KÜNYE
- Toplantı No: 2023/030
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 24.05.2023
- Karar No: 2023/UY.II-789
- Başvuru Sahibi: Yüksel İnşaat A.Ş. - Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/754233
- İhale Adı: Antalya-Karacaören 2 Barajı İçmesuyu Tesisleri
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin geçerliliği ve noter onaylı belgelerin doğruluğu hususunda tereddüt bulunması nedeniyle başvurunun esastan incelenmesine olanak bulunmamıştır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin EKAP kaydının olmaması, belgelerin dayanaklarının şüpheli olması, pay defterlerinin Yönetmelik hükümlerine aykırı sunulması ve noter onaylarının sahte olduğu iddialarıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, iş deneyim belgesinin EKAP’ta Ticaret Bakanlığı Ticaret Müşavirlikleri/Ataşelikleri tarafından düzenlendiği ve yurt dışı işlerde bu şekilde düzenlenebileceği tespit edilmiştir. Ayrıca, Dışişleri Bakanlığı ve ilgili konsolosluklar tarafından işin yapıldığı ve belgenin geçerliliği doğrulanmıştır. Noter onaylı pay defterlerinin de gerçek olduğu Ankara 10. Noterliğinden alınan belgelerle tespit edilmiştir. Ancak, Danıştay Onüçüncü Dairesi kararıyla önceki Kurul kararının geçerliliği onanmış ve başvuru sahibinin iddialarının esas yönünden incelenmesine hukuki imkan kalmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin EKAP’ta kayıtlı olmaması, belgenin geçersiz sayılması için yeterli bir gerekçe midir?
Cevap: EKAP’ta kayıtlı olmaması tek başına belgenin geçersizliğini göstermez. Özellikle yurt dışı işlere ilişkin iş deneyim belgeleri, Ticaret Bakanlığına bağlı Ticaret Müşavirlikleri veya Ataşelikleri tarafından düzenlenmekte ve her zaman EKAP’ta yer almayabilmektedir. Bu nedenle, belgenin geçerliliğinin başka resmi teyit yollarıyla araştırılması gerekir.
Soru: İhale sürecinde sunulan noter onaylı pay defterlerinin gerçekliği konusunda şüpheler varsa nasıl doğrulama yapılabilir?
Cevap: Noter onaylı pay defterlerinin doğruluğu, söz konusu noterlik merciisinden resmi yazı veya belge alınarak teyit edilebilir. Bu doğrulama, sahtecilik iddialarına karşı somut bir delil oluşturur ve belgelerin geçerliliği hakkında kesin kanaat yaratabilir.
Soru: Daha önce benzer konuda kurulmuş ve Danıştay tarafından onanmış bir karara rağmen aynı iddialar tekrarlandığında iddiaların esas yönünden incelenmesi mümkün müdür?
Cevap: Danıştay tarafından onanmış önceki Kurul kararları bağlayıcı nitelikte olduğundan, aynı konuda yapılan başvurularda esas inceleme yapılması hukuken sınırlanabilir. Bu durumda, önceden karara bağlanmış hususlar yeniden değerlendirilmez; dolayısıyla iddialar esas yönünden incelenmeden reddedilebilir.
Soru: Yurt dışında yapılan işlere ilişkin olarak alınan iş deneyim belgelerinin geçerliliği nasıl tespit edilir?
Cevap: Bu tür belgelerin geçerliliği, Dışişleri Bakanlığı ve ilgili yurt dışı konsoloslukları veya ataşeliklerince yapılacak resmi doğrulamalarla belirlenir. Bu makamların teyidi, iş deneyim belgelerinin gerçekliğini ve işin yapıldığına ilişkin uygunluğunu gösterir.
Soru: İş deneyim belgelerinin ve noter onaylı belgelerin doğruluğu hakkındaki itirazlarda hangi tür resmi belgeler esas alınmalıdır?
Cevap: İtirazlarda, iş deneyim belgelerinin düzenlenme yerinden resmi teyit yazıları ve noter onaylarının verildiği noterden alınan doğrulama belgeleri esas kabul edilir. Bu belgeler, iddiaların somutluğunu değerlendirirken en güvenilir kanıt niteliğindedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin EKAP’ta olmaması başvuru sahibinin iddiasını haklı çıkarır mı?
Cevap: Hayır, iş deneyim belgesinin EKAP’ta bulunmaması iddia sahibinin lehine değerlendirilmemiştir. İnceleme sonucu, yurt dışı işlerde Ticaret Bakanlığına bağlı Ticaret Müşavirliği veya Ataşelikleri tarafından verilen iş deneyim belgelerinin EKAP’ta görünmeyebileceği tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu husus tek başına belgenin geçersizliği anlamına gelmemiştir.
Soru: Noter onaylı pay defterlerinin gerçekliği konusunda ileri sürülen şüpheler nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Bu şüpheler, Ankara 10. Noterliğinden alınan belgelerle karşılaştırma yapılmak suretiyle giderilmiştir. Onayların gerçek olduğu tespit edilmiş, dolayısıyla pay defterlerinin noter onayı hususunda ileri sürülen sahtecilik iddiaları kabul edilmemiştir.
Soru: Danıştay Onüçüncü Dairesi kararı başvuru sahibinin iddialarının esas yönünden incelenmesine neden engel teşkil etmiştir?
Cevap: Danıştay Onüçüncü Dairesi, daha önce Kurul tarafından verilen benzer bir kararın hukukî geçerliliğini onamıştır. Bu durum, aynı hususların yeniden esas yönünden incelenebilmesine hukuken olanak tanımamış ve başvuru sahibinin iddialarının esas incelemesini engellemiştir.
Soru: Yurt dışı işlerde düzenlenen iş deneyim belgelerinin geçerliliği hangi makamlarca doğrulanmıştır?
Cevap: Yurt dışı işlerde düzenlenen belgelerin geçerliliği Dışişleri Bakanlığı ile ilgili konsolosluklar aracılığıyla doğrulanmıştır. Bu teyit, belgenin sahte olmadığı ve işin yapıldığına dair kesin bir kanaat oluşmasına yol açmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi ile bazı noter onaylı belgelerin geçerliliğine yönelik şüphelere dayanmaktadır. Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin Elektronik Kamu Alımları Platformu’nda (EKAP) kayıtlı olmamasının yanı sıra, belgenin dayanağının güvenirliğinden kuşku duyduğunu belirtmiş; ayrıca noter onaylı pay defterlerinin de usule ve gerçeğe aykırı şekilde sunulduğunu öne sürmüştür. Bu çerçevede yapılan itirazen şikayet başvurusunda, belgelerin mevzuata uygunluğu ve gerçekliğinin yeniden değerlendirilmesi talep edilmiştir.
İhale süreci bağlamında başvuru sahibinin en temel iddiası, iş deneyim belgesinin EKAP’ta görünmemesinin bu belgenin geçersiz olduğunu gösterdiği yönündedir. Ancak yapılan değerlendirmede, başvuruya konu olan işin yurt dışında gerçekleştirildiği ve bu tür iş deneyim belgelerinin Ticaret Bakanlığına bağlı ticaret müşavirlikleri veya ataşelikler aracılığıyla düzenlenebileceği anlaşılmıştır. Bu nedenle, söz konusu belgenin yalnızca EKAP’ta kayıtlı olmaması geçerliliğini ortadan kaldırmamış ve belge Dışişleri Bakanlığı ile ilgili yurt dışı temsilciliklerce doğrulanarak geçerli kabul edilmiştir. Bu durum, kamu ihale uygulamalarında yurt dışı işler için farklı kayıt ve doğrulama yollarının mümkün olduğunu göstermektedir.
Esaslı unsur kavramı ise bu vakada, iddiaların esas yönünden incelenip incelenemeyeceği noktasında belirleyici olmuştur. İlgili Kurul daha önce benzer içerikli bir başvuruyu değerlendirmiş, Danıştay söz konusu kararın hukuka uygunluğunu onamıştır. Bu bağlamda daha önce karara bağlanmış olan iddiaların yeniden aynı kapsamda ele alınabilmesine hukuki olarak olanak kalmaması nedeniyle, mevcut başvurunun esas yönüyle incelenmesi mümkün olmamıştır. Bu durum, daha önceki kararların bağlayıcı etkisine ve yargı organları tarafından onanmış olmasının değerlendirme yetkisini nasıl sınırladığına somut bir örnek teşkil etmektedir.
İhalede pilot ortak sıfatına sahip olan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin yeterliliği de dolaylı biçimde inceleme konusu olmuş, ancak belgeye yönelik geçerlilik şüpheleri yukarıda açıklandığı üzere ilgili kamu kurumlarının resmi teyitleriyle giderilmiştir. Belgelerin kamu otoritelerince düzenlenmesi ve geçerliliğinin diplomatik kanallardan doğrulanması, pilot ortağın teknik yeterliliği noktasında şüpheye yer bırakmamış; ayrıca noter onaylı diğer belgelerin gerçek olduğu da ilgili noterlik makamından alınan yazılı teyitlerle netleştirilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, iş deneyim belgesinin geçerliliğini destekleyen resmi kanıtların bulunması ve noter onaylı belgelerin doğruluğunun somut belgelerle teyit edilmesi üzerine, başvuru sahibinin iddialarının maddi yönden incelenmesine gerek görmemiştir. Nihai olarak, Danıştay tarafından daha önce verilmiş benzer bir karara ilişkin onama kararı dikkate alınarak, iddiaların esasına girilmeden başvuru reddedilmiştir. Böylece Kurul hem belgelerin güvenilirliğini hem de idari ve yargısal kararların sürekliliğini gözeterek karar vermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.