KÜNYE
- Toplantı No: 2023/031
- Gündem No: 55
- Karar Tarihi: 31.05.2023
- Karar No: 2023/UY.I-838
- Başvuru Sahibi: Öz Eser İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. - HS Elit Enerji İnş. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
- İKN: 2023/78538
- İhale Adı: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Emet Bor İşletme Müdürlüğü Hisarcık Açık Ocağında 50550000 Ton Kantar Tartım Ölçümlü Dekapaj Yapım İhalesi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço ve iş hacmi kriterlerini sağladığı, ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş hacmi tutarının teyit edilmesi için düzeltici işlem yapılmasına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço rasyolarını sağlamadığı, yeterlik kriterlerini karşılamadığı, yeterlik bilgileri tablosunun eksik ve uyumsuz olduğu, güncel ortaklık yapısının doğru beyan edilmediği iddialarında bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve İdari Şartname hükümleri uyarınca, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı ve özel ortaklarının 2020 ve 2021 yıllarına ait bilanço rasyolarının cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçları/özkaynak oranı kriterlerini sağladığını; ayrıca iş hacmi açısından pilot ortağın ve özel ortakların beyan ettikleri toplam ciro tutarlarının, iş ortaklığındaki hisseleri oranında, teklif bedelinin %25’inden az olmaması gerektiği kriterini sağladığını tespit etmiştir. İdari Şartname ve Yönetmelik hükümleri gereği, e-teklif usulüyle yapılan ihalelerde yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler EKAP ve ilgili kamu kurumlarının internet sayfalarından sorgulanarak teyit edilmekte, sorgulanamayan belgeler için ise idarece belge talep edilmekte ve bu belgeler üzerinden değerlendirme yapılmaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tabloları ile EKAP’ta kayıtlı bilgiler arasında uyumsuzluk bulunmamıştır. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş hacmi bilgileri EKAP ve diğer resmi kaynaklardan teyit edilemediğinden, bu hususta idarece belge talep edilmesi ve sunulan belgeler üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: İhale yeterlik kriterleri kapsamında sunulan bilanço rasyolarının doğruluğu ve uygunluğu nasıl ve hangi kaynaklar kullanılarak kontrol edilir?
Cevap: İhale kapsamında bilanço rasyolarının uygunluğu öncelikle teklif sahibi tarafından sunulan belgelerle belirlenir. Ardından, bu veriler EKAP kayıtları ve varsa ilgili kamu kurumlarının internet sayfalarından teyit edilir. Uyuşmazlık veya şüphe durumunda idarece ek belge talep edilerek belgelerin uygunluğu detaylı şekilde değerlendirilir.
Soru 2: İş hacmi tutarlarının yeterlik kriterini karşılayıp karşılamadığı hangi esaslara göre ve nasıl tespit edilir?
Cevap: İş hacmi tutarlarının tespiti idari şartnamede belirtilen oranlara göre yapılır. Genellikle iş hacminin, iş ortaklığındaki pay oranına uygun olarak teklif bedelinin belli bir yüzdesinden (örneğin %25) az olmaması beklenir. Sunulan iş hacmi bilgileri resmi kaynaklardan (EKAP gibi) teyit edilir; teyit edilemeyen durumlarda ek belge istenmesi uygulamada yaygın bir yöntemdir.
Soru 3: Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerle EKAP kayıtları arasında uyumsuzluk tespit edilirse ne yapılmalıdır?
Cevap: Eğer yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile EKAP kayıtları arasında farklar veya uyumsuzluklar görülürse, idarece istekliden durumu açıklayan veya doğrulayan belgeler talep edilir. Bu belgelerin sağlanamaması veya uygun olmaması durumunda, ilgili isteklinin yeterlik değerlendirmesi olumsuz etkilenebilir.
Soru 4: İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik belgeleri resmi kaynaklardan teyit edilemiyorsa, idarenin izlememesi gereken yol nedir?
Cevap: Resmi kaynaklardan teyit edilemeyen yeterlik belgelerine dayanarak doğrudan değerlendirme yapmak ve işlemleri sonuçlandırmak hatalı bir uygulamadır. Doğru yaklaşım, idarenin bu belgeleri talep edip resmi olarak doğruladıktan sonra değerlendirme yapması ve gerekirse işlemleri buna göre düzeltmesidir.
Soru 5: İhale kararlarına yapılan itirazlarda, yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına ilişkin iddialar nasıl dengelenmeli?
Cevap: İtirazlarda, yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına yönelik iddialar hem başvuru sahibinin beyanlarına hem de idari kayıt ve belgelerin uyumuna göre objektif biçimde değerlendirilmelidir. Tek taraflı iddialar veya belgesiz iddialar yeterli kabul edilmemeli, ancak belgelerde veya resmi kaynaklarda tutarsızlık varsa bu durum dikkate alınmalıdır. Böylece hem hakkaniyet hem de mevzuata uygunluk sağlanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço ve iş hacmi yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı hangi belgeler ve kriterlere göre tespit edilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı ve özel ortaklarının 2020 ve 2021 yıllarına ait bilanço rasyoları; cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçları/özkaynak oranı kriterlerine uygun bulunmuştur. Ayrıca, iş hacmi tutarlarının iş ortaklığındaki hisseleri oranında teklif bedelinin %25’inden az olmaması şartı sağlanmıştır. Değerlendirme bu belgeler ve kriterler çerçevesinde yapılmıştır.
Soru 2: Başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosunun eksik ve uyumsuz olduğu iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tabloları ile EKAP’taki kayıtlar karşılaştırılmış ve aralarında uyumsuzluk olmadığı tespit edilmiştir. Böylece başvuru sahibinin yeterlik bilgi tablosunun eksik ve uyumsuz olduğu iddiası yerinde bulunmamıştır.
Soru 3: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş hacmi bilgilerinin teyit edilmemesi sonucu ne olmuştur?
Cevap: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş hacmi bilgilerinin EKAP ve diğer resmi kaynaklardan teyit edilememesi nedeniyle idarece bu bilgilerin belge olarak talep edilmesi ve sunulan belgeler üzerinden yeniden değerlendirme yapılması gerektiğine karar verilmiştir. Bu doğrultuda işlemlerin mevzuata uygun şekilde düzeltilerek tekrar gerçekleştirilmesi hükme bağlanmıştır.
Soru 4: Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli hakkındaki bilanço ve iş hacmi kriterlerini sağlamadığı iddiası sonucunda verilen karar nedir?
Cevap: Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço ve iş hacmi kriterlerini sağladığı, başvuru sahibinin tüm iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli yeterlik kriterlerini karşılamış kabul edilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale süreci bağlamında gündeme gelen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ekonomik ve mali yeterliğine yöneliktir. Başvuru sahibi, özellikle bilanço rasyoları ve iş hacmi yeterlik belgelerine ilişkin olarak bu istekli tarafından yapılan beyanların eksik, uyumsuz ve gerçeği yansıtmadığı yönünde çeşitli iddialarda bulunmuştur. Aynı zamanda, yeterlik bilgileri tablosunun EKAP kayıtlarıyla örtüşmediği ve ortaklık yapılarının da güncel şekilde belirtilmediği savunulmuştur. İhale sürecinin sağlıklı şekilde yürütülmesi açısından, bu tür iddialar yeterlik tespiti bakımından kritik önemdedir.
Başvurudaki iddialar üzerine yapılan değerlendirme, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığını oluşturan pilot ve özel ortakların, iş deneyim ve mali yeterlik belgelerinde yer alan iki ana unsura odaklanmıştır: bilanço rasyoları ve iş hacmi tutarları. Kurul tarafından yapılan incelemede, cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçları/özkaynak oranı gibi finansal göstergelere dair veriler, 2020 ve 2021 yılları için mevzuatla uyumlu bulunmuştur. Aynı zamanda iş hacmi kapsamında bildirilen toplam gelirlerin, iş ortaklığı içindeki hisseleriyle orantılı olarak asgari teklif bedelinin %25’ini karşıladığı belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında, beyan edilen veriler ile EKAP ve diğer resmî kayıtlar arasında bir çelişki bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta esaslı unsur değerlendirmesi, başvuru sahibinin iddialarının somut belgelerle desteklenip desteklenmediği temelinde ele alınmıştır. Kurul, ihale üzerinde bırakılan istekli açısından yapılan sorgulamalarda, EKAP kayıtlarıyla uyumsuzluk bulunmadığından, beyanlara yönelik değerlendirmeyi esaslı bir tutarsızlık olarak kabul etmemiştir. Buna karşılık, ikinci sıradaki teklif sahibinin iş hacmi bilgileri resmî kayıtlardan teyit edilemediği için, bu durum başlı başına değerlendirilmeye muhtaç bir eksiklik olarak görülmüştür. Dolayısıyla yalnızca doğruluğu teyit edilemeyen beyanlar esaslı unsur kapsamında ele alınarak, ilgili istekliye belge sunumu yükümlülüğü getirilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı açısından yapılan değerlendirme, yeterlik kriterlerinin karşılandığı yönündedir. Pilot ortağa düşen iş hacmi tutarının, teklif bedeliyle orantılı olarak uygun düzeyde olduğu, ayrıca idari şartname çerçevesinde talep edilen bilanço rasyolarını sağladığı belirlenmiştir. Bu analiz, ortaklığın kazanan taraf olarak belirlenmesinde temel rol oynayan pilot ortağın mali gücünü ve piyasadaki yeterliliğini belgelediği yönünde yorumlanmıştır. Dolayısıyla, pilot ortağın belgelerinin hem miktar olarak yeterli hem de içerik açısından uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, yapılan değerlendirme sonucunda başvuru sahibinin tüm iddialarını yerinde bulmamış ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik koşullarını sağladığına hükmetmiştir. Buna rağmen, ikinci en avantajlı teklif sahibine ilişkin iş hacmi bilgilerinin teyit edilememesi noktasında süreçsel bir eksiklik tespit edilmiştir. Bu nedenle, ilgili belgelerin idarece istenmesi ve değerlendirme işlemlerinin buna göre yeniden yapılması yönünde düzeltici işlem kararı verilmiştir. Alınan karar, ihale sürecinde sadece beyanlara değil, aynı zamanda bu beyanların doğrulanabilirliğine önem verilmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.