böylece hem idari hem de cezai yaptırımlar gündeme gelir.
Soru: Yurt dışı iş deneyim belgelerinin EKAP’a kayıt zorunluluğu ve bu zorunluluğun ihale sürecine etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yurt dışı iş deneyim belgeleri için de EKAP’a kayıt zorunluluğu bulunmaktadır. Bu belgelerin kayıt işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yapılmaması veya EKAP kaydının askıya alınması durumunda belge ihale yeterlik hesabında dikkate alınmaz. Dolayısıyla, yurt dışı iş deneyim belgesinin geçerliliği EKAP sistemindeki durumu ile doğrudan ilişkilidir.
Soru: İş hacmi ve bilanço belgelerindeki eksiklikler teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: İş hacmi ve bilanço belgelerindeki eksiklikler tek başına teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmeyebilir. Bu tür eksiklikler genellikle düzeltilebilecek ya da açıklanabilecek nitelikteyse teklifin reddine yol açmayabilir. Ancak, eksikliğin niteliği ve ihalenin özel şartları önemlidir; değerlendirme bu unsurlar dikkate alınarak yapılmalıdır.
Soru: İsteklinin ortaklık yapısı ve yetki belgelerinin mevzuata uygunluğu hangi durumlarda teklifin reddini engeller?
Cevap: İsteklinin ortaklık yapısı ve yetki belgeleri mevzuata uygun ise, bu hususlar teklifin reddine sebep olmaz. Ortaklık ve yetki belgelerindeki uygunluk, ihale sürecinde isteklinin yeterliliği açısından temel önkoşullardan biridir ve eksik olmadığı durumlarda teklif değerlendirme dışı bırakma nedeni oluşturmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin EKAP kaydının askıya alınmasının teklif değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: İş deneyim belgesinin EKAP kaydının askıya alınması, bu belgenin iş deneyiminin tevsikinde kullanılamayacağını gösterir. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu belgeyi yeterlilikte kullanması mümkün olmadığından, teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Sahte iş deneyim belgesi kullanılması ihale sürecinde hangi yaptırımı doğurmuştur?
Cevap: Sahte iş deneyim belgesi kullanılması, ihale sürecinde yasak fiil olarak kabul edilmiş ve bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca değerlendirme dışı bırakılmıştır. Ayrıca, sahte belge kullanımı nedeniyle yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortaklık yapısı ve yetki belgeleri yönünden yapılan inceleme sonucunda ne tespit edilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortaklık yapısı ve yetki belgeleri mevzuata uygun bulunmuştur; bu hususlar teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmamıştır.
Soru: Başvuru sahibi tarafından ileri sürülen iş hacmi ve bilanço belgelerindeki eksikliklerin ihale sonucuna etkisi ne olmuştur?
Cevap: İş hacmi ve bilanço belgelerindeki bazı eksiklikler tespit edilmiş olsa da, bu eksiklikler teklifin reddine veya değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmamıştır; ihale üzerindeki asıl olumsuz etki iş deneyim belgesine ilişkindir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin geçerliliğine ilişkindir. Başvuru sahibi, anılan belgenin sahte olduğunu ve yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınamayacağını ileri sürerek, bu durumun teklifin reddini gerekli kıldığını savunmuştur. İdare ise konuya ilişkin değerlendirmesinde sınırlı bazı tespitler yapmış, fakat belgelerin geçerliliği noktasında açık bir sonuç ortaya koymamıştır. Tartışmanın ana ekseni, teklifin temel dayanağını oluşturan bu belgenin, ihale sürecinde kullanılabilir nitelikte olup olmadığına odaklanmaktadır.
İş deneyim belgesi ile ilgili olarak, belgenin Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerindeki kaydının askıya alınmış olması dikkate değer bir husus olarak öne çıkmaktadır. Yapılan teknik değerlendirmede, belgenin söz konusu tarihten itibaren EKAP kayıtlarının durdurulduğu ve bu nedenle belgeye dayalı iş deneyiminin yeterlik açısından geçersiz olduğu saptanmıştır. Bu durum, yalnızca şekli bir eksiklik olarak değerlendirilmemiş; aynı zamanda belgenin ihale mevzuatı kapsamında kullanılmasını engelleyen esaslı bir geçersizlik hali olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla belgenin ihale teklifinde kullanımı, diğer bilgilerin uygunluğu gözetilmeksizin, mevzuata aykırılık teşkil etmiştir.
Bu vakada, “esaslı unsur” kavramı Kurul değerlendirmesinde önemli bir işlev üstlenmektedir. İş deneyimi, mal ya da hizmet alımı veya yapım işlerinde isteklinin yeterliğini doğrudan etkileyen temel bir kriterdir. Bu nedenle iş deneyimini belgeleyen evrakta bir geçersizlik söz konusu ise, diğer belgeler ne kadar uygun olursa olsun, teklifin geçerliliği sağlanamaz. Kurulun yaklaşımı da bu yönde olmuş; iş hacmi veya bilanço gibi ikincil belgelerdeki eksikliklerin düzeltilebilir görüldüğü, ancak asıl belirleyicinin iş deneyim belgesinin durumu olduğu benimsenmiştir. Bu bağlamda, ihale sonucu açısından belirleyici unsurun, askıda olan ve sahte olduğu değerlendirilen söz konusu belge olduğu kabul edilmiştir.
Pilot ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgesi üzerinden yürütülen incelemelerde, diğer ilgili belgelerin kısmen uygun olduğu, özellikle ortaklık yapısının ve yetkilendirme evraklarının mevzuata uygun bulunduğu ortaya konmuştur. Ancak pilot ortağın iş deneyimini tevsik ettiği belgenin EKAP kaydının askıya alınmış olması tek başına teklifin değerlendirme dışı kalmasına yeterli görülmüştür. Bu değerlendirme yalnızca pilot ortağın değil, teklifin tümünün geçerliliğini ortadan kaldıran bir etki yaratmış; iş ortaklığı içindeki görev ve rol dağılımına bakmaksızın, yeterliktesliminin belge niteliği temel alınarak karar verilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, iş deneyim belgesinin hem içerik hem de sistem kaydı bakımından geçersizlik taşıdığına hükmetmiş ve bu çerçevede sahte belge kullanımı nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Ayrıca, bu belgenin sahte nitelik taşıması dolayısıyla ilgili isteklinin yasak fiil işlediğine kanaat getirilmiş ve konu hakkında yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması yönünde işlem tesis edilmiştir. Kurulun yaklaşımı, sahte belgeye sıfır tolerans esasına dayalı net bir kararlılığı ortaya koymakta ve bu tür belgelerin sadece idari değil, cezai sorumluluk da doğurabileceğini göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.