KÜNYE
- Toplantı No: 2022/035
- Gündem No: 65
- Karar Tarihi: 07.07.2022
- Karar No: 2022/UY.II-831
- Başvuru Sahibi: Kumsal Petrol Maden Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/358641
- İhale Adı: Karayolları 11 (Lüleburgaz), 12 (Mimarsinan) ve 15 (Kırklareli) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi
Özet
İhale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlememe yetkisinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin şikayetinin süre yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlememesinin mevzuata aykırı olduğunu ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca ihale yetkilisi onaylamadan önce ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesi zorunlu değildir; bu husus idarenin takdirindedir. Ayrıca, başvuru sahibinin şikayet konusu işlemlerin farkına varıldığı tarih olan 08.09.2021 tarihinden itibaren 10 günlük şikayet süresi içinde idareye başvuruda bulunmadığı, dolayısıyla şikayetinin süre yönünden reddedilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirleyip belirlememesi idarenin takdir yetkisi kapsamında mıdır?
Cevap: İhale mevzuatı ikinci teklif sahibinin belirlenmesini zorunlu kılmamaktadır; bu konuda ihale komisyonuna ve ihale yetkilisine takdir yetkisi tanınmıştır. Örneğin, ikinci teklif sahibinin belirlenmemesi durumunda, ihale sonucu başkaca mevzuat hükümlerine aykırı olmadığı ve ilgili onay alınmışsa işlemin geçersiz sayılmaması beklenir.
Soru: İhale sonuçlarına karşı yapılacak şikayet başvurularında zaman aşımı nasıl değerlendirilmektedir?
Cevap: İhale sonucuna ilişkin şikayetlerin, ilgilinin ilgili karar veya bildirimden haberdar olduğu tarihten itibaren belirlenen yasal süre içinde yapılması gerekir. Bu süre geçtikten sonra yapılan başvurular süreden reddedilir. Bu nedenle, şikayet süresi iyi takip edilmeli ve sürenin başlaması için karardan haberdar olma tarihi doğru tespit edilmelidir.
Soru: İhale sonucuna itiraz edenlerin diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması talebi hangi koşullarda kabul edilir?
Cevap: Diğer isteklilerin tekliflerinin ihale işlemi kapsamında değerlendirme dışı bırakılması talebi, öncelikle bu talebin yasal süre içinde ve geçerli gerekçelerle yapılması gerekir. Süre aşımı veya dayanağı olmayan talepler işleme alınmaz. Ayrıca, bu tür talepler doğrudan ilgili karar veya işlem hakkında süreli şikayete bağlıdır.
Soru: İhale komisyonu kararlarının onaylanması ikinci teklif sahibinin belirlenmesine bağlı mıdır?
Cevap: İhale yetkilisinin onayı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlenmiş olmasına bağlı olmayabilir. Mevzuat, ikinci teklif sahibinin belirlenmesini zorunlu kılmadığı için, onay bu konuya takılmadan verilebilir. Yine de kurumların işlem güvenliği için uygulamada farklı yaklaşımlar görülebilir.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlemeyen idareye karşı açılan itirazlarda sık görülen uygulama hataları nelerdir?
Cevap: Uygulamada en sık karşılaşılan hata, ikinci teklif sahibinin belirlenmemesi halinde bu durumun mutlaka mevzuata aykırı sayılmasıdır. Oysa bu uygulama idarenin takdirindedir ve onay alındığında hukuka aykırılık oluşmayabilir. Ayrıca şikayetlerin süresi içinde yapılmaması ve bu nedenle inceleme yapılmaması da sıkça karşılaşılan bir diğer hatadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlememesi mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: İhale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlememesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu husus idarenin takdirine bağlı olup, ihale yetkilisinin onayı ile karar geçerlilik kazanmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin, ihale komisyonu kararına karşı şikayet başvurusunu süre içinde yapıp yapmadığı nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin, ihale komisyonu kararından 08.09.2021 tarihinde haberdar olduğu dikkate alınmış, ancak bu tarihten itibaren 10 günlük yasal şikayet süresi içinde idareye başvuruda bulunmadığı saptandığı için şikayeti süre yönünden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin talebi doğrultusunda diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması mümkün müdür?
Cevap: Başvuru sahibinin diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması talebi, idari işlem tebliğ tarihinden itibaren yasal başvuru süresi içinde yapılmadığı için incelenmeden süre yönünden reddedilmiştir. Bu nedenle talebin kabulü mümkün olmamıştır.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde temel gerekçeler nelerdir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinin temel gerekçeleri; ihale komisyonunun ikinci teklif sahibini belirlememesinde mevzuata aykırılık olmaması ve başvuru sahibinin şikayet başvurusunu yasal süre içinde yapmamış olmasıdır. Bu iki husus bir arada değerlendirildiğinde başvurunun reddi kararı verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin değerlendirmede, başvuru sahibinin iki temel iddiası öne çıkmaktadır: ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesi ve diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki talepler. Bu kapsamda, Komisyondan alınan ilk kararın ardından başvuru sahibinin taleplerini ileri sürmesi üzerine mesele Kamu İhale Kurulu tarafından hem şekli yönlerden hem de işlem içeriği bakımından incelenmiştir.
Uyuşmazlıkta esasen, iş deneyimini ilgilendiren bir konu tartışılmasa da tekliflerin geçerliliğiyle ilgili değerlendirmeler dolaylı olarak belge niteliğindeki unsurlarla bağlantılıdır. Ancak söz konusu vakada odakta olan mesele, iş deneyimi belgelerinin veya belgelerin yeterliliği değil, komisyondan çıkan kararın prosedürel bütünlüğüdür. Özellikle idarece ikinci teklif sahibinin belirlenip belirlenmemesinin, ihale işlemlerinin hukuka uygunluğu üzerinde etkili olup olmadığı temel tartışma konusudur.
Bu çerçevede “esaslı unsur” kavramı gündeme getirilmişse de, Kurul değerlendirmesinde bu hususun işlemin geçerliliği bakımından zorunlu kabul edilecek nitelikte olmadığı vurgulanmıştır. İkinci teklif sahibinin belirlenmesi, ihale sonucu kesinleşmeden önce yapılması gereken mutlak bir işlem olarak görülmemiş, bu bağlamda ilgili belirlemenin yapılmaması halinde kararın geçersizlikle sakatlanmayacağı değerlendirilmiştir. Buradan hareketle, ihale komisyonunun takdir yetkisi içinde kalan bu tercihin, esaslı işlem unsurlarının ihlali anlamına gelmeyeceği kabul edilmiştir.
Pilot ortak veya herhangi bir ortak bakımından iş deneyimi yönünden doğrudan bir tartışma açılmamış olsa da, başvuru sahibinin diğer isteklilerin tekliflerinin geçerli olmadığı yönündeki genel iddiası değerlendirilmiştir. Ancak bu iddia, ihale komisyon kararının öğrenildiği tarihten itibaren öngörülen on günlük süre aşılmak suretiyle ileri sürüldüğünden, usulden yani süre bakımından incelenmeksizin reddedilmiştir. Bu nedenle başvurunun içeriğine girilmemiş, teknik veya belge yönünden bir inceleme yapılması gerekmeden sonuca ulaşılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, ihale komisyonunun ikinci ekonomik teklif sahibini belirlememesi durumunda mutlak bir mevzuat ihlali oluşmadığına dikkat çekmiştir. Ayrıca başvurunun süresinde yapılmaması nedeniyle, yapılan şikâyetin şekli gereklilikleri taşımadığı tespit edilmiştir. Her iki husus birlikte değerlendirildiğinde, Kurul’un hem esas hem de usul yönünden başvuruyu reddetmesi, uygulamada istikrar sağlayıcı bir yaklaşımı yansıtmaktadır. Böylelikle, ihale sürecinde takdir alanının sınırları ve başvuru yollarının süreye bağlılığı bir kez daha belirginleştirilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.