İhale dokümanındaki kalem fiyatlandırmasının birim fiyat yerine götürü bedel olarak yapılmasına ilişkin usul iddiası - 2023/UY.IV-956

KÜNYE

  • Toplantı No: 2023/036
  • Gündem No: 11
  • Karar Tarihi: 10.07.2023
  • Karar No: 2023/UY.IV-956
  • Başvuru Sahibi: Arven Enerji İnş. A.Ş.
  • İhaleyi Yapan İdare: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı
  • İKN: 2023/424879
  • İhale Adı: Karaman-Ulukışla Elektrifikasyon Tesisleri Kurulumu Yapım İşi

Özet

İhale dokümanına ilişkin şikayet başvurusunun süresinde yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale dokümanında yer alan bazı kalemlerin birim fiyat esasına göre yapılması gerekirken götürü bedel talep edilmesinin usule aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Başvuru sahibinin ihale dokümanını EKAP üzerinden 14.06.2023 tarihinde indirdiği, bu nedenle şikayet başvurusunun en geç 19.06.2023 mesai bitimine kadar yapılması gerektiği, ancak başvuru sahibinin 20.06.2023 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhale dokümanına ilişkin şikayet başvurusu için yasal süreler nasıl belirlenir ve bu süreler hangi tarihler esas alınarak hesaplanır?
Cevap: Şikayet başvuru süresi, ihale dokümanının ilgililere tebliğ veya ilan tarihinden ya da idarenin ihale dokümanını EKAP üzerinden ilgililere sunduğu tarihten itibaren başlar. Bu sürede başvurunun yapılması gerekir ve bu süre genellikle 10 günü geçmez. Ayrıca, şikayet başvurusu ihale tarihinden en az 3 iş günü öncesine kadar yapılmış olmalıdır. Süre hesabında resmi tatiller ve hafta sonları dikkate alınarak iş günü esasına göre hareket edilir.

Soru: İhale dokümanı EKAP üzerinden indirildiğinde, şikayet başvuru süresi ne zaman başlar ve idarece başka bildirim yapılması gerekir mi?
Cevap: İhale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği tarihten itibaren şikayet başvuru süresi işlemeye başlar. EKAP üzerinden indirilen doküman, ilgililere tebliğ edilmiş kabul edildiğinden, idare tarafından ayrıca bir bildirim yapılması zorunlu değildir. Başvuru sahipleri bu tarihten sonraki yasal sürede şikayetlerini iletmelidir.

Soru: Şikayet başvuru süresi kaçırıldığında doğacak hukuki sonuçlar nelerdir?
Cevap: Şikayet başvuru süresi geçirildiğinde, başvuru şartlarına uyulmadığı için başvurular süreden reddedilir. Bu durumda İhale İnceleme Kurulu veya Kamu İhale Kurumu, başvurunun esasına ilişkin inceleme yapmamaktadır. Bu uygulama, şikayet süresine riayetin önemini vurgulamak ve idarenin işleyişinde kesinlik sağlamak amacıyla uygulanır.

Soru: İhale dokümanında bulunan iddialara yönelik şikayetlerin süresi içinde yapılmaması halinde idarenin işlem yapma yükümlülüğü nedir?
Cevap: Şikayet başvurusu süresi geçirilmişse, idare şikayeti incelemeksizin süreden reddeder. Böylece idare, şikayetin esasına girmeksizin işlem yapma zorunluluğu bulunmaz. Ancak ihale süreci şikayet süresi içinde yapılacak şikayetlerin değerlendirilmesine göre şekillenir.

Soru: Fiyatlandırma yöntemi ile ilgili olarak yapılan şikayetlerin zamanında yapılmasının önemi nedir?
Cevap: Fiyatlandırma yöntemine ilişkin iddiaların, ihale dokümanı yayımlandıktan veya erişime açıldıktan sonra 10 gün ve ihale tarihinden 3 iş günü öncesinde yapılması gerekir. Süre aşılırsa, söz konusu iddialar incelemeye alınmaz ve idare bu konuda işlem yapma zorunluluğu hissetmeyebilir. Bu yüzden başvuru sahipleri şikayetlerini süresi içinde iletmelidir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibi ihale dokümanına ilişkin şikayet başvurusunu hangi sürede yapmak zorundaydı?
Cevap: Başvuru sahibi, ihale dokümanını EKAP üzerinden indirdiği tarih olan 14.06.2023’ten itibaren 10 gün içinde ve ihale tarihinden en az 3 iş günü öncesine kadar şikayet başvurusunda bulunmak zorundaydı.

Soru: Başvuru sahibinin şikayet başvurusunun reddedilme gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibi, şikayet süresi içinde başvuruda bulunmadığı için, başvuru EKAP üzerinden dokümanı indirdiği tarihten itibaren öngörülen 10 günlük süre ve ihale tarihinden 3 iş günü öncesi şartını sağlamadığı için reddedilmiştir.

Soru: Başvuru sahibi ihale dokümanındaki fiyatlandırma şekline neden ilişkin başvuruda bulunmuştur?
Cevap: Başvuru sahibi, bazı kalemlerin birim fiyat esasına göre değil götürü bedel olarak fiyatlandırılmasının usule aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin iddiasının hukuki değerlendirmesi başvuru süresi yönünden nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibi iddiasını zamanında iletmediği için, iddianın içeriği hakkında bir inceleme yapılmadan, süresinde yapılmadığı gerekçesiyle şikayet başvurusu reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

İncelenen vakada başvuru sahibi, ihale dokümanında bazı kalemlerin götürü bedel olarak fiyatlandırılmasının hatalı olduğunu, bunların birim fiyat esasına göre düzenlenmesi gerektiğini iddia etmiştir. Ancak bu iddia, şikayet süresi dışında bildirildiğinden, esasına girilmeden reddedilmiştir. Uyuşmazlık, esasında ihale dokümanı üzerinden kurgulanan fiyatlandırma yöntemine yönelik olsa da süresel koşulların sağlanmaması nedeniyle yalnızca usul yönünden değerlendirme yapılabilmiştir.

İhale süreci açısından belirleyici olan husus, dokümanın EKAP üzerinden indirildiği tarihtir. Başvuru sahibi 14.06.2023 tarihinde dokümanı indirmiş, ancak on günlük yasal sürenin son günü olan 19.06.2023 yerine, şikayet başvurusunu 20.06.2023’te yapmıştır. Ayrıca, ihale tarihinden en az üç iş günü öncesine kadar şikayet süresinin tamamlanmış olması gerektiği dikkate alındığında, bu ikinci eşik de sağlanmamıştır. Bu durumda, ihale makamı iddiayı incelemekle yükümlü olmamış, sadece süresel uygunsuzluk üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Vakada iddia edilen hususun ihale şartlarının esaslı bir öğesiyle ilgili olduğu tartışmasızdır. Fiyatlandırma yöntemleri, tekliflerin hazırlanması ve karşılaştırılması açısından doğrudan etkili olduğundan, ihale katılımcılarının eşit ve şeffaf koşullarda teklif vermesi bakımından önemlidir. Ancak bu tür esaslı unsurlar yalnızca süresinde dile getirildiği takdirde denetim altına alınabilir. Bu nedenle, esaslı bir öğeye ilişkin itirazın zamanında yapılmamış olması, içeriğin önemini değil, başvurunun kabul edilebilirliğini etkilemiştir.

Şikayet, herhangi bir isteklinin belge yeterliliği veya pilot ortaklık gibi hususlara değil, doğrudan ihale dokümanının içeriğine yöneliktir. Dolayısıyla, pilot ortak ya da iş deneyimi gibi unsurlar bu vakada dikkate alınmamıştır. Tartışma, kapsamı itibarıyla tamamen ihale dokümanındaki hükümlerin şekline ve kurgusuna yöneliktir ve isteklinin teklif dosyası ya da öznel yeterlilik durumuyla ilgili değildir.

Kamu İhale Kurulu, şikayet başvurusunun zamanında yapılmadığını açık biçimde tespit etmiş ve içerik yönünden herhangi bir değerlendirme yapmaksızın başvuruyu süre yönünden reddetmiştir. Bu yaklaşım, ihale süreçlerindeki süre kurallarının bağlayıcılığına sıkı şekilde bağlı kalındığını ortaya koymaktadır. Kararda esaslı unsurlar bakımından potansiyel bir ihlal öne sürülmüş olsa bile, başvurunun süresinde yapılmaması nedeniyle bu iddianın incelenmesine imkân verilmemiştir. Sonuç olarak, şekli eksiklik esas değerlendirmeyi engellemiş ve başvuru yalnızca bu nedenle reddedilmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.