KÜNYE
- Toplantı No: 2023/060
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 13.12.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1536
- Başvuru Sahibi: Begün Mühendislik Petrol İnşaat Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ertan Acar İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü
- İKN: 2023/1085646
- İhale Adı: 2023 Yılı Kocaeli Genelinde Asfalt ile Hız Kesici Kasis İmalatı 2 Kısım Yapımı
Özet
İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş ve benzer işe uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olmadığını, belgelerin İdari Şartname’de istenen nitelikleri taşımadığını ve alt yüklenici belgelerinin kanuna aykırı düzenlendiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacı ve işlevi ile iş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olup olmadığını, iş deneyim belgelerinin tutar dağılımını ve yaklaşık maliyet içindeki ağırlığını incelemiştir. İhale konusu iş asfalt ile hız kesici kasis imalatı olup, iş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun A/V Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) olduğu ve bu kapsamda iş deneyim tutarlarının mevzuata uygun şekilde güncellendiği tespit edilmiştir. İş ortaklığının pilot ortağının iş deneyim tutarının ihale bedelinin %50’sinin %80’ini karşılaması ve özel ortağın da benzer işe ait olmayan iş deneyim tutarının %40’ından az olmaması nedeniyle yeterlik şartlarının sağlandığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklıklarının iş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğu nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin benzer işe uygunluğu, öncelikle söz konusu işin yapım amacı ve esaslı unsurunun ihale konusu işle ne derece örtüştüğüne bakılarak değerlendirilir. Ayrıca, iş deneyim tutarlarının mevzuata uygun şekilde güncellenip güncellenmediği ve yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı da dikkate alınır. Somut olarak, iş deneyimleri altyapı veya üstyapı gibi genel iş grupları kapsamında değerlendirilebilir; ancak bunların ihale konusu işin teknik ve yapısal özelliklerini karşılaması gerekir.
Soru: İş ortaklıklarında iş deneyim tutarlarının pilot ve diğer ortaklar arasında dağılımında nelere dikkat edilir?
Cevap: İş deneyim tutarlarının dağılımında pilot ortağın yeterli iş deneyimine sahip olması esas alınır; genellikle pilot ortağın bu tutarın önemli bir kısmını (örneğin ihale bedelinin %50’sinin belirli bir oranını) karşılaması beklenir. Özel ortakların ise benzer iş deneyim tutarlarının belirli bir oranın altında olmaması istenir. Bu dağılım, ortaklığın teknik ve mali yeterliliğinin gerçeği yansıtması bakımından önemlidir ve yetersiz tutarlarla desteklenen deneyimler yeterlilik karşılamada sorun yaratabilir.
Soru: İdari Şartname’de tanımlanan benzer iş kavramı ile iş deneyim belgelerinin uyumu nasıl sağlanmalıdır?
Cevap: İdari Şartname’de benzer iş tanımı, işin teknik niteliği, kapsamı ve işlevi açısından açıkça belirtilmelidir. İş deneyim belgeleri bu kriterlere uygun olmalı ve birbirine yakın iş kapsamına sahip işler olarak sunulmalıdır. Eğer iş deneyimi, şartnamede aranan benzerlik ölçütlerini karşılamıyorsa, veya belge işin esaslı unsurunu yansıtmıyorsa bu durum yeterlik değerlendirmesinde problem oluşturabilir. Değerlendirme yapılırken benzer iş grupları ve tutar dağılımının mevzuat ve şartname hükümlerine uygunluğu sorgulanır.
Soru: Alt yüklenici tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyim belgesi olarak sunulması hangi koşullarda geçerlidir?
Cevap: Alt yüklenicinin iş deneyim belgesi olarak kullanılması, mevzuat ve İdari Şartname hükümlerine uygun olmalıdır. Belgenin düzenlenmesinde işin gerçek olarak alt yüklenici tarafından yapıldığı, sözleşme ve iş teslim tutanakları ile desteklendiği, ayrıca belgenin ihale konusu işle nitelik ve nicelik olarak uyumlu olduğu tespit edilmelidir. Kanuna aykırı veya eksik düzenlenmiş belgeler değerlendirme dışı kalabilir. Bu nedenle alt yüklenici belgelerinin yasal ve şartnameye uygun şekilde düzenlenip düzenlenmediği titizlikle incelenmelidir.
Soru: İş deneyim belgelerinin tutarlarının mevzuata uygun şekilde güncellenmesi ne anlama gelir?
Cevap: Mevzuata uygun güncelleme, iş deneyim tutarlarının raporlandığı dönemdeki fiyat artışları, enflasyon veya diğer ilgili ekonomik parametreler doğrultusunda yaklaşık maliyet üzerinden veya şartnamede öngörülen yöntemlerle belgenin güncellenmesidir. Bu işlem, iş deneyim tutarının ihale dönemi koşullarına uyarlanmasını sağlar. Güncelleme yapılmadığında, iş deneyim tutarı reel anlamından uzaklaşarak yeterlik şartlarının sağlanıp sağlanmadığı değerlendirmesinde yanıltıcı olabilir. Güncelleme işleminin usul ve esaslarının mevzuat ve İdari Şartname’deki hükümlerle uyumlu olması gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş deneyim belgelerinin ihale konusu işe uygunluğu nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgelerinin işin yapım amacı ve esaslı unsuru ile tutar dağılımını incelemiş, belgelerin ihale konusu asfalt ve hız kesici kasis imalatı kapsamında altyapı ve üstyapı karayolu işleri grubuna uygun olduğunu, iş deneyim tutarlarının da mevzuata göre güncellendiğini tespit etmiştir.
Soru: İş ortaklığının pilot ve özel ortaklarının iş deneyim tutarlarının yeterlilik açısından önemi nedir?
Cevap: Pilot ortağın iş deneyim tutarı ihale bedelinin belirli bir oranını (yüzde 50’nin yüzde 80’i) karşılamakta, özel ortağın ise benzer olmayan iş deneyim tutarı ihale bedelinin küçük bir kısmından (%40’tan az) az olmamakta olup, bu dağılım nedeniyle iş ortaklığı ihale yeterlik şartlarını sağlamaktadır.
Soru: Alt yüklenici iş deneyim belgelerinin düzenlenme şekli başvuru sahibi tarafından nasıl değerlendirilmiş, Kurul bunu nasıl karşılamıştır?
Cevap: Başvuru sahibi alt yüklenici belgelerinin kanuna aykırı düzenlendiğini iddia etmiş, ancak Kurul incelemesinde iş deneyim belgelerinin mevzuata ve İdari Şartname kriterlerine uygun şekilde düzenlendiği sonucuna varmış ve bu iddiayı reddetmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına uygun olmadığı iddiası sonucunda ne karar verilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgelerinin ihale konusu ve benzer iş tanımı ile uyumlu olduğunu tespit ettiğinden, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığına karar vermiş ve itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgelerinin, asfalt ve hız kesici kasis imalatından oluşan ihale konusu işe ve bu kapsamdaki benzer iş tanımına uygun olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, sunulan belgelerin İdari Şartname’de belirtilen yeterlik kriterlerini taşımadığını, özellikle alt yükleniciye ait belgelerin usulsüz düzenlendiğini ileri sürmüştür. Bu çerçevede sorun, iş ortaklığının deneyiminin ihale konusu işin teknik ve niteliksel gerekliliklerini karşılama durumuna odaklanmış ve yeterlik kriterlerinin doğru uygulanıp uygulanmadığı sorgulanmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan değerlendirme, sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu işin yapım amacı ve teknik içeriğiyle örtüşüp örtüşmediğine dair bir irdelemeyi gerektirmiştir. Asfalt kaplama ve hız kesici kasis uygulamalarından oluşan yapım işinin, karayolu işleri kapsamında değerlendirilmesi, iş deneyim belgelerinin de aynı iş grubunda (altyapı ve üstyapı karayolu işleri) yer alması nedeniyle uygun bulunmuştur. Ayrıca iş deneyim tutarlarının yürürlükteki düzenlemeler çerçevesinde güncellendiği tespit edilmiş, bu sayede belgelerin geçerli ve değerlendirilebilir niteliği korunmuştur. Kurul, belgelerin teknik içerik ve belge düzeni yönünden şartname ile çelişmediği sonucuna ulaşmıştır.
Değerlendirmede önemli rol oynayan bir diğer unsur ise iş deneyim belgelerindeki esaslı unsur kavramının somutlaştırılmasıdır. Bu vakada esaslı unsur, ihalenin ana yapım konusu olan karayolu altyapı ve üstyapı işleri çerçevesinde tanımlanmış ve iş deneyim belgelerinin bu ana başlıkla uyumlu olması yeterli görülmüştür. İlgili belgelerde yer alan imalat kalemlerinin birebir asfalt ya da kasis işleriyle örtüşmesi aranmasa da, tüm işin yapım amacını karşılayan bir yeterlik düzeyi açısından değerlendirme yapılmıştır. Böylece, ihale konusu işin asıl işlevi ile sunulan deneyimin esaslı unsuru arasında bir bağ kurulmuş, yüzeysel benzerlikten ziyade işlevsel uygunluk esas alınmıştır.
İş ortaklığı modelinde teknik yeterliğin nasıl sağlandığı da bu değerlendirmede belirleyici olmuştur. Pilot ortağın, ihale bedelinin yarısının yüzde seksenine denk gelen deneyim tutarına sahip olması ve özel ortağın da benzer işe dayanmayan iş deneyiminin belirlenen sınırlar içinde kalmaması, ortaklığın toplam teknik yeterliliğini sağlamıştır. Böylece iş deneyim belgelerinin sadece türü değil, ihale bedeline orantılı tutar dağılımı da dikkatle incelenmiştir. İddialarda yer alan alt yüklenici deneyimi konusuna yönelik yapılan inceleme sonucunda da söz konusu belgelerin şartnameye ve mevzuata uygun şekilde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş deneyim belgelerinin gerek işin tanımı gerekse tutar açısından İdari Şartname’de öngörülen teknik yeterlik şartlarını sağladığını değerlendirmiştir. Kurul, deneyim belgelerinin esaslı unsuru itibarıyla ihale konusu işle bağ kurabildiği ve iş deneyimi tutarlarının da uygun şekilde belgelendiği kanaatine vararak, başvuru sahibinin iddialarını yerinde bulmamış ve itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Bu değerlendirme, belgelerde biçimsel uygunluktan öte, işin işlevsel özelliklerini esas alan bir yaklaşımın benimsendiğini göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.