KÜNYE
- Toplantı No: 2023/012
- Gündem No: 48
- Karar Tarihi: 08.02.2023
- Karar No: 2023/UY.II-313
- Başvuru Sahibi: Unitek İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/962489
- İhale Adı: Emet Espey 800000 Ton/Yıl Kapasiteli Konsantratör Tesisi Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş deneyim belgelerinin ihale konusu işin benzer iş tanımına uygun olmadığını, yurt dışı iş deneyim belgesinin gerçek durumu yansıtmadığını, bilanço ve ortaklık bilgileri ile teminat mektubu bilgilerinin uyumsuz olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş, 800.000 ton/yıl kapasiteli konsantratör tesisi yapımı olup benzer iş, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde A-XVI Grup: Endüstriyel Tesis İnşaatları olarak belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi, Özbekistan’da gerçekleştirilen 174 MW doğal gaz kombine çevrim santrali montaj ve demontaj işine ilişkin olup, bu iş Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde XIV. Grup: Termik Santraller kapsamında değerlendirilmelidir. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş deneyim belgesi ise bina yapım işine ilişkin olup, benzer iş grubuna uygun değildir. İşin yapım amacı ve işlevi ile iş deneyim belgelerinin esaslı unsurları dikkate alındığında, her iki isteklinin iş deneyim belgeleri ihale konusu işin benzer iş tanımına uygun değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yurt dışından alınan iş deneyim belgeleri ihale konusu işin benzer iş tanımına uygunluğu açısından hangi ölçütlere göre değerlendirilir?
Cevap: Yurt dışı iş deneyim belgeleri, ihale konusu işin teknik ve yapısal özelliklerine göre benzer iş gruplarında yer alıp almadığına bakılarak değerlendirilir. Bu noktada, işin yapım amacı, işlevi ve işin dahil olduğu benzer iş grubu dikkate alınır. Örneğin, farklı alt sektörlerdeki tesis inşaatları ya da montaj işleri birbirinden farklı iş gruplarında sayılabilir ve bu nedenle benzer iş kapsamına girmeyebilir. Bu değerlendirme, ilgili Tebliğ ve Kamu İhale Kurulu kararları ile uyumlu olarak yapılır. Ancak somut işin teknik detaylarının tamamı veya ek kriterler belli değilse, belgelerin uygunluğuna ilişkin kesin hüküm zorlaşır.
Soru: İhale konusu iş ve iş deneyim belgesi kapsamının farklı benzer iş gruplarına ait olması halinde iş deneyim belgesi yeterlik açısından neden kabul edilmeyebilir?
Cevap: İhale konusu iş ile iş deneyim belgesi kapsamı farklı benzer iş gruplarında ise, belge ihale konusu işin gerektirdiği teknik bilgi, deneyim ve donanıma sahip olunduğunu göstermez. Bu durum, ilgili Tebliğ’de belirlenen benzer iş tanımının kapsamı ile örtüşmediği için yeterlik kriterlerini karşılamada eksiklik yaratır. Sonuç olarak, teklifin değerlendirme dışı bırakılması riski doğar; çünkü benzer iş tanımındaki tutarsızlık, teklifin dayandığı iş deneyiminin güvenilirliğini azaltır.
Soru: İhale sürecinde iş deneyim belgelerinin içeriği ile EKAP’taki mali ve ortaklık bilgilerinin uyumluluğunun önemi nedir?
Cevap: İş deneyim belgeleri ile EKAP’ta kayıtlı mali tablolar, ortaklık yapısı ve temsile yetkili kişiler gibi bilgiler uyumlu olmalıdır. Bu uyum, teklif sahibinin gerçek durumunu ve yeterli gücünü teyit eder. Uyumsuzluk var ise, belgenin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, güvenilirliği ve ihale sürecinde şeffaflık sorgulanabilir. Ancak uyumun bulunması, iş deneyim belgesinin benzer iş tanımıyla uygunluğuna dair otomatik kabul sağlamaz; ayrı bir değerlendirme konusu olur.
Soru: Birden fazla isteklinin iş deneyim belgelerinin ihale konusu işin benzer iş tanımına uygun olmadığı tespit edildiğinde İhale Kurulu nasıl karar verir?
Cevap: İhale Kurulu, benzer iş tanımına uygun olmadığı anlaşılan isteklilerin tekliflerini değerlendirme dışı bırakabilir. Bu durumda, Kurul gerekirse belgeleri düzenleyen idarelere bildirimde bulunarak belgelerdeki eksikliklerin giderilmesini talep edebilir. Ancak bu kararın, diğer yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı ve itirazen şikayet süreçleri göz önünde bulundurularak verilmesi gerekir. Kurulun kararında karşı oy veya farklı görüşler olabilir, ancak çoğunluk kararı bağlayıcıdır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması halinde, bu kapsamda teminat mektubu ve mali yeterlilik belgelerinin durumu nasıl etkiler?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için öncelikli bir nedendir ve bu durum mali yeterlilik veya teminat mektubu belgelerinin uygunluğunu doğrudan geçersiz kılmaz. Yani, mali belgeler ve teminatların usulüne uygunluğu teklifin değerlendirme dışı kalmasını engellemez. Ancak iş deneyim belgesindeki uygunluk eksikliği, teklifin teknik yeterlilik şartlarını karşılamaması anlamına gelir ve bu teklifin ihale dışı bırakılması sonucunu doğurabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu yurt dışı iş deneyim belgesi neden ihale konusu işin benzer iş tanımına uygun bulunmamıştır?
Cevap: Sunulan iş deneyim belgesi, Özbekistan’daki doğal gaz kombine çevrim santrali montaj ve demontaj işine ilişkin olup, ihale konusu iş olan konsantratör tesisi yapımı ile aynı benzer iş grubunda değildir. Bu belge Termik Santraller grubuna girerken, ihale konusu iş Endüstriyel Tesis İnşaatları grubundadır. Bu farklılık nedeniyle belge benzer iş tanımına uygun bulunmamıştır.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş deneyim belgesinin ihale konusu işin benzer iş tanımına uymadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: İkinci teklif sahibinin iş deneyim belgesi bina yapım işine ilişkin olup, ihale konusu endüstriyel tesis yapımı işinden farklı bir iş grubunda yer aldığı için benzer iş tanımına uygun olmadığı saptanmıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin mali yeterlik, ortaklık yapısı ve teminat mektubu bilgileri konusunda hangi tespitler yapılmıştır?
Cevap: İsteklinin bilanço ve iş hacmi bilgileri EKAP kayıtlarıyla uyumlu bulunmuş, mali yeterlik kriterlerini sağladığı anlaşılmıştır. Ortaklık yapısı ve temsile yetkili kişiler EKAP üzerinden doğrulanmış ve uygun bulunmuştur. Ayrıca, geçici teminat mektubu bilgileri EKAP kayıtları ile uyumludur.
Soru: Kurulun iş deneyim belgelerinin uyumsuzluğu nedeniyle teklifleri değerlendirme dışı bırakma kararına rağmen itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgeleri ihale konusu işin benzer iş tanımına uygun bulunmadığı için tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatine varmıştır. Ancak çoğunluk oyuyla, idarenin usulüne uygun hareket ettiği ve diğer yeterlik kriterlerinin sağlandığı gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir. Karşı oy ise belgelerin yeniden düzenlenmesi gerektiği görüşündedir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yaşanan uyuşmazlık, tekliflerin teknik yeterliğinin belirlenmesinde temel unsur olan iş deneyim belgelerinin ihale konusu işle benzerlik taşıyıp taşımadığı noktasında yoğunlaşmıştır. İhale konusu, 800.000 ton/yıl kapasiteli bir konsantratör tesisi inşasıdır. Başvuru sahibi, hem ihale üzerinde bırakılan isteklinin hem de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci sıradaki isteklinin sunduğu iş deneyimi belgelerinin söz konusu işin benzer iş tanımına uymadığı gerekçesiyle tekliflerinin geçersiz sayılması gerektiğini öne sürerek itirazda bulunmuştur.
İhale dokümanında belirlenen benzer iş tanımı, endüstriyel tesis inşaatları kapsamında açıklanmıştır. Ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu yurt dışı iş deneyim belgesi, bir doğal gaz kombine çevrim santrali montaj ve demontaj işine ilişkindir. Bu iş, nitelik itibarıyla termik santraller grubunda yer almakta olup, teknik içeriği ve uygulama alanı itibarıyla ihale konusu endüstriyel tesis mühendisliğiyle doğrudan örtüşmemektedir. Benzer şekilde, ikinci sıradaki isteklinin iş deneyimi ise bina yapımına yöneliktir ve inşa edilen yapı türü, süreç ve mühendislik gereklilikleri bakımından ihale konusu işten ayrışmaktadır. Bu nedenle, her iki belgenin işin niteliği bakımından benzer iş tanımını sağlayamadığı değerlendirilmiştir.
Bu uyuşmazlıkta esaslı unsur kavramı, işin teknik içeriği ve kapsamı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Özellikle tesisin üretim işlevine dayanan mühendislik yapısının, sıradan altyapı ya da enerji santrali kurulum işlerinden farklı olduğu vurgulanmıştır. İşin üretim kapasitesi, prosese dayalı işleyişi ve özel ekipman içermesi gibi nitelikler esas alınmış; bu unsurların benzer olup olmadığı belirleyici kriter olmuştur. Kurul tarafından yapılan değerlendirme, sadece fiziki yapı değil, işlevsel benzerliğin de aranması gerektiği yönünde şekillenmiştir.
Pilot ortak olarak teklif sunan isteklinin iş deneyiminin yetersizliği, tüm ortaklık yapısı içinde belirleyici olmuştur. Ortaklardan birinin sunduğu belge, esas iş kolunu temsil eden yeterlik kriterini karşılamak zorundadır. Ancak sunulan yurt dışı iş deneyimi, benzer iş grubu farkı nedeniyle, pilot ortağın teknik yeterliğini ispatlayamayan bir belge niteliği taşımaktadır. Bu durum, ortaklık yapısına ilişkin diğer belgelerin doğruluğuna rağmen teklifin teknik şekilde yeterliliği olmadığını ortaya koymuştur.
Kamu İhale Kurulu, başvuruyu değerlendirirken teknik benzerlik kriterine odaklanmış, yurt dışı projeye ilişkin belge ile bina yapımı belgesinin ihale konusu işin kapsamını karşılamadığını belirlemiştir. Bu doğrultuda her iki teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Ancak karar çoğunluk oyuyla alınmamış, karşı oyda belgelerin yeniden düzenlenmesi yönünde görüş ortaya konulmuştur. Buna rağmen, diğer yeterlik ölçütlerinin sağlandığı, belgelerde usulsüzlük bulunmadığı ve başvurunun şekli yönünden uygun olduğu tespit edilmiş, bu çerçevede itirazen başvuru, çoğunluk kararıyla reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.