KÜNYE
- Toplantı No: 2022/027
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 11.05.2022
- Karar No: 2022/UY.II-586
- Başvuru Sahibi: Ata Altyapı End. A.Ş.-Onh İnş. ve Taah. A.Ş.-Uğursal Elek. Elekt. İnş. Mal. Kırt. Med. Mob. Bey. Eşy. San. ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/754233
- İhale Adı: Antalya-Karacaören 2 Barajı İçmesuyu Tesisleri
Özet
İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının mali yeterliliğinin konsolide bilanço iddiası ile reddi ve başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının konsolide bilanço kullanarak mali yeterliliği sağladığını, bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, EKAP ve Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden yapılan incelemede, söz konusu iş ortaklığının bilanço bilgilerinin konsolide değil, 2019 hesap dönemine ait gerçek veriler olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin iddiasını destekleyen somut belge sunmadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale kapsamında iş ortaklıklarının mali yeterlilik değerlendirilmesinde konsolide bilanço sunulabilir mi, sunulduğunda nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş ortaklıklarının mali yeterliliklerini göstermek için konsolide bilanço kullanılabilir ancak bu durumda sunulan konsolide bilanço ile sermaye ortaklarının ayrı ayrı ya da iş ortaklığı bazında mali durumunun uygunluğu somut ve resmi belgelerle desteklenmelidir. Sadece konsolide bilanço olduğu iddiası yeterli olmayıp, yetkili ve güvenilir kaynaklardan alınan doğrulamalar yapılır. Eğer iddialar desteklenmezse, bilanço bilgileri iş ortaklığının gerçek bireysel verileri dikkate alınarak değerlendirilir.
Soru: Mali yeterlilik değerlendirmesinde sunulan finansal belgelerin doğruluğunun tespiti hangi kaynaklardan ve nasıl yapılır?
Cevap: Finansal belgelerin doğruluğu EKAP sistemi, Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları gibi resmi ve merkezi veri tabanları üzerinden kontrol edilir. İdarelerin, sunulan belgelerin gerçek olup olmadığını ve mevzuata uygunluğunu bu kaynaklar aracılığıyla teyit etme yükümlülüğü bulunur. Somut delil ve belge sunulamaması halinde, iddialar genellikle geçersiz sayılır.
Soru: İdare tarafından yapılan mali yeterlilik değerlendirmesinde, itirazen şikayet başvurusunda iddianın somut belgelerle desteklenmemesi sonucunda ne tür hukuki sonuçlar doğabilir?
Cevap: İddianın somut ve resmi belgelerle desteklenmemesi halinde başvuru red edilir veya görev yönünden incelenmeyebilir. Böylece teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya kazanılmış hakkın korunmasına yol açan kararlar verilebilir. Ayrıca, benzer başvuruların farklı tarihlerde yapılan tekrarlarının birleştirilmesi talepleri de uygun görülmeyebilir.
Soru: İdari itiraz sürecinde aynı konuya ilişkin farklı tarihlerde yapılan başvuruların birleştirilmesi hangi şartlarda mümkün olur?
Cevap: Başvurular ancak aynı hukuki dayanak ve ortak konulara ilişkin olmaları ve iddiaların somut olarak desteklenmesi halinde birleştirilebilir. Somut destek bulunmayan veya usul yönünden uygun olmayan başvuruların birleştirilmesi genellikle reddedilir. Bu konuda mevzuatta açık düzenleme yoksa idari otoritenin takdiri söz konusu olur.
Soru: Kurul kararlarının yeniden incelenmesi için mevzuatta açık bir düzenleme yoksa, bu durumda hak arama yolları nasıl işler?
Cevap: Kurul kararlarının yeniden incelenmesi veya iptali yönünde idari bir yol bulunmadığı durumlarda, ilgililer yargı yoluna başvurarak kararın hukuka uygunluğunu denetletebilir. Bu, idari yargı mercileri nezdinde kararın iptali veya uygulanmasının durdurulması taleplerini kapsar. İdari merciler kendi kararlarını yeniden incelemekle yükümlü değildir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının mali yeterliliği konsolide bilanço ile sağlandığı iddiası hangi gerekçe ile reddedilmiştir?
Cevap: Bu iddia, iş ortaklığının sunduğu bilanço bilgileri EKAP ve Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarından incelendiğinde konsolide değil, 2019 hesap dönemine ait gerçek veriler olduğunun tespit edilmesi nedeniyle reddedilmiştir. Başvuru sahibi iddiasını destekleyecek somut belge sunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin aynı iddia ile farklı tarihlerde yaptığı itirazen şikayet başvurularının birleştirilmesi talebi neden reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin taleplerinin aynı hukuki dayanak ve bentler üzerinden yapılmasına rağmen iddiasını somut belge ile desteklemediğini ve usul yönünden uygun olmadığı gerekçesiyle bu talepleri birleştirme ve başvuru bedelinin iadesi istemlerini reddetmiştir.
Soru: Kurul kararlarının yeniden incelenmesi talebinin mevzuat kapsamında değerlendirilememesinin sonucu nedir?
Cevap: Mevzuatta Kurul kararlarının yeniden incelenmesine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından, başvuru sahibinin bu yöndeki başvurusuna yönelik karar olumsuz olmuştur ve hukuki çözüm yargısal denetim yoluna başvurmakla mümkündür.
Soru: Bu vakada başvuru sahibinin mali yeterlilik değerlendirmesine yönelik iddiasının desteklenememesi başvurunun hangi nedenle sona erdirilmesine yol açmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin konsolide bilanço kullandığı iddiasını somut belge ile kanıtlayamaması ve iş ortaklığının gerçek ve uygun bilanço verdiğinin tespit edilmesi nedeniyle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin şikayeti, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının mali yeterliliğinin usule aykırı şekilde sağlandığı iddiasına dayanmaktadır. Özellikle, ortaklığın sunduğu bilanço bilgilerinde konsolide verilerin kullanıldığı, bu nedenle mali yeterlilik şartlarını mevzuata uygun biçimde karşılamadığı öne sürülmüştür. Ancak bu iddianın yalnızca başvuru sahibinin yorumu ile gündeme getirildiği; herhangi bir belgesele dayanakla desteklenmediği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda uyuşmazlık, bir taraftan somut bilgi ve belgelerle ortaya konmayan bir iddianın dikkate alınıp alınamayacağına, diğer taraftan da kamu idaresinin kayıtlara dayalı tespitlerine ne ölçüde güvenilebileceğine ilişkindir.
İhale sürecinde iş deneyiminden ziyade mali yeterliliğe ilişkin belgeler üzerinden yapılan değerlendirmede esas tartışma, ortaklığın sunduğu bilanço bilgilerinin türüdür. Başvuru sahibi bu bilgilerin konsolide olduğunu belirterek geçersiz sayılmasını talep etmiş; oysa yapılan kayıt kontrollerinde 2019 hesap dönemine ait ve konsolide nitelik taşımayan gerçek bilgiler üzerinden mali yeterliliğin sağlandığı görülmüştür. EKAP ve Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinden doğrulanan bu bilgilere karşı başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddia, belirleyici ve dayanak teşkil edebilecek nitelikte hiçbir dokümanla desteklenmemiştir.
Bu bağlamda, konsolide bilanço iddiasının ihale sürecinde bir “esaslı unsur” oluşturup oluşturmadığı değerlendirildiğinde, Kurul tarafından dikkate alınan kıstas somutluktur olmuştur. Konsolide bilanço sunulması halinde bunun usule uygunluğunun titizlikle değerlendirilmesi gerekiyorsa da, somut belge sunulmaksızın yalnızca varsayıma dayalı olan bir iddianın esaslı unsur teşkil etmediği ve inceleme konusu yapılamayacağı görülmektedir. Dolayısıyla, ileri sürülen hususun ihalenin esasını etkileyecek ağırlıkta olmadığı ve yalnızca soyut beyanlara dayandığı açıkça ortaya konmuştur.
İlgili değerlendirmede pilot ortak ya da diğer ortaklar arasında mali yeterliliğe dair özel bir ayrıştırma ya da rol hiyerarşisi tartışılmamıştır; çünkü konsolide olup olmadığı iddia edilen bilançonun, hem türü itibariyle hem de elde edilen veri kaynaklarının niteliği yönünden genel anlamda uygun olduğu sabit hale gelmiştir. İdarece yapılmış ayrıntılı bir mali yeterlilik analizine itiraz edilmekle birlikte, buna karşı başvuru sahibinin finansal teknik düzeyde ortaya koyduğu güçlü bir karşı argüman veya belge bulunmamaktadır. Bu nedenle, ortaklıklardaki sorumluluk dağılımına ilişkin özel bir değerlendirme gereği dahi doğmamıştır.
Sonuç itibariyle Kurul, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının mali yeterlilik kriterlerini konsolide bilanço kullanmadan sağladığını resmi sistemler üzerinden tespit etmiş, başvuru sahibinin soyut iddialarına itibar etmemiştir. Görev yönünden inceleme dışı bırakılan başvurunun, aynı iddiaları yineleyen diğer başvurularla birleştirilmesi ve bedel iadesi gibi talepler de uygun bulunmamıştır. Kurul ayrıca, kararlarının yeniden incelenmesine yönelik herhangi bir idari yol bulunmadığını ifade ederek, bu tür taleplerin yargısal denetim yoluyla ileri sürülmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.