KÜNYE
- Toplantı No: 2022/059
- Gündem No: 105
- Karar Tarihi: 21.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1643
- Başvuru Sahibi: Agne Yapı A.Ş. - Şen-Gök Keleşoğlu İnş. Taah. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/531275
- İhale Adı: Çayeli – (Pazar – Hemşin) Ayr Km: 0+000 – 6+500 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı İşleri Yapılması İşi
Özet
Teklif geçerlilik süresi uzatılmadığı için aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu değerlendirilmeden ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakılmasına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığını iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale sürecinde sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci teklif sahibinin teklif geçerlilik sürelerini uzatmamaları nedeniyle teklifleri geçersiz sayılmıştır. Bu nedenle, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğuna ilişkin uyuşmazlık konusu kalmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif geçerlilik süresinin sona ermesi ve uzatılmaması durumunda tekliflerin aşırı düşük teklif incelemesine tabi tutulması gerekir mi?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi sona erip de süre uzatılmazsa, ilgili teklifler mevzuat gereği geçersiz sayılır. Bu durumda aşırı düşük teklif açıklaması isteme veya inceleme yükümlülüğü ortadan kalkar. Çünkü geçersiz tekliflerin uygunluğu yönünde değerlendirme yapılamaz ve bu teklifler ihale dışı bırakılır.
Soru: İhale kapsamında teklif geçerlilik süresi uzatılmazsa, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirmeye alınabilir mi?
Cevap: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi teklif geçerlilik süresini uzatmadığında bu teklif geçersiz sayılır. Dolayısıyla onun aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluğuna ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmaz; inceleme sadece geçerli ve süresi devam eden tekliflere uygulanır.
Soru: Geçerlilik süresi uzatılmayan teklifler nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması yapılmamışsa, bunun başvuru süreci ve iptal sebebi olarak değerlendirilmesi mümkün müdür?
Cevap: Geçerlilik süresi dolmamış ve aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş teklifler için açıklamaların uygunluğu önem taşır. Ancak geçerlilik süresi uzatılmadığı için teklifler geçersiz sayılmışsa, açıklamaların uygun olmaması yönündeki iddialar temelden incelenmez. Bu durumda başvuru konusu husus ihale sonucu üzerinde etkili olmaz.
Soru: İhale komisyonu aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunmuş ancak teklif geçerlilik süresi teklif sahipleri tarafından uzatılmamışsa, yapılması gereken işlem nedir?
Cevap: Böyle bir durumda teklif geçerlilik süresi uzatılmadığı için söz konusu teklifler geçersiz sayılır. Komisyon aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluğunu değerlendirmeden bu teklifleri ihale dışı bırakmalıdır. İhale üzerinde bırakılma ve değerlendirme sürecinde geçerlilik süresi uzatılmayan teklifler dikkate alınmaz.
Soru: İhale tekliflerinin geçerlilik süresi ile aşırı düşük teklif açıklaması arasındaki ilişki ihale usulünde nasıl düzenlenmiştir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi, tekliflerin bağlayıcılığı süresini gösterir ve ihale sürecinin tamamlanmasına kadar uzatılması istenebilir. Aşırı düşük teklif açıklaması ise, teklifin ekonomik açıdan gerçekçi olup olmadığını göstermek içindir. Ancak teklif geçerlilik süresi uzatılmadığında, teklif hukuken geçersiz hale gelip aşırı düşük açıklamaları performans dışı kalır; dolayısıyla geçerlilik süresi uzatılmadan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi mümkün değildir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci teklif sahibinin teklif geçerlilik sürelerini uzatmaması aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkiledi?
Cevap: Teklif geçerlilik sürelerinin uzatılmaması nedeniyle, bu isteklilerin teklifleri süreci gereği geçersiz sayıldı. Geçersiz tekliflerde aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirmesi yapılamadığı için bu konu hakkında herhangi bir karara varılamadı.
Soru: Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddiası hangi nedenle reddedildi?
Cevap: Çünkü ihale üzerinde bırakılan ve ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli teklif geçerlilik sürelerini uzatmayarak tekliflerini geçersiz kıldı ve bu durumda aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluk değerlendirmesi yapılamadı. Dolayısıyla iddia konusu kalmadı.
Soru: İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin uyuşmazlık neden ortadan kalktı?
Cevap: Çünkü geçerlilik süresi uzatılmayan teklifler geçersiz sayıldı, bu da aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğunun değerlendirilmesini anlamsız hale getirdi ve uyuşmazlık konusu kalmadı.
Soru: Bu vaka açısından, teklif geçerlilik süresinin uzatılmamasının ihale sonucu üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresinin uzatılmaması ihale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci teklif sahibinin tekliflerinin geçersiz sayılmasına yol açtı, dolayısıyla ihale başvuru sahibi lehine sonuçlandı ve aşırı düşük teklif itirazları esastan incelenmedi.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli ile ikinci en avantajlı teklif sahibine yönelik yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığının değerlendirilmesidir. Başvuru sahibi bu iki isteklinin açıklamalarının uygun olmadığını öne sürerek itirazen şikayette bulunmuştur. Ancak inceleme sürecinde söz konusu iki isteklinin teklif geçerlilik sürelerini uzatmamış olmaları nedeniyle tekliflerinin geçersiz sayıldığı ve bu durumun uyuşmazlık konusunu etkisiz hale getirdiği tespit edilmiştir.
Uyuşmazlık çerçevesinin merkezinde, aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin değerlendirmelerin yapılmaması değil, bu değerlendirmeye konu tekliflerin geçerliliğini yitirmiş olması yer almaktadır. İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamaları istenmiş, ancak bu aşamadan sonra teklif geçerlilik süresi uzatım taleplerinin dikkate alınmaması neticesinde, sunulan açıklamalar işleme konulmadan tekliflerin geçersizliği belirlenmiştir. Bu süreçte, teknik ve mali tekliflerin içeriğinden çok teklifin usulen geçerliliği esas alınmıştır.
Bu olayda “esasa etkili unsur” kavramı, teklif geçerlilik süresinin uzatılmamasıyla somut bir şekilde ortaya çıkmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamasının yeterliliği tartışmaya açılmadan önce, bu açıklamaların dayandığı teklifin süresel açıdan geçerliliğini koruyup korumadığına bakılmış ve bu durumun esaslı bir unsur olduğu kabul edilmiştir. Başka bir ifadeyle, geçerlilik süresi sona ermiş bir teklifin değerlendirilmesine hukuken olanak bulunmadığından, içerik yönünden yapılacak bir analiz anlamını yitirmiştir.
Başvuru sahibinin işaret ettiği hususlara rağmen, pilot ortak ya da diğer ortakların iş deneyimleri değerlendirme konusu olmamıştır; çünkü bu tür nitelik incelemeleri, yalnızca geçerli teklifler esas alınarak yapılır. Pilot ortağın teknik yetersizliğine ilişkin olası bir iddia, ancak teklifin usulen geçerli olması halinde geçerlilik kazanır. Bu vakada ise böyle bir incelemeye gidilmesi gerek görülmemiştir, zira başvuruda belirtilen teklifler ihale sürecinde bağlayıcılığını yitirmiştir.
Kamu İhale Kurulu, başvuruya ilişkin yaptığı değerlendirmede, teklif geçerlilik süresi uzatılmayan firmaların tekliflerinin geçersiz sayıldığını esas kabul etmiş ve bu teklifler üzerinde içeriksel bir inceleme yapmaya gerek görmemiştir. Bu doğrultuda, aşırı düşük teklif açıklamalarına dair başvuru sahibinin iddialarının artık geçersiz tekliflere ilişkin olması nedeniyle değerlendirilmesine gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Böylece uyuşmazlık konusuz kaldığından, başvuru reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.