KÜNYE
- Toplantı No: 2022/053
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 16.11.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1397
- Başvuru Sahibi: Eksen Group Taahhüt ve Eğitim Danışmanlık Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Çerkezköy Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/894563
- İhale Adı: Atatürk-Öztrak Caddesi Kentsel Tasarım Peyzaj Yapım İşi
Özet
İhale dokümanına ilişkin şikayetlerin süresinde yapılmaması nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, sözleşme tasarısı ve şartname maddelerinin hatalı düzenlendiğini, ihalenin mal, hizmet ve yapım işleri olarak ayrı ayrı yapılması gerektiğini, konsorsiyum teklifine izin verilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu, iş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinin mevzuata uygun olmadığını, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının yasak olduğunu ve benzer iş tanımının ihaleye katılımı engellediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım işi olduğu, yaklaşık maliyetin büyük kısmının inşaat işlerinden oluştuğu, dolayısıyla ihalenin yapım işi olarak yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı; şikayet başvurularının ihale ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapılması gerektiği, başvuru sahibinin ise ilan tarihinden sonra süresi geçtikten sonra şikayet başvurusunda bulunduğu; ayrıca itirazen şikayet başvurusunda yer alan ancak idareye şikayet başvurusunda bulunulmayan hususların incelenemeyeceği; bu nedenle başvurunun süresinde yapılmadığı ve şekil yönünden usulsüz olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale ilan süresi içinde idareye yapılmayan şikayetlerin itirazen şikayet aşamasında dikkate alınmaması hangi ilkeye dayanmaktadır?
Cevap: İhale mevzuatı ve Kurul uygulamaları, şikayetlerin öncelikle idareye süresinde bildirilmesini zorunlu kılar. İdareye zamanında yapılmayan şikayetler, itirazen şikayet başvurusunda yer alsalar bile usul eksikliği nedeniyle incelenmez. Bu yaklaşım, idari sürecin etkin işleyişi ve tarafların haklarını zamanında kullanmasını sağlama amacıyla geliştirilmiştir.
Soru: İdareye süresinde şikayet başvurusunda bulunmamanın itirazen şikayette yol açabileceği hukuki riskler nelerdir?
Cevap: Süresinde idareye yapılmayan şikayetler itirazen şikayet sürecinde şekil yönünden usulsüzlük oluşturabilir ve bu nedenle itirazen şikayet başvurusu reddedilebilir. Bu risk ihale sürecinde eksikliklerin giderilmesini mümkün kılmaz ve itirazın esasının incelenmemesi sonucunu doğurur.
Soru: İhale konusu işin niteliği belirlenirken mal, hizmet ve yapım işleri olarak ayrı ayrı ihaleye çıkarılması zorunlu mudur?
Cevap: İşin yaklaşık maliyetinin ve işin esasını oluşturan faaliyetlerin niteliğine göre karar verilir. Örneğin, işin büyük kısmı yapım işi kapsamında ise, tek bir yapım işi ihalesi yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmaz. İdareler bu ayrımı somut duruma ve işin ağırlıklı unsuruna göre yaparak işin gereğine uygun ihale şekline karar verebilir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda idareye yapılmamış ancak ilk başvuruda yer alan hususlara ilişkin şikayetlerin incelenmemesi hangi nedeni taşımaktadır?
Cevap: İdari yargı ve Kurul kararları itirazların önce idareye yapılmasını ve idarenin görüşünü almayı öngörür. Bu nedenle itirazen şikayet aşamasında idareye bildirilmemiş konular üzerine karar verilmez. Bu ilke, itirazın kapsamının belirlenmesi ve tarafların savunma haklarının korunması için önemlidir.
Soru: İş sağlığı ve güvenliği ile personel çalıştırma düzenlemelerine ilişkin şikayetlerin değerlendirilmesi ne ölçüde mümkündür?
Cevap: Bu tür düzenlemeler ihale dokümanında açıkça yer alıyorsa ve süresi içinde idareye bildirilmişse incelenebilir. Ancak, düzenlemelerin mevzuat ile uyumuna ilişkin şikayetler, idareye süresi içinde şikayet konusu edilmezse, itirazen şikayet aşamasında bu hususlar dikkate alınmayabilir. Ayrıca bu konuda idarenin takdir yetkisi ve mevzuata uygunluk derecesi göz önünde bulundurulur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Neden başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi ihale dokümanlarındaki usulsüzlük iddialarını ihale ilan tarihinden itibaren 10 günlük yasal sürede idareye bildirmemiştir. İdareye süresi içinde şikayet başvurusu yapılmadan doğrudan itirazen şikayette bulunulması sürece aykırıdır ve bu nedenle başvuru şekil yönünden eksik görülmüştür. Bu sebeple itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: İdarece itirazen şikayet kapsamına alınmayan hususlar nedeniyle hangi hukuki sonuç ortaya çıkmıştır?
Cevap: İdareye ilk aşamada süresinde şikayet başvurusu yapılmayan hususlar itirazen şikayet başvurusunda da dikkate alınmamış ve incelenmemiştir. Bu nedenle, itirazen şikayet başvurusunda yer alan ancak idareye bildirilmemiş konular hakkında Kurul karar verememiştir.
Soru: Başvuru sahibinin işin türü ve ihalenin ayrı yapılıp yapılmaması yönündeki şikayeti neden kabul edilmemiştir?
Cevap: İhalenin yapım işi niteliğinde olduğu ve yaklaşık maliyetin büyük kısmının inşaat işlerinden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu nedenle işin mal, hizmet ve yapım işleri olarak ayrı ayrı yapılması gerektiğine dair iddia mevzuata aykırı bulunmamış, işin yapım işi olarak ihale edilmesinde bir usulsüzlük olmadığına karar verilmiştir.
Soru: Süresinde yapılmayan şikayet başvurularının itirazen şikayet sürecine etkisi nedir?
Cevap: İhale ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapılmayan şikayetler itirazen şikayet aşamasında da dikkate alınmamaktadır. Bu durum itirazen şikayet başvurusunun şekil yönünden usulsüzlüğüne ve reddine yol açmıştır. Dolayısıyla süresinde yapılmayan şikayetler itirazen şikayet kapsamında değerlendirilemez.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin şikâyeti, ihale dokümanında yer alan bazı düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğuna ilişkindir. Özellikle sözleşme tasarısı ve şartnamede yer alan hükümler ile ihalenin yapısı açısından bazı iddialar gündeme getirilmiştir. Ancak bu iddialar, ihale ilan tarihinden itibaren geçerli olan başvuru süresi içinde değil, daha sonra dile getirilmiştir. Dolayısıyla uyuşmazlığın temelini, şekli bir eksiklik olan süre aşımı oluşturmaktadır. Süresinde yapılmayan başvuruların doğrudan itirazen şikayet sürecine taşınması, değerlendirilebilirlik açısından hukuki engel teşkil etmiştir.
İhale süreci bakımından ele alınan temel meselelerden biri, dokümanda yer verilen iş tanımı, benzer iş koşulları ve işin mahiyetidir. Başvuru sahibi, ihalenin mal, hizmet ve yapım işlerine bölünmesi gerektiğini, konsorsiyum teklifine izin verilmemesinin uygun olmadığını ve iş sağlığı–güvenliği gibi alanlardaki düzenlemelerin yetersiz veya mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Ancak, bu içerikteki iddiaların tamamı, ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yöneltilmesi gerekirken bu sürecin dışında gündeme getirilmiştir. Usule ilişkin bu eksiklik nedeniyle, bu içeriklerin özüne girilmemiştir.
Başvuru sahibinin dile getirdiği unsurlar, ihale dokümanının esaslı unsurlarına temas etmektedir. Ancak şekli gereklilik olan süresinde başvuru yapılmaması, bu esaslı unsurların dahi içerikten bağımsız olarak ele alınmasını engellemiştir. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, dokümanda yer alan bazı düzenlemelerin ihaleye katılımı etkileyebilecek nitelikte olduğu kabul edilmiş görünse de, bunların idareye süresi içinde bildirilmemesi nedeniyle incelenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum, esaslı olsa dahi usulen ileri sürülmeyen hususların inceleme dışında kalabileceğini göstermektedir.
Somut olayda, başvuruya konu iş yapım işi niteliği taşımakta ve yaklaşık maliyetin ağırlıklı kısmı da inşaat kalemlerinden oluşmaktadır. Kurul, bu durumu göz önünde bulundurarak ihalenin yapım işi olarak gerçekleştirilmesinde herhangi bir aykırılık bulunmadığını değerlendirmiştir. Böylece başvuru sahibinin işin türüne ve ihalenin ayrı ayrı yapılması gerektiğine ilişkin iddiası da kendi içinde değerlendirilmiş, ancak bu itiraz mevzuatla çelişir nitelikte bulunmamıştır. İdari düzenin esas amacına uygun olarak, işin ağırlıklı kısmı üzerinden ihale türünün belirlenmesi, ihale yetkilisinin takdir alanı içerisinde değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, şikayetin şekli eksiklikten dolayı reddedilmesine karar vermiştir. İdareye süresi içinde başvuru yapılmaması ve itirazen şikayete konu edilen hususların ilk aşamada idareye bildirilmemesi, başvurunun usul yönünden incelenememesine yol açmıştır. Kurul ayrıca, ihale işinin yapım işi olarak düzenlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını belirterek, içerik yönünden de başvuru sahibinin iddialarına itibar etmemiştir. Bu nedenle başvurunun hem şekil hem esas yönünden reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.