KÜNYE
- Toplantı No: 2023/012
- Gündem No: 17
- Karar Tarihi: 08.02.2023
- Karar No: 2023/UY.I-288
- Başvuru Sahibi: Ahem İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü
- İKN: 2022/1201569
- İhale Adı: Bursa İli Gürsu İlçesi 217 Ada 5 Parsel 32 Derslik Ortaokul Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ayrıştırılması gerekmediği ve iş deneyim tutarının yeterli olduğu tespit edilerek itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin BIII grubuna ilişkin kısmının ayrıştırılması gerektiğini ve bu şekilde asgari iş deneyim tutarını sağlamadığını iddia ederek itirazen şikayet talebinde bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım amacı ve işlevi ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun BIII Grubu İşler (32 Derslikli Okul Binası Yapımı) olduğu, bu nedenle belge tutarının iş gruplarına göre ayrıştırılmasına gerek olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesindeki tutar 10.486.510,10 TL olup, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 49’uncu maddesi uyarınca güncellenmesi sonucu 34.296.155,75 TL olarak hesaplanmış ve bu tutar, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin %80’i olan 27.880.000,00 TL’den fazla olduğu belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale konusu işin esaslı unsuru ile iş deneyim belgesindeki iş grubu arasında farklılık varsa, iş deneyim tutarının değerlendirilmesinde nasıl bir yaklaşım benimsenir?
Cevap: İş deneyim tutarının ihale konusu işin esaslı unsuru kapsamında değerlendirilmesi beklenir. Eğer iş deneyim belgesi ihale konusu işin esaslı unsuru ile aynı iş grubu kapsamında ise, tutarın alt gruplara ayrılması çoğunlukla gereksizdir. Ancak iş deneyim belgesinde farklı iş gruplarının bir arada yer aldığı durumlarda, esaslı unsurun açıkça belirlenmesi ve tutarın buna göre değerlendirilmesi uygulamada tereddütlere yol açabilir. Bu noktada, ihale konusu işin niteliği ve iş deneyim belgesinin kapsamı birlikte değerlendirilerek, iş deneyim tutarının yeterliliği tespit edilir.
Soru: İş deneyi belgesinde belirtilen tutarın güncellenmesi hangi durumlarda yapılır ve bu güncelleme iş deneyiminin yeterliliği açısından neden önemlidir?
Cevap: İş deneyim tutarının ihale ilan tarihi esas alınarak güncellenmesi, ekonomik koşullardaki değişimler nedeniyle değer kaybını engellemek amacıyla uygulanır. Özellikle uzun süre öncesine ait iş deneyim belgelerinde güncelleme yapılmadan değerlendirme, asgari iş deneyim tutarının sağlanıp sağlanmadığının yanlış sonuçlanmasına neden olabilir. Güncelleme, mevzuat veya uygulama kararları çerçevesinde hesaplanır ve iş deneyim tutarının güncel parasal karşılığı esas alınarak asgari tutarla karşılaştırılır.
Soru: İhalelerde asgari iş deneyim tutarı hesaplanırken, teklif bedelinin belli bir yüzdesi neden dikkate alınır ve bu oran ne şekilde uygulanır?
Cevap: Asgari iş deneyim tutarının, isteklinin teklif bedelinin belirli bir yüzdesi olarak sınırlandırılması, teklif edilen iş büyüklüğüne göre deneyim düzeyinin uygunluğunu sağlar. Bu oran çoğunlukla %80 gibi bir değer üzerinden belirlenir. İhale komisyonu, iş deneyim miktarının en az bu seviyede olup olmadığını kontrol ederek, teklifin yeterliliğini değerlendirir. Bu yaklaşım, aşırı düşük deneyimle yüksek tutarlı ihalelere teklif verilmesinin önüne geçilmesini amaçlar.
Soru: İş deneyim belgelerinin “esaslı unsur”u uygulamada nasıl belirlenir ve bu belirlemenin sonuçları neler olabilir?
Cevap: Esaslı unsur, iş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerinin, ihale konusu işin yapım amacı ve işlevi ile en yakın şekilde örtüşen grubudur. Bu tespit sırasında işin teknik ve işlevsel özellikleri, yapım amacına uygunluğu ön planda tutulur. Uygulamada bu belirleme, iş deneyim tutarının ayrıştırılması gerekip gerekmediği ve belgenin ihale konusu işe uygunluğunu doğrudan etkiler. Yanlış esaslı unsur tayini, iş deneyim belgesinin geçersiz sayılması veya teklifin elenmesiyle sonuçlanabilir.
Soru: İş deneyim belgesinin alt iş gruplarına ayrıştırılması konusunda mevzuat veya uygulamadan kaynaklanan tereddütler nasıl açıklığa kavuşturulmalıdır?
Cevap: Mevzuatta doğrudan açık hüküm bulunmadığında veya uygulama kararlarında farklı yorumlar yer aldığında, iş deneyim belgesinin iş gruplarına ayrıştırılması gerekip gerekmediği hususu ihale komisyonları ve idari mercilerce işin teknik özellikleriyle bağlantılı olarak somutlaştırılmalıdır. Bu tür tereddütlerde, iş deneyim belgesinin esaslı unsuru ve ihale konusu iş açısından karşılaştırmalı analiz yapılmalı, gerekli görülürse Kamu İhale Kurumundan görüş alınmalı ya da yargısal aşamalar sonucu oluşan içtihatlar dikkate alınmalıdır. Böylece uygulamada tutarlılık ve adalet sağlanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinde BIII grubuna ilişkin kısmın ayrıştırılması zorunlu mudur?
Cevap: Bu vakada, ihale konusu işin yapım amacı ve işlevi ile iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun BIII Grubu İşler kapsamında olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle belgenin alt gruplar itibarıyla ayrıştırılması gerekmemiştir.
Soru: İş deneyim belgesinde yer alan tutar, başvurulan işin asgari iş deneyim tutarını karşılıyor mu?
Cevap: İş deneyim belgesindeki tutar güncellenerek yaklaşık 34,3 milyon TL olarak hesaplanmış ve bu tutar, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin %80’lik asgari iş deneyim tutarının üzerinde kalmıştır. Dolayısıyla asgari iş deneyim tutarı karşılanmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin ayrıştırılması yönündeki talebi Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, ihale konusu iş ve iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun aynı iş grubuna ait olduğuna karar vererek, belge tutarının ayrıştırılması gerekmeyeceğini belirlemiş ve başvuru sahibinin itirazen şikayet talebini reddetmiştir.
Soru: İş deneyim tutarının ihale konusu işe uygun olup olmadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işin kapsamında bulunan BIII grup işleri olduğunu, tutarın güncellenmiş halinin de asgari iş deneyim tutarının üstünde olduğunu dikkate alarak iş deneyim tutarının yeterli ve işe uygun olduğuna karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İtiraz konusu olan uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin, ihale konusu iş açısından uygunluğunu ve özellikle belgenin BIII grup işlere ilişkin kısmının tutar ayrıştırmasına tabi tutulup tutulamayacağını kapsamaktadır. Başvuru sahibi, belge içerisinde farklı iş gruplarının yer aldığı iddiasıyla, bu belge içindeki sadece BIII grubunu yansıtan kısmın belirlenerek bu tutarın ihale için gereken asgari deneyim tutarına yetip yetmediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini öne sürmüştür. Bu bağlamda uyuşmazlık, belge içeriğindeki iş kalemlerinin ihale konusu işle hangi ölçüde örtüştüğü ve işin esaslı unsuru karşısında ayrıştırmanın gerekli olup olmadığı sorusu üzerinde yoğunlaşmaktadır.
İhale sürecine konu edilen tartışma çerçevesinde, iş deneyim belgesinin hangi iş grubunu esas aldığı ve içindeki farklı iş kalemlerinin özellikleri önem kazanmıştır. İddia edilen husus, iş deneyimi olarak sunulan işin yalnızca bir kısmının ihale konusu işe benzediği ve bu nedenle belge bütününün doğrudan değerlendirmeye alınamayacağı yönündedir. Ancak bu iddiaya karşılık, ihale mercileri tarafından yapılan değerlendirmede, iş deneyimi olarak sunulan işin yapım amacı ve işleviyle ihale konusu işin örtüştüğü, dolayısıyla belgenin belirli kısımlarının ayrıştırılarak hesaplamaya tabi tutulmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu değerlendirmede “esaslı unsur” kavramı belirleyici olmuştur. Kurul, belge konusu işin ana karakteri olan BIII Grubu kapsamında yapılan işin, ihale konusu işin asli yapım yönüyle örtüştüğünü tespit etmiştir. Bu tespitle birlikte, işin tamamının BIII grubu kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmış ve belge detaylarının alt iş grupları bazında çözümlemeye tabi tutulmasına gerek görülmemiştir. Esaslı unsurun bu şekilde belirlenmesi, belgenin bütünsel parasal değerinin esas alınmasını mümkün kılmıştır ve tutar ayrıştırması talebini geçersiz kılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan adayın iş deneyimi, pilot ortak sıfatıyla değerlendirilmiş ve sunduğu belgenin parasal değeri güncellenerek yaklaşık 34,3 milyon TL olarak hesaplanmıştır. Bu değer, teklif bedelinin %80’inden fazlasına karşılık gelmesi nedeniyle asgari iş deneyim tutarını sağlamış kabul edilmiştir. Bu bağlamda, belge yalnızca nitelik açısından değil, nicelik olarak da yeterli bulunmuştur. Pilot ortağın iş deneyimi yönünden yeterliliği, belgede yer alan işin niteliği ile işlevsel kapsamının ihale konusu işin ağırlıklı bölümüyle örtüşmesi esas alınarak doğrulanmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, iş deneyim belgesi ile ihale konusu iş arasında niteliksel bir uygunluk bulunduğunu, belgenin esaslı unsur itibarıyla ayrıştırmaya tabi tutulmasının gerekmediğini ve tutarın da güncel haliyle asgari yeterliliği sağladığını belirleyerek, başvuru sahibinin iddialarını yerinde bulmamış ve şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Bu yaklaşım, sunulan belgeye yönelik değerlendirmelerde işin teknik kapsamı ve işleviyle uyumu ön planda tutularak, tutar ayrıştırmasının yalnızca esaslı unsur farklılığı durumunda gerekebileceği yönündeki yerleşik anlayışı teyit etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.