KÜNYE
- Toplantı No: 2023/029
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 17.05.2023
- Karar No: 2023/UY.II-758
- Başvuru Sahibi: Akasya Taahhüt Peyzaj İnşaat ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Zeytinburnu Belediye Başkanlığı
- İKN: 2023/19331
- İhale Adı: Maltepe Mahallesi 2940 Ada Üzerine Sosyal Yaşam Alanı Oluşturulması ve Ortak Kamusal Alanlarda Düzenleme Yapılması
Özet
İş deneyim belgesinin benzer iş uygunluğunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği için düzeltici işlem kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale yaklaşık maliyetinin hatalı hazırlandığını, fiyat dışı unsurların mal alımı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş bitirme belgesinin gerçekliği ve benzer iş uygunluğunun sorgulanmasını, şikayet başvurularının süresinde ve usulüne uygun yapılmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari şartnamede ihale konusu işin yapım işi olduğu ve benzer işlerin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği kapsamında A/XVIII: Saha İşleri grubu olarak kabul edildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden düzenlenmiş ve teyit edilebilir olduğu, ancak iş deneyim belgesinde işin esaslı unsurunun benzer iş olarak uygunluğunun net olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının bu nedenle yerinde olduğu tespit edilmiştir. Yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsurların açıklanması ve puanlamasının ihale tarihinde EKAP üzerinden yapıldığı, tüm isteklilerin yaklaşık maliyete eşit anda eriştiği ve fiyat dışı unsur puanlamasının mevzuata uygun olduğu, şikayet başvuru sürelerinin mevzuata uygun hesaplandığı ve başvuru sahibinin iddialarının süresinde reddedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin benzer iş olarak uygunluğunun tespitinde nelere dikkat edilmelidir ve uygunluk belirsizliğinde ne tür bir işlem yapılabilir?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer iş uygunluğu, ihale konusu işin tanımı ve benzer iş grupları çerçevesinde nesnel ve açık kriterlerle değerlendirilmelidir. Uygunluğun net olmadığı durumlarda, sadece belgeyi mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle kabul etmek yerine, belgenin içeriği ve işin esaslı unsurları tekrar incelenerek değerlendirme yapılması gerekir. Bu tür belirsizliklerde yeniden değerlendirme ve düzeltici işlem kararı verilmesi, hukuka uygunluk açısından yararlı olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet bilgisi idare tarafından ihale sürecinde şeffaf şekilde sunulduğunda, bu konuda yapılan itirazlar nasıl karşılanır?
Cevap: Yaklaşık maliyet ihale tarihinden önce elektronik platformlar (örneğin EKAP) üzerinden eşzamanlı tüm isteklilere açık ve kesin olarak sunulduysa, maliyetin hatalı hazırlandığı şeklindeki sonradan yapılan itirazlar genellikle reddedilir. Çünkü idarenin şeffaf bilgi verme yükümlülüğü yerine getirilmiştir ve istekliler aynı anda gerçeğe uygun bilgiyi almıştır.
Soru: Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesi hangi şartlarda ihale konusu kapsamında sayılır ve uygulamada nasıl yorumlanır?
Cevap: Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesinde, ihale konusu işin türü ve idari şartnamede belirtilen hususlar dikkate alınmalıdır. Örneğin, mal alımı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddiası varsa ama puanlama uygulamasının yapım işi olarak ve mevzuata uygun şekilde EKAP üzerinden şeffaf yapıldığı tespit edilmişse, fiyat dışı unsurların mal alımı kapsamında değerlendirilmesi talebi genellikle kabul edilmez. Uygulamada fiyat dışı unsur puanlamasının ihale türüne uygun olarak şeffaf yapılması esastır.
Soru: İdari şartnamede belirlenen benzer iş gruplarının EKAP üzerinden duyurulması ve teyit edilebilir olması, tek başına iş deneyim belgesinin benzer iş olarak kabulü için yeterli midir?
Cevap: Hayır, sadece belgenin EKAP üzerinden düzenlenmiş ve teyit edilir olması, benzer iş olarak kabul için yeterli değildir. İş deneyim belgesinde işin kapsamı, esaslı unsurları ve ihale konusu işin benzerlik kriterlerine uyumu net şekilde analiz edilmelidir. Belirsizlik varsa, söz konusu belgenin uygunluğu tekrar değerlendirilmelidir.
Soru: İtiraz başvurularının süresinde yapılması ve bu sürenin nasıl hesaplanacağı ihale sürecinde neden önemlidir?
Cevap: İtiraz başvurusunun süresinde yapılması, başvurunun usul yönünden kabul edilebilirliğini belirler. Sürenin doğru hesaplanmaması, hak kaybına veya mevzuata aykırı işlem yapılmasına yol açabilir. Bu nedenle ihale süreci boyunca başvuru süreleri mevzuata ve Resmî ilan veya bilgilendirmelerin yapıldığı tarihe göre dikkatle hesaplanmalıdır. Süresi dışında veya eksik şekilde yapılan başvurular genellikle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş olarak uygunluğunun net olmadığı durumda hangi işlem yapılmıştır?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer iş uygunluğunun net olmaması nedeniyle bu belgenin yeniden değerlendirilmesine ve sonrasındaki işlemlerin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi için düzeltici işlem kararı verilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetin hatalı hazırlandığı yönündeki iddia nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ihale tarihinde EKAP üzerinden açıklanmış olması ve tüm isteklilerin bu bilgiye aynı anda eriştiğinin tespit edilmesi nedeniyle, yaklaşık maliyetin hatalı hazırlandığı iddiası reddedilmiştir.
Soru: Fiyat dışı unsurların mal alımı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddiası ne şekilde ele alınmıştır?
Cevap: Fiyat dışı unsurların puanlamasının ihale tarihinde EKAP üzerinden yapıldığı ve bu uygulamanın mevzuata uygun olduğu belirlenmiş, bu nedenle fiyat dışı unsurların mal alımı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddiası kabul edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin şikayet başvurusunun süresinde ve usulüne uygun yapılmadığı iddiasının sonucu nedir?
Cevap: Şikayet başvurusunun süre ve usul açısından mevzuata uygun yapıldığı tespit edilmiş ancak bazı iddiaların süresinde yapılmadığı görüldüğünden, süresinde yapılmayan iddialar reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yapılan itirazen şikâyet başvurusu, özellikle üzerinde durulan iş deneyim belgesi nedeniyle dikkat çekici bir uyuşmazlığı gündeme taşımıştır. Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin kapsamının ihale konusu işe benzerliği sorgulanmış; yanı sıra yaklaşık maliyet hazırlığı, fiyat dışı unsurların değerlendirme yöntemi ve başvuru süreleri gibi teknik itirazlar da ileri sürülmüştür. İdareye yöneltilen bu iddialar, esasen ihale sürecindeki belge değerlendirme usulüne ve şekil yönünden başvuru yeterliliğine dair hukuki bir çözümleme gerektirmiştir.
Uyuşmazlığın esasını oluşturan iş deneyimi yönünden bakıldığında, isteklinin sunduğu iş bitirme belgesinin sistem üzerinden düzenlenmiş ve doğrulanabilir nitelikte bir belge olduğu anlaşılmıştır. Ancak bu belgenin içerdiği işin niteliğinin, ilan ve idari şartnamede tanımlanan benzer iş grubu çerçevesinde değerlendirilip değerlendirilmediği açık değildir. İşin teknik kapsamı ve tanımına göre benzer iş kriterlerinin oluşup oluşmadığı somut biçimde ortaya konmadığı için belgenin kabulü hususunda netlik sağlanamamıştır. Mevzuat gereği işler benzerliği, yalnızca belgenin geçerli bir formatta sunulmasından değil, sunulan işin niteliksel olarak aranan işle örtüşmesinden geçmektedir.
Kurul bu meselede “esası oluşturan unsur” kavramına özel bir anlam yüklemiştir. İdari şartnamede ihale konusu iş için belirlenen benzer iş grubu açıkça sınıflandırıldığında, sunulan deneyim belgesinde bu gruba dair yeterli derecede bağ kurulamadığında, işin esaslı unsurlarının ne ölçüde karşılandığı belirleyici olmaktadır. Başvuruda bu bağlantının açık ortaya konmaması nedeniyle, yalnızca şeklen uygun görünen belgelerin içerik yönünden de değerlendirilmesinin gerekliliği ön plana çıkmıştır. Kurul değerlendirmesinde, bu içsel uyumun sağlanamadığı kanaatine ulaşarak esaslı unsur bakımından benzerlik tespitinin eksik olduğunu kabul etmiştir.
İş deneyim belgesini sunan isteklinin pilot ortak olması durumu, değerlendirmeyi daha da önemli hâle getirmiştir. Ortak girişimlerde pilot ortağın yeterlik koşullarını sağlaması zorunlu olduğundan, özellikle pilot ortağın sunduğu deneyim belgesinin benzer iş kapsamında yer alıp almadığı sorusu ihalenin gidişatını doğrudan etkileyebilecek mahiyettedir. Söz konusu belgenin içeriğiyle şartnamede tarif edilen iş grubu arasında kapsam, teknik yeterlik ve faaliyet alanı bakımından tereddüt oluşması halinde, bu belirsizliğin giderilmesi ihalenin sağlıklı ilerlemesi açısından bir zorunluluk olarak görülmüştür.
Tüm bu değerlendirmeler neticesinde Kurul, benzer iş uygunluğu yönünden eksik ve belirsiz kalan yönlerin düzeltilmesi amacıyla iş deneyim belgesinin yeniden incelenmesine karar vermiştir. Bu doğrultuda, ihaleye ilişkin işlemlerin belge içeriğinin teknik yeterlilik kapsamında incelenmesinin ardından sürdürülmesi istenmiştir. Diğer iddialar —yaklaşık maliyetin hesaplanması, fiyat dışı unsurların puanlanması ve başvuru süreleri gibi— usul ve mevzuata uygunluk yönünden herhangi bir aykırılık görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Kurulun bu yaklaşımı, belgelerin yalnızca biçimsel değil içeriksel uygunluğunun da değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.