KÜNYE
- Toplantı No: 2022/023
- Gündem No: 5
- Karar Tarihi: 20.04.2022
- Karar No: 2022/UY.I-507
- Başvuru Sahibi: İkiesenler İnşaat Orman ve Orman Ürünleri Otomotiv Servis Taşımacılığı Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: İznik Orman İşletme Müdürlüğü
- İKN: 2022/136381
- İhale Adı: İznik Orman İşletme Müdürlüğü İznik Orman İşletme Şefliği 103,135, 136-2, 141 Ve 146 Kod Nolu B Tipi 7+178 Km Yeni Orman Yolu Yapımı İşi
Özet
İhale komisyonunun benzer iş grubunu yanlış belirlemesi nedeniyle teklif değerlendirmesi usulüne aykırı bulundu
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işin benzer iş grubuna (AV grubu) uygun olmadığını, dolayısıyla değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu, idari şartnamede yer alan ‘Alt Yapı İşleri-V. Grup İşler Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)’ ifadesini, kısa çizgi işaretini ‘ve’ anlamında kabul ederek A grubundaki tüm işlerin benzer iş olarak değerlendirilebileceğini belirtmiştir. Ancak Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.2 maddesine göre birden fazla gruba atıf yapılacaksa gruplar açıkça ‘veya’ ile belirtilmelidir. İdari şartnamede ise sadece kısa çizgi (-) kullanılmış olup, bu ifadenin karayolu işleri ile sınırlı olduğu ve diğer grupların benzer iş olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin AV grubuna değil, AIV grubuna ait olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdari şartnamede benzer iş gruplarına yönelik ifadelerin yazım biçimi ihale değerlendirmesinde nasıl yorumlanmalıdır?
Cevap: Benzer iş grupları arasında birden fazla grubun birlikte veya alternatif olarak kabul edilmesi isteniyorsa, gruplar açıkça “veya” veya “ve” gibi bağlaçlarla belirtilmelidir. Kısa çizgi (-) gibi imla işaretlerinin bağlaç anlamı taşıdığı varsayılmamalıdır. Aksi halde sadece net olarak belirtilen grup benzer iş kabul edilmelidir. Değerlendirme bu yaklaşım çerçevesinde yapılmalıdır.
Soru: İhale konusu iş ile iş deneyim belgesi arasındaki benzerlik, benzer iş grubu açısından nasıl ölçülür?
Cevap: İş deneyim belgesindeki benzer iş grubunun, ihale konusu işin açık olarak tanımlanmış benzer iş grubuyla uyumlu olması beklenir. Grup numaraları ve tanımları mevzuat ve ilgili tebliğ hükümlerine göre birebir eşleşmeyebilir veya farklı grupta olabilir. Bu durumda idari şartname ve tebliğdeki somut düzenleme esas alınır; sadece uygun grup belgeleri benzer iş olarak kabul edilir.
Soru: İhale komisyonu yanlış benzer iş grubunu esas alarak yaptığı değerlendirmede hangi hukuki sonuçlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Benzer iş grubunun hatalı belirlenmesi, teklifin usulüne uygun değerlendirilmemesi sonucunu doğurabilir. Bu durum, teklifin mevzuata aykırı işlemesi, değerlendirme dışı bırakılması veya ihale sürecinin iptaline yol açabilir. İşlemin mevzuata uygunluğunun sağlanması için hatanın giderilerek değerlendirmelerin yeniden yapılması gerekir.
Soru: Bir iş deneyim belgesinin, ihale konusu işin belirlenmiş benzer iş grubuna uygunluğu konusunda yaşanan tereddütlerde hangi kaynaklar yol gösterici olur?
Cevap: İhale komisyonları açısından en belirleyici kaynaklar idari şartname hükümleri ve Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği gibi resmi düzenlemelerdir. Bu belgelerde iş gruplarının tanımlanması, birlikte kabul koşulları ve değerlendirme kriterleri açıkça yer alır. Belirsizlik yaşayan idare veya istekliler, bu düzenlemelere referans vermelidir.
Soru: İdari şartnamede yazılı benzer iş grubu ifadesiyle mevzuat hükümleri arasında uyuşmazlık olması halinde hangi kıstas benimsenmelidir?
Cevap: İdari şartnamede yer alan ifadenin mevzuatın üst düzey düzenlemeleriyle bağdaşmaması halinde, mevzuatın yorumuyla uyumlu şekilde şartname hükmü değerlendirilir. Benzer iş grubunu belirlemede daha üst düzenleyici metinlerin açık hükümleri öncelik taşır. Bu yaklaşımın amacı, ihale süreçlerinde objektiflik ve mevzuata uygunluk sağlamaktır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonunun benzer iş grubunu belirlerken kısa çizgi (-) kullanımını “ve” olarak kabul etmesi hukuken neden hatalı bulunmuştur?
Cevap: Çünkü benzer iş gruplarının birlikte değerlendirilmesi için aralarında açıkça “veya” ifadesi bulunması zorunludur. İdari şartnamede sadece kısa çizgi (-) kullanılmış ve bu işaret “ve” anlamı taşımaz. Bu nedenle, benzer iş grubunun kapsamı yalnızca karayolu işleri (AIV grubu) ile sınırlı kalmalı, diğer grupların benzer iş olarak kabul edilmemesi gerektiği tespit edilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin hangi benzer iş grubuna ait olduğu ve ihale konusu iş grubuyla neden uyuşmadığı sonucuna varılmıştır?
Cevap: İsteklinin iş deneyim belgesi AIV (karayolu işleri) grubuna aittir, ancak ihale konusu iş AV grubundadır. İdari şartnamenin ve mevzuatın doğru yorumlanmasıyla, bu farklı grupların benzer iş olarak kabul edilmemesi gerektiğinden, iş deneyim belgesi ihale konusu işin benzer iş grubuna uygun bulunmamıştır.
Soru: İhale komisyonunun benzer iş grubunu yanlış belirlemesinin teklifin değerlendirilmesine etkisi ne olmuştur?
Cevap: Yanlış benzer iş grubunun belirlenmesi nedeniyle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi mevzuata aykırı sayılmış ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu tespit üzerine işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması kararlaştırılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iddiasının kabul edilmesi sonucu hangi işlem yapılmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin, teklifin benzer iş grubuna uygun olmadığı şikayeti haklı bulunmuş, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin bu vakada, başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin, idari şartnamede tanımlanan benzer iş grubuna uygun olmadığını ileri sürmüştür. Uyuşmazlığın merkezinde, iş deneyim belgesinin ait olduğu benzer iş grubunun ihale konusu işle uyumlu olup olmadığı yatmaktadır. Bu bağlamda, idari şartnamede “Alt Yapı İşleri-V. Grup İşler Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” şeklinde yer alan benzer iş tanımındaki kısa çizgi kullanımının nasıl yorumlanması gerektiği, uyuşmazlığın temelini oluşturmuştur.
İhale komisyonu, benzer iş grubunu belirlerken, şartnamedeki kısa çizgi (-) işaretini “ve” olarak yorumlayarak A grubu kapsamındaki tüm işlerin benzer iş olarak kabul edilebileceğini değerlendirmiştir. Bu yaklaşım doğrultusunda, teklif sahibi tarafından sunulan ve AIV grubuna (karayolu işleri) ait olan iş deneyim belgesi yeterli kabul edilmiştir. Ancak yapılan incelemede, Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’nde gruplar arasında birden fazla işin benzer olarak kabul edilebilmesi için bu işlerin açık biçimde “veya” gibi bağlaçlarla belirtilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. İdari şartnamede böyle bir ifadenin yer almaması nedeniyle, sadece AIV grubu (karayolu işleri) benzer iş olarak kabul edilmiş, AV grubu kapsamındaki işler için yeterlilik sağlanamamıştır.
Uyuşmazlıkta öne çıkan husus, kısa çizgi işaretinin hukuki anlamına ilişkindir. Kurul, kısa çizginin yapısal olarak gruplar arasında bağlaç anlamı taşımadığını; bu nedenle, şartnamedeki ifadenin yalnızca AIV grubuna atıf olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu değerlendirme, benzer iş grubunun kapsamını belirlerken esası teşkil eden unsurların açık ve net şekilde ortaya konması gerektiğine işaret eder. Diğer iş gruplarının dahil edilmediği şartname hükmünün, yorum yoluyla genişletilmesi mümkün görülmemiştir.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesi AIV grubuna ait olmakla birlikte, ihale konusu işin AV grubunda yer alması nedeniyle, bu belgenin benzer iş niteliği taşımadığı tespit edilmiştir. Böylece, teklifin ana yüklenici olarak iş deneyimi yönünden yeterliliğinin bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Pilot ortağın bu özellikteki bir işe ehil olduğunun kabulü, sadece sahip olduğu belgede ifade edilen iş grubuyla mümkündür. İdarenin farklı grup kapsamlarını birbirinin yerine geçer şekilde kabul etmesi, yeterlilik değerlendirmesinde hukuki güvenilirliği zedeleyen bir etki doğurmuştur.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, ihale komisyonunun benzer iş grubunu yanlış belirlediği ve bu yanlışlığın teklifin uygunluk değerlendirmesinde doğrudan etkili olduğu tespit edilmiştir. Kurul, sadece şartnamede açıkça belirtilen benzer iş grubunun geçerli kabul edilmesi gerektiğini belirterek isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Böylece, işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmesi yönünde karar verilmiş, ihale sürecinin objektif ve düzenleyici hükümlere uygun şekilde sürdürülmesi amaçlanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.