KÜNYE
- Toplantı No: 2022/058
- Gündem No: 38
- Karar Tarihi: 13.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1572
- Başvuru Sahibi: İnci Sol. Ene. Tar. Gıd. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gnt Tur. İnş. Pet. Ürün. Taş. Dan. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/651724
- İhale Adı: Karayolları 5 Bölge Müdürlüğü Mersin, Adana Otoyol Bakım İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Hasarlı Otokorkulukların Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin alt yüklenici iş bitirme belgesi olduğunu, iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığını, bilanço ve iş hacmi kriterlerini sağlamadığını, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım işine ilişkin olduğunu, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında ve teklif bedelinin %60’ından az olmamak üzere sunulması gerektiğini, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin asgari iş deneyim tutarını karşıladığını ve işin benzer iş tanımına uygun olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, bilanço ve iş hacmi kriterlerinin sağlandığı, aşırı düşük teklif açıklamasının ise idari şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak hazırlanıp sunulduğu, analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, rayiçlerin güncel ve mevzuata uygun olduğu, fiyat teklifleri ile dayanak tutanakların uyumlu olduğu, meslek mensubu imzalarının uygun olduğu ve tam tasdik sözleşmelerinin geçerli olduğu belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin alt yükleniciye ait iş bitirme belgesi olarak kabul edilmemesi için hangi kriterler genel olarak dikkate alınır?
Cevap: İş deneyim belgesinin alt yükleniciye ait iş bitirme belgesi olmadığı değerlendirilirken, belgenin doğrudan isteklinin veya ortaklarının üstlendiği iş kapsamında düzenlenmiş olması aranır. Alt yüklenici olarak yapılan işlere ait belgeler genellikle ayrı tutulduğundan, iş deneyim belgesinin asıl yüklenici veya tüzel kişilik adına düzenlenmiş olması beklenir. Ayrıca, belgenin içeriğinin ihale konusu işe veya benzer işe uygunluğu teyit edilir. Bu tespitlerde halk arasında belirsizlik yaşanabilir; dolayısıyla belge üzerinde kim adına düzenleme yapıldığı ve işin muhtevası dikkatle incelenmelidir.
Soru: İhalelerde iş deneyim tutarının asgari hangi oranlarda olması gerektiği konusunda tereddütler doğabilir mi?
Cevap: İhale uygulamalarında iş deneyim tutarı, ihale bedelinin belli bir yüzdesinden az olmamak üzere belirlenir. Genellikle bu oran teklif bedelinin %60’ı civarındadır. Ancak idari şartnamede farklı oranlar veya tutarlar belirlenebilir. Tereddütlerin önlenmesi için iş deneyim belgesinin hem tutar hem de işin benzerliği açısından idari şartname ve ilgili genel tebliğ hükümleriyle uyumlu olması gerekir.
Soru: Bilanço ve iş hacmi kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı nasıl somut verilere dayanarak tespit edilir ve hangi durumlarda itirazlar reddedilir?
Cevap: Bilanço ve iş hacmi kriterleri, isteklinin mali durumunun ve kapasitesinin yeterli olduğunu göstermek amacıyla finansal tablolar ve geçmiş yıllara ait iş hacmi belgeleri üzerinden değerlendirilir. Bu belgelerin mevzuata uygun olarak düzenlenmiş ve doğrulanmış olması gerekir. Eğer belgelerde eksiklik, usulsüzlük veya yanlışlık yok ve kriterler açıkça sağlanmışsa, bu tür itirazlar genellikle kabul edilmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde hangi somut unsurlar tereddüt yaratır ve nasıl giderilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında tereddütler genellikle açıklamalar ile teklif tutarları arasındaki uyumsuzluk, rayiçlerin güncelliği ve mevzuata uygunluğu, hesaplama hataları veya meslek mensubu imzalarının geçerliliği gibi noktalar üzerine yoğunlaşır. Bu sorunların giderilmesi için açıklamaların idari şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun hazırlanması, aritmetik doğruluk ve rayiçlerin güncel olması; ayrıca yetkili ve tam tasdikli meslek mensubu imzalarının belgelerde yer alması gerekir.
Soru: İş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili itirazlarda uygulamada en sık karşılaşılan yanlış değerlendirme türleri nelerdir?
Cevap: İş deneyim belgesinin pilot ortak veya alt yükleniciye ait olup olmadığına ilişkin bulanık veya eksik inceleme yapılması, benzer iş tanımının idari şartnameye uygun şekilde yorumlanmaması sık rastlanan hatalardandır. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamasının anlaşılması zor teknik veya mali gerekçeleri yeterince detaylı değerlendirmeyip, sadece teklif tutarına bakılarak geçersiz sayılması da yaygın bir yanlıştır. Uygulamada, bu tür değerlendirmelerde mevzuat metinleri kadar idari şartname ve denetime ilişkin kararlar bütünlük içinde dikkate alınmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin pilot ortağına ait iş deneyim belgesinin alt yüklenici iş bitirme belgesi olduğu iddiası bu vakada nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin alt yükleniciye ait iş bitirme belgesi olmadığını, doğrudan pilot ortağa ait ve ihale konusu işe veya benzer işe uygun olduğunu tespit etti. Dolayısıyla bu iddia reddedildi.
Soru: İhale üzerindeki iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına ve asgari iş deneyim tutarına uygun olup olmadığı nasıl karara bağlandı?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında olduğunu ve teklif bedelinin yüzde 60’ından az olmamak üzere asgari iş deneyim tutarını karşıladığını belirledi, bu nedenle başvuru sahibinin benzer iş tanımı ve tutar kimi itirazları kabul edilmedi.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço ve iş hacmi kriterlerine ilişkin itirazların sonucu nedir?
Cevap: Kurul, söz konusu isteklinin bilanço ve iş hacmi kriterlerini sağladığını tespit etti ve bu itirazlar nedeniyle herhangi bir mevzuata aykırılık ya da uygunsuzluk bulunmadı.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu ne şekilde değerlendirildi?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının idari şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun biçimde hazırlandığını, aritmetik hata içermediğini, rayiçlerin güncel ve mevzuata uygun olduğunu, meslek mensubu imzaların ve tam tasdik sözleşmelerinin uygun ve geçerli olduğunu belirleyerek uygunluk kararı verdi.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin çeşitli yönlerden uygun olmadığı ileri sürülmüştür. İddiaların merkezinde, sunulan iş deneyim belgesinin alt yükleniciye ait olup olmadığı, benzer iş tanımına girip girmediği ve teklif bedelinin gerekli oranını karşılayıp karşılamadığı yer almaktadır. Bunun yanında, bilanço ve iş hacmi kriterlerinin karşılanmadığı ile aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde sunulmadığı öne sürülerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği talep edilmiştir.
İddialar kapsamında özellikle iş deneyim belgesine ilişkin tartışmalar öne çıkmıştır. Sunulan belgenin, başvuru sahibince alt yükleniciye ait olduğunun ileri sürülmesine karşılık, Kamu İhale Kurulu belgeyi doğrudan pilot ortağa ait olarak değerlendirmiştir. Aynı zamanda söz konusu işin, ihale konusu iş veya benzer iş olarak kabul edilebilecek nitelikte olduğu, dolayısıyla belge kapsamındaki işin içeriğinin uygun olduğu anlaşılmıştır. Belge üzerinden yapılan nihai incelemelerde, idarenin öngördüğü koşulları karşıladığı ve ihale dokümanlarına aykırı bir yön taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.
İhale uygulamalarında önemli bir kavram olan “esasa etkili husus” ya da diğer bir ifadeyle esaslı unsur, bu dosyada iş deneyimi yönünden dikkate alınmıştır. Pilot ortağın sunduğu belgenin alt yüklenicilik ilişkisiyle bağdaştırılamaması, belgenin tüzel kişilik bünyesinde gerçekleştirilmiş bir işe ait olması, bu çerçevede esasa etkili bir aykırılık bulunmaması sonucunu doğurmuştur. Benzer şekilde, işin kapsamı açısından “benzerlik” koşulunun sağlandığı ve deneyim tutarının teklif bedelinin %60’ından az olmadığı yönündeki tespit, belgenin geçerliliğine ilişkin esaslı bir eksikliğin bulunmadığını ortaya koymuştur.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde, belge sahipliğinin netliği, işin niteliği ve mali büyüklüğü dikkate alınmıştır. Kurul’un değerlendirmesine göre, belgede yer alan iş, yürütülmüş yapım işiyle uyumlu niteliktedir ve yürürlükteki düzenlemelerin aradığı ölçütlere uygundur. Bu yönüyle, pilot ortak üzerinden yapılan değerlendirme yeterli bulunmuş ve ortaklık yapısı içinde pilot ortağın yükümlülüğü altındaki belge gereklerinin yerine getirildiği kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu tüm yönleriyle incelediği bu başvuruda, iş deneyim belgesinin sahiplik, nitelik ve tutar açısından uygun olduğunu tespit etmiş; bilanço ve iş hacmi kriterleri açısından mevzuata aykırılık bulunmadığını belirlemiş; aşırı düşük teklif açıklamasının ise teknik ve mali gerekçeleriyle tutarlı, güncel rayiçlerle desteklenmiş ve usulüne uygun biçimde sunulmuş olduğunu karara bağlamıştır. Tüm bu gerekçelerle, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.