KÜNYE
- Toplantı No: 2022/060
- Gündem No: 96
- Karar Tarihi: 28.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1681
- Başvuru Sahibi: Güven Yapım İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2022/1121360
- İhale Adı: İstanbul İli Sultangazi İlçesi Cebeci Mahallesi Millet Bahçesi İle Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi
Özet
İhale teklifinin yasaklama kararı yayımlanma tarihinden sonra verilmesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yasaklama kararının ihale saatinden sonra yayımlandığını ve bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ile geçici teminatlarının gelir kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale teklifinin verildiği 18.11.2022 tarih ve saat 12:22:07 itibarıyla, aynı gün Resmi Gazete’de yayımlanan ve saat 10:36’da EKAP sistemine işlenen yasaklama kararı başvuru sahibinin tüzel kişiliğinin hakim ortağı hakkında mevcuttur. İhale saati 14:00 olup, bu durumda başvuru sahibinin yasaklama kararından haberdar olduğu kabul edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 11. maddesi ve ilgili mevzuat uyarınca yasaklı olanların ihaleye katılması yasak olup, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yasaklama kararı ihale günü yayımlanmışsa, teklif verme saati ile yayımlanma saati arasındaki zaman farkı, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında nasıl etkili olur?
Cevap: Yasaklama kararı, ihale günü ve ihale saatinden önce yayımlanmış ve EKAP sistemine işlenmişse, teklif verme saatiyle yayımlanma saati arasındaki zaman farkı başvuru sahibinin yasaklama kararından haberdar olduğunu gösterir. Bu durumda teklif, yasaklı kişi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminat gelir kaydedilir. İhale saatinden önce yayımlanmış yasaklama kararına rağmen teklif verildi ise, bu durumu teklif sahibi ispatlamakta zorlanır ve işlemler mevzuata uygun devam eder.
Soru: Tüzel kişilikte sermayeyle doğrudan ilişkilendirilen ortaklar hakkında yayımlanan yasaklama kararlarının teklif değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Tüzel kişiliğin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan hakim ortak hakkında yayımlanan yasaklama kararı, tüzel kişiliğin kendisini de yasaklama kapsamına alır. Bu nedenle, böyle bir ortak hakkında yasaklama kararı mevcutsa, tüzel kişiliğin teklifi zorunlu olarak değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatı gelir kaydedilir.
Soru: Yasaklama kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının yanı sıra EKAP sistemine işlenmesinin önemi nedir?
Cevap: Yasaklama kararının EKAP sistemine işlenmesi, ihaleye katılanların bu kararın varlığından haberdar olması ve idarenin de söz konusu bilgiyi takip etmesi açısından önem taşır. EKAP’a işlenen yasağı, teklif verme süresi içinde ihale katılımcısının görme imkanı doğar. Bu durum, habersiz olma savunmasını zayıflatır ve teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesini güçlendirir.
Soru: Yasaklama kararının yayımlanması ile teklif verilmesi arasında teklif sahibinin haberdar olmadığını iddia etmesi durumunda idarenin değerlendirme yaklaşımı nedir?
Cevap: İdare, yasaklama kararının ihale öncesinde yayımlanıp EKAP’a işlendiği somutsa ve teklif verme saati de bu noktadan sonraysa, başvurucunun haberdar olmama iddiasını dikkate almadan teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi yönünde işlem yapar. İdarenin bu konuda takdir yetkisi sınırlıdır ve mevzuat hükmü uygulanır.
Soru: Yasaklama kararının ihale günü yayımlanması durumunda, değerlendirme dışı bırakma ve teminatın gelir kaydedilmesi işleminin hukuki dayanağı nedir?
Cevap: Yasaklama kararı ihale günü yayımlanıp yayın saati ihale saatinden önceyse, ilgili kişinin veya tüzel kişiliğin yasaklı olduğu kabul edilerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Bunun sonucunda geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi mevzuat gereği zorunludur. Bu uygulama, ihalelerde eşitlik ve rekabetin korunmasına hizmet eder ve yasal düzenlemelerle desteklenir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yasaklama kararından habersiz olduğu iddiası, yasaklama kararının ihale günü yayımlanmış olması çerçevesinde nasıl değerlendirildi?
Cevap: Yasaklama kararı ihale günü saat 10:36’da Resmi Gazete’de yayımlanmış ve aynı anda EKAP sistemine işlenmiştir. Başvuru sahibinin teklifi ise 12:22:07’de verilmiştir. İhale ise saat 14:00’te yapılacaktır. Bu durumda başvuru sahibinin yasaklama kararından habersiz olmadığının kabulü söz konusu olmuş ve iddia reddedilmiştir.
Soru: Tüzel kişiliğin hakim ortağı hakkında yayımlanan yasaklama kararı, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için hangi hukuki sonucu doğurdu?
Cevap: Yasaklama kararı nedeniyle başvuru sahibinin ihaleye katılması yasak olduğu için, teklifi mevzuat gereği değerlendirme dışı bırakılmış ve geçici teminatı gelir kaydedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi işleminin hukuka uygunluğu nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Geçici teminatın gelir kaydedilmesi, yasaklama kararına bağlı olarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurduğu için mevzuata uygun bulunmuş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: İhalenin yapılacağı saat ile yasaklama kararının Resmi Gazete’de yayımlanma saatinin farkı, kararda nasıl dikkate alınmıştır?
Cevap: Yasaklama kararı ihale saatinden önce yayımlandığı ve EKAP’a işlendiği için başvuru sahibinin bu karardan haberdar olduğu kabul edilmiştir. Dolayısıyla ihale saatinden sonra teklif verilmiş olsa bile yasak durumu başvuru sahibinin sorumluluğunda değerlendirilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesi işlemine ilişkin uyuşmazlık, teklif sunduğu gün Resmî Gazete’de yayımlanan bir yasaklama kararından kaynaklanmıştır. Bu karar, isteklinin tüzel kişiliğinin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan ortağı hakkında yayımlanmıştır. Başvuru sahibi, söz konusu kararın ihale saatinden sonra yayımlandığını ileri sürerek tekliflerinin işlem görmemesini ve teminatlarının kaybedilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Uyuşmazlık, yayımlanma zamanlaması bağlamında yasaklama kararının hukuki etkisinin teklife yansıma biçimi üzerinden tartışmaya açılmıştır.
Vaka kapsamında, teklif sunma saati ile yasaklama kararının yayımlanma ve EKAP’a işlenme saatleri karşılaştırılmış; buna göre yasaklama kararının saat 10:36’da yayımlanıp EKAP sistemine aktarıldığı, teklifin ise saat 12:22:07’de verildiği belirlenmiştir. Dolayısıyla ihale saatinin 14:00 olduğu dikkate alınarak, teklif gün içindeki yasaklılık durumunun bilinebileceği bir zaman zarfında sunulmuştur. Bu bağlamda başvuru sahibinin, yasaklama kararından habersiz olduğu yönündeki savı inandırıcı bulunmamıştır. Fiilen teklifin yasaklı bir ortaklık yapısı üzerinden verildiği görülmüş, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerekli kılmıştır.
Bu çerçevede esaslı unsur olarak değerlendirilen konu, isteklinin yasaklı olup olmadığıdır. Yasaklama kararının Resmî Gazete’de yayımlanması ve EKAP üzerinden erişilebilir hale gelmesiyle birlikte, teklif sahibinin bu bilgiyi dikkate alması gerektiği kabul edilmiştir. Mevzuat gereğince yasaklıların ihaleye katılması hukuken mümkün olmadığından, bu kriterin ihale dışı bırakma için belirleyici ve esaslı bir unsur olduğu değerlendirilmiştir. Bu yönüyle olayda şekli eksiklikten öte, katılım yeterliliğini doğrudan etkileyen bir engel durumu söz konusudur.
İştirak yapısı itibarıyla değerlendirme tüzel kişiliğin hâkim ortağı üzerinden yürütülmüş; sermayenin yarısından fazlasını elinde bulunduran bu kişinin yasaklanmış olması, şirketin kendisinin de yasaklı sayılmasına neden olmuştur. Dolayısıyla tüzel kişilik düzeyinde iş deneyimi ya da diğer teknik yeterlik unsurları bu aşamada incelenmeksizin ön koşul olan katılma yeterliliği yönünden elenmiştir. Mevzuatın bu kapsamda tüzel kişiliğin arkasındaki yapıyı da dikkate alarak yasaklama hükümlerini geniş yorumladığı görülmektedir.
Kamu İhale Kurulu, verdiği karar ile idarenin yaptığı işlemi yerinde bulmuş, ihale günü yayımlanan bir yasaklama kararının saat itibarıyla teklife etkisini dikkate alınarak, başvuru sahibinin ihaleye katılma yeterliliğinin bulunmadığını değerlendirmiştir. Kurul, ihale saatinden önce Resmî Gazete’de yayımlanıp EKAP sistemine işlenen bir yasağın, fiilen teklif verme anında mevcut olduğu kanaatine vararak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını ve geçici teminatın gelir kaydedilmesini mevzuata uygun bulmuştur. Böylece başvuru sahibi tarafından yapılan şikâyet yerinde görülmemiş ve başvuru oy birliğiyle reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.