KÜNYE
- Toplantı No: 2022/045
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 28.09.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1179
- Başvuru Sahibi: Mustafa Cingöz İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/464048
- İhale Adı: Niğde Çamardı Ören Göleti Sulaması İkmali
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işe uygun olması nedeniyle şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin ihale konusu işin yapım tekniğiyle örtüşmediğini, benzer işe uygun olmadığını ve belgenin güncellenmiş tutarının teklif bedelinin %80’inden az olduğunu iddia ederek ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği hükümleri uyarınca, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır. İdari Şartname’de benzer iş olarak A-IX Grubu işler belirlenmiş olup, ihale konusu iş basınçlı boru hatları ve sulama sanat yapılarıdır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin güncellenmiş hali esaslı unsur olarak ‘su yapıları’ şeklinde belirtilmiş ve son hakediş raporu ile kesin metraj cetvelleri incelendiğinde, gerçekleştirilen işlerin ihale konusu işle uyumlu olduğu tespit edilmiştir. İş deneyim tutarı 50.796.312,10 TL olarak güncellenmiş ve teklif bedeli 15.000.000,00 TL olup, gerekli asgari iş deneyim tutarı 12.000.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu nedenle, iş deneyim tutarı yeterli bulunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olup olmadığı nasıl belirlenir?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru, belgenin içeriğinde yer alan işin tanımı, kapsamı ve uygulama teknikleri dikkate alınarak tespit edilir. Ayrıca, somut belgeler (son hakediş raporları, kesin metraj cetvelleri gibi) ile belge konusu işin ihale konusu işle benzerlik gösterip göstermediğine bakılır. Ancak, bu tespit işlemi idari şartnamede yer alan benzer iş tanımları ile uyumlu olmalıdır.
Soru: İş deneyim tutarının teklif bedelinin belli bir oranında olması gerekir mi? Hesaplama nasıl yapılır?
Cevap: İdari şartnamede veya ilgili mevzuatta belirlenen asgari iş deneyim tutarı, teklif bedelinin belirli bir yüzdesi olarak ifade edilebilir; ancak esas olan, iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının şartnamede belirlenen asgari tutarı sağlayıp sağlamadığıdır. Güncellenmiş tutar, yapılan işin hakediş ve kesinleşmiş metrajları esas alınarak hesaplanır; teklif bedelinin yüzdesi bu hesaplama içinde önemli olabilir ancak tek başına belirleyici değildir.
Soru: İş deneyim belgesinde tanımlanan işin teknik yöntemi ihale konusu işten farklı ise ne şekilde değerlendirilir?
Cevap: İhale konusu iş ile iş deneyim belgesindeki işin teknik yapım yöntemi farklı olabilir; önemli olan, işlerin benzer iş grupları kapsamında tanımlanıp tanımlanmadığıdır. Teknik farklılıkların, işin esas niteliğini değiştirmediği ve benzer iş kapsamında kaldığı durumlarda ilgili iş deneyimi geçerli sayılabilir. Ancak, aşırı farklılık varsa iş deneyim belgesi uygun kabul edilmez.
Soru: Benzer iş tanımı idari şartnamede açıkça belirtilmişse, iş deneyim belgeleri bu tanımlarla ne kadar uyumlu olmalıdır?
Cevap: Benzer iş tanımı idari şartnamede yer alıyorsa, iş deneyim belgesi en az bu tanımı karşılayacak düzeyde olmalıdır. Uyumsuzluk halinde; belge esaslı unsurlar ve kapsam bakımından değerlendirilerek, uygun olmayan iş deneyim belgeleri teklif değerlendirmesi dışı bırakılabilir. Ancak benzerlik tanımı nispeten geniş tutulmuşsa ve işin esas unsurları örtüşüyorsa belgenin geçerliliği kabul edilir.
Soru: İş deneyim belgesindeki tutar ile son hakediş tutarları arasındaki farklar ihale değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: İş deneyim belgesindeki tutar, hakediş raporu ve kesin metraj cetvelleri ışığında güncellenebilir. Güncellenen tutarın, idari şartname veya mevzuatça belirlenen asgari iş deneyim tutarına uygun olması gerekir. Bu nedenle, belge üzerindeki eski tutar esas alınmayıp güncel hakedişler dikkate alınarak hesaplama yapılmalıdır. Bu hesaplama teklifin yeterliliği açısından önemli ve belirleyicidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işle uyumlu olup olmadığı somut olarak nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun “su yapıları” olarak belirtildiğini ve son hakediş raporu ile kesin metraj cetvellerini inceleyerek, gerçekleştirilen işlerin ihale konusu basınçlı boru hatları ve sulama sanat yapıları işine uygun olduğunu tespit etmiştir.
Soru: İş deneyim tutarının teklif bedelinin %80’inden az olduğu iddiası hangi gerekçeyle reddedilmiştir?
Cevap: İş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının 50.796.312,10 TL olduğu, teklif bedelinin ise 15.000.000,00 TL olarak belirlenmiş olması nedeniyle, iş deneyim tutarının teklif bedelinin %80’inden oldukça fazla olduğu saptanmış ve dolayısıyla iddia reddedilmiştir.
Soru: İdari şartnamede belirlenen benzer iş tanımı hangi kriterlere göre değerlendirilmiştir?
Cevap: İdari şartnamede benzer iş olarak tanımlanan A-IX Grubu işler kapsamında, ihale konusu işin basınçlı boru hatları ve sulama sanat yapıları olduğu dikkate alınarak, iş deneyim belgesindeki “su yapıları” tanımı benzer iş olarak kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin teknik yapım yöntemiyle uyuşmadığına dair iddiası ne şekilde değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işin yapım tekniği ve benzer iş tanımıyla örtüştüğünü, yapılan işlerin fiilen ihale konusu işle uyumlu olduğu somut belgelerle kanıtlandığını belirleyerek bu iddiayı kabul etmemiştir.
Detaylı Analiz
İşbu vakada gündeme gelen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işle ne ölçüde örtüştüğü ve bu belgenin yeterlik yönünden teklif bedeline oranla gerekli asgari tutarı karşılayıp karşılamadığı ekseninde şekillenmiştir. Başvuru sahibi tarafından yapılan şikâyette, söz konusu iş deneyim belgesinin ihale konusu işin yapım tekniğine uygun olmadığı, benzer iş tanımına uymadığı ve belgenin güncellenmiş bedelinin teklif bedelinin yüzde sekseninden az olduğu ileri sürülerek ihalenin iptali talep edilmiştir. Bu iddialar üzerine yapılan değerlendirme, iş deneyim belgesinin kapsamı ve geçerlilik koşulları çerçevesinde şekillenmiştir.
İhale sürecinde tartışma konusu olan belge, özellikle “yapım tekniği” ve “benzer iş” tanımları açısından mercek altına alınmıştır. İdari şartnamede benzer iş tanımı A-IX grubu işleri kapsayacak şekilde belirlenmiştir. İhale konusu işin başlıca unsurlarını basınçlı boru hatları ve sulama sanat yapıları oluşturmaktadır. Bu kapsamda sunulan iş deneyim belgesinde yer alan esaslı unsur “su yapıları” ifadesiyle tanımlanmıştır. Kurul, bu tanımın içeriğini, işin kapsamında yer alan uygulamaları son hakediş raporu ve metraj cetvelleri üzerinden incelemiş ve fiiliyatta gerçekleştirilen işlerin, ihale konusu işle teknik ve yapım yöntemi açısından yeterli örtüşme içerdiğine kanaat getirmiştir. Belgeyle tarif edilen işin kapsam itibarıyla ihale konusu işin nitelikleriyle çelişmediği, aksine karşılandığı belirlenmiştir.
Bu değerlendirmede belirleyici olan husus, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun, ihale konusu işin tanımıyla benzerliği yönündeki kıstastır. “Esaslı unsur”, belgenin geçerlilik sınırını tayin eden merkez noktayı oluşturur. Eğer belge esaslı iş tanımı bakımından ihale konusu işle veya tanımlı benzer işle kesişiyorsa, belge tek başına uygun kabul edilebilmektedir. Burada da “su yapıları” esaslı unsurunun, basınçlı boru ve sulama yapıları gibi suyla ilgili uygulamaları içermesi nedeniyle, benzer iş tanımını karşıladığı görülmüştür. Dolayısıyla başvuru sahibinin yapım tekniği ve iş tanımı yönünden öne sürdüğü iddialar yerinde bulunmamıştır.
Pilot ortak özelinde yapılan değerlendirme de iş deneyiminin teklif edilen bedel bağlamında yeterli olup olmadığını ortaya koymak açısından önemlidir. Somut olayda sunulan iş deneyim belgesinin güncellenmiş bedeli yaklaşık elli milyon TL’nin üzerindedir. Oysa teklif edilen bedel on beş milyon TL dolayındadır. Bu durumda, belge tutarının teklifin yüzde seksenlik oranını sağlamadığı yönündeki iddia teknik olarak geçersiz kalmaktadır; zira mevcut tutar bu eşik değerin oldukça üzerindedir. Bu hesaplama, belgede beyan edilen tutarın, son hakediş ve metraj verileri çerçevesinde güncellenmesi yoluyla yapılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, gerek işin teknik bileşenleri gerekse tutar yönünden yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin iddialarını reddetmiştir. Kurul, iş deneyim belgesinin hem nitelik yönünden ihale konusu işe yeter derecede benzediğini hem de tutar olarak teklif bedelinin karşılanması gereken oranını fazlasıyla sağladığını ortaya koymuştur. Buna bağlı olarak teklifin geçerliliği konusunda şüphe doğuracak bir durum bulunmadığı sonucuna ulaşılmış ve başvuru kesin olarak reddedilmiştir. Bu değerlendirme, iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde yalnızca belge üzerindeki tanımların değil, somut uygulama çıktılarının da göz önünde bulundurulması gerektiğine işaret etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.