İhale konusu yol yapım ve işaretleme alanında iş ortaklığı ortaklarının faaliyet gösterip göstermediğinin incelenmesi - 2022/UY.I-392

KÜNYE

  • Toplantı No: 2022/018
  • Gündem No: 14
  • Karar Tarihi: 23.03.2022
  • Karar No: 2022/UY.I-392
  • Başvuru Sahibi: Yimtaş Mühendislik İnş. Taah. Tur. Metal San. ve Tic. A.Ş.
  • İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü
  • İKN: 2021/900177
  • İhale Adı: Karayolları 9 Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Yollarda Termoplastik Boya İle Yatay İşaretleme Yapım İşi

Özet

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği tespit edilerek itirazen şikâyet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet göstermediğini, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale konusu iş, Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki yollarda termoplastik ve çift komponentli boya ile yatay işaretleme yapım işidir. İş ortaklığının pilot ortağı ve diğer ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgeleri incelendiğinde; belgelerin Karayolları bölge müdürlükleri sorumluluğundaki yollarda bakım, yapım, onarım ve üstyapı işlerini kapsadığı, dolayısıyla iş ortaklığı ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır.

Genel Soru–Cevap

Soru: İş ortaklıklarında ortakların ihale konusu alanda faaliyet gösterip göstermediğinin değerlendirilmesinde hangi tür belgeler esas alınabilir?
Cevap: Ortakların faaliyet alanlarının belirlenmesinde iş deneyim belgeleri önceliklidir. Bu belgelerde işin konusu, gerçekleştirildiği alan ve uygulama yeri gibi bilgiler bulunur. İdare veya değerlendirme kurulları, özellikle iş deneyim belgelerinde gösterilen işlerin ihale konusuna teknik ve sektörel anlamda uygun olup olmadığını değerlendirir. Faaliyet konusu ile iş deneyimi arasında makul bir bağlantı varsa, ortakların ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği kabul edilir.

Soru: Bir iş ortaklığının ortaklarından sadece pilot ortağın ihale konusu alanda faaliyet göstermesi yeterli midir, diğer ortakların da faaliyet durumu nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş ortaklığında tüm ortakların ihale konusu alanda faaliyet gösterip göstermediği ayrı ayrı ve birlikte değerlendirilir. Pilot ortağın faaliyet göstermesi önemli olmakla birlikte, diğer ortakların da iş deneyim belgeleri incelenerek ilgili alanda faaliyetlerinin bulunup bulunmadığı aranır. Özellikle ortakların sunduğu belgeler ihale konusu işin gerektirdiği teknik yeterliği destekliyorsa, ortakların hep birlikte bu alanda faaliyet gösterdiği sonucuna varılabilir.

Soru: İş deneyim belgelerinde belirtilen işler ihale konusu işten farklı görünüyorsa, ortakların faaliyet alanı tespitinde nasıl bir yaklaşım benimsenir?
Cevap: İş deneyim belgelerinde belirtilen işler ile ihale konusu iş arasında bariz teknik veya sektörel fark varsa bu durum değerlendirmede olumsuz etki yaratabilir. Ancak benzer nitelikteki işler, örneğin yol yapımında bakım veya üstyapı işleri, ihale konusu işin kapsamına yakın kabul edilerek faaliyet alanının mevcut olduğu sonuçlandırılabilir. Belgelerin somut içeriği ve işin yapıldığı ortama dair bilgiler dikkate alınır. Netlik yoksa belirsizlik oluşabilir; bu durumda idare veya kurullar ilave belge veya açıklama talep edebilir.

Soru: Ortakların ihale konusu alanda faaliyet göstermediği iddiasının ispat yükü kime aittir ve bu durumun nasıl kanıtlanması beklenir?
Cevap: İddia sahibi, iş ortaklığı ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet göstermediğini iddia ediyorsa, bu iddiasını destekleyecek somut delil veya belge sunmakla yükümlüdür. Sadece soyut iddialar veya varsayımlar genellikle yeterli görülmez. Karşı tarafın sunduğu iş deneyim belgeleri kapsamlı ve somut faaliyet gösterdiğine dair bilgi veriyorsa, itiraz eden taraf bunu çürütecek nitelikte belge ve açıklama sağlamalıdır.

Soru: İhale üzerine bırakılan iş ortaklığının ortaklarının faaliyet alanı ile ilgili tereddütler ortaya çıktığında idare veya değerlendirme kurulu nasıl bir yol izlemelidir?
Cevap: Faaliyet alanına ilişkin doğrudan ve net bilgi yoksa veya belgeler çelişkili ise idare veya kurullar ek bilgi ve belge talep edebilir. Ayrıca teknik uzman görüşü alınması faydalı olabilir. Değerlendirme somut belgelere dayanmalı, kişinin veya tarafların beyanları tek başına yeterli sayılmamalıdır. Belirgin bir faaliyet alanı tespiti yapılamazsa, bu durum teklifin değerlendirilmesinde negatif sonuç doğurabilir. Ancak karar verirken belirsizliğin derecesi, delil durumunun yeterliliği ve somut olayın özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet gösterip göstermediğinin tespiti nasıl yapılmıştır?
Cevap: İş ortaklığı ortakları tarafından sunulan iş deneyim belgeleri incelenmiştir; bu belgelerde Karayolları bölge müdürlükleri sorumluluğundaki yollarda yapılan bakım, yapım, onarım ve üstyapı işlerinin yer alması nedeniyle ortakların ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin, iş ortaklığı ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet göstermediği iddiası hangi gerekçe ile reddedilmiştir?
Cevap: Sunulan iş deneyim belgelerinin kapsamı ihale konusu iş alanını karşılamış ve ortakların bu alanda faaliyet gösterdiği anlaşıldığından; bu nedenle başvuru sahibinin iddiası haklı bulunmamış ve itirazen şikâyet reddedilmiştir.

Soru: İhale konusu işin özellikleri, iş ortaklığının alanda faaliyet gösterip göstermediğine ilişkin tespiti nasıl etkilemiştir?
Cevap: İhale konusu iş, Karayolları bölgesi yollarında termoplastik ve çift komponentli boya ile yatay işaretleme yapımı olduğundan, bu alanda yapılan bakım, yapım, onarım ve üstyapı işleri faaliyet olarak kabul edilmiş ve sunulan belgeler bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Soru: Kurulun yaptığı inceleme sonucuna göre, itirazen şikâyetin reddedilmesi ihale sürecinde ne anlama gelmiştir?
Cevap: Kurul, iş ortaklığı ortaklarının ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği sonucuna vardığı için, başvuru sahibinin teklifin değerlendirme dışı bırakılması talebi reddedilmiş ve ihale üzerinde bırakma kararı geçerliliğini korumuştur.

Detaylı Analiz

İhale sürecindeki uyuşmazlık, iş üzerinde bırakılan bir iş ortaklığının ortaklarının, ihale konusu iş alanında faaliyet gösterip göstermediği yönündeki iddiaya dayanmaktadır. Başvuru sahibi, bu ortakların söz konusu faaliyet alanında yeterli deneyime sahip olmadığını, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini öne sürmüştür. Bu çerçevede çekişmenin özü, firmanın sadece şekli olarak değil, işin mahiyetine uygun şekilde gerçekten bu alanda faaliyet gösterip göstermediğinin belirlenmesine ilişkindir.

İnceleme, ortaklık üyeleri tarafından sunulan iş deneyim belgeleri üzerinden yürütülmüştür. İhale konusu iş, yol işaretleme (termoplastik ve çift komponentli boya ile) yapımıyla ilgilidir. Ortakların sunduğu belgelerde ise Karayolları bölge müdürlükleri sorumluluğundaki yollarda yürütülen bakım, yapım, onarım ve üstyapı işlerine dair bilgiler yer almaktadır. Uyuşmazlık, bu tür işlerin ihale konusu iş ile ne ölçüde örtüştüğüne odaklanırken; belgelerin içeriği, işin teknik gerekleri bakımından ihale konusu faaliyet alanını karşılayıp karşılamadığı üzerinden değerlendirilmiştir.

Değerlendirmede “esaslı unsur” kavramı da zımni biçimde kendini göstermiştir. İş deneyim belgelerinde yer alan faaliyetlerin, ihale konusu işin esaslı niteliklerini taşıyıp taşımadığı üzerinde durulmuştur. Burada Karayolları yol ağında üstyapı işlerinin yapılmış olması, boyama ve işaretleme gibi teknik detaylara doğrudan temas etmese dahi; işin yürütüldüğü çevre, teknik gereklilik ve iş kapsamı açısından makul benzerlik taşıdığı kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla Kurul, bu belgelerin esaslı niteliğe sahip olduğunu değerlendirerek iddialara itibar etmemiştir.

Özellikle pilot ortağın belgelendirdiği işler, ortaklığın bu alandaki deneyimini ortaya koyarken; diğer ortağın sunduğu belgeler de benzer iş kapsamları içerdiği için iş ortaklığı bünyesinde toplam yeterliğin oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Burada, sadece pilot ortağın değil, her iki ortağın da faaliyet alanının dikkate alındığı; ancak faaliyet kapsamının sadece bire bir örtüşme değil, benzer teknik içerik üzerinden değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Bu yaklaşım, ihale mevzuatındaki iş deneyiminin niteliksel boyutuna yönelik yorumları destekleyici niteliktedir.

Kurulun kararında, belgelerin kapsamı ile ihale konusu iş arasında makul bir teknik ilişki kurularak ortakların faaliyet alanı mevcut kabul edilmiştir. Başvuru sahibinin bu değerlendirmeyi sarsacak yeterlilikte bir karşı belge sunamaması da dikkate alınarak, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki talep reddedilmiştir. Böylece ihale üzerinde bırakılan karar geçerliliğini korurken, iş ortaklığının faaliyet yeterliliği yönünden bir eksiklik belirlenmediği sonucuna ulaşılmıştır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.