KÜNYE
- Toplantı No: 2022/034
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 29.06.2022
- Karar No: 2022/UY.I-782
- Başvuru Sahibi: Temelkon Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğü
- İKN: 2022/425385
- İhale Adı: Avrupa Yakası 1, 3 ve 4 Bölge Genelindeki Yollarda Asfalt Kaplama - Yama Yapılması İle Baca - Izgara Yükseltme İşi
Özet
İhale dokümanında analiz formatlarının yer almaması mevzuata aykırı değil, ilan hükümlerine ilişkin iddia ise başvuru süresi dışında yapıldığı için reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale dokümanında paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının yer almadığını, bu nedenle teknik hesaplama yapılamadığını ve fiyat dışı unsurların mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale mevzuatı ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, birim fiyat teklif alınan işlerde birim fiyat tariflerinin ihale dokümanında yer alması zorunludur; paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatları ise ihale dokümanında veya aşırı düşük teklif açıklamalarında verilebilir. Mevcut durumda analiz formatlarının ihale dokümanında yer almaması mevzuata aykırı değildir. Ayrıca, fiyat dışı unsurlara ilişkin iddia ihale ilanında yer alan hükümlere ilişkindir ve bu tür iddiaların ihale ilan tarihinden itibaren on gün içinde idareye şikayet edilmesi gerekirken, başvuru sahibi bu süreyi aşmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının ihale dokümanında yer almaması halinin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: İhale mevzuatına göre, paçal iş kalemlerine yönelik analiz formatlarına ihale dokümanında mutlaka yer verilmesi zorunlu değildir; bu formatlar aşırı düşük teklif açıklamalarında da sunulabilir. Dolayısıyla, analiz formatlarının ihale dokümanında olmaması doğrudan aşırı düşük teklifin geçersiz sayılmasına neden olmaz. Ancak, aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılırken idarenin talep ettiği biçimde analiz sunulması gerekir.
Soru: İhale dokümanında olmayan veya eksik düzenlenmiş fiyat dışı unsurlara dair itiraz, hangi sürede yapılmalıdır ve süresi geçmesi halinde ne olur?
Cevap: Fiyat dışı unsurların düzenlenmesine ilişkin itirazlar, ihale ilan tarihinden itibaren on iş günü içinde idareye bildirilmelidir. Bu sürenin aşılması halinde, söz konusu itiraz süreden reddedilir ve itirazın esasına girilmez. Bu süre, başvuru sahiplerinin haklarını zamanında kullanmasını sağlamaya yöneliktir.
Soru: Birim fiyat esasına göre yapılan ihalelerde, analiz formatlarının ihale dokümanında bulunmaması hangi durumlarda sorun yaratabilir?
Cevap: Birim fiyat tarifleri ihale dokümanında yer almalıdır; ancak analiz formatlarının ihale dokümanında olmaması tek başına mevzuata aykırılık teşkil etmeyebilir. Sorun, paçal işlerin kapsamının ve fiyatlandırma esaslarının şeffaf olmamasından kaynaklanabilir. Eğer bu eksiklik, yüklenicilerin teklif hazırlamasını veya idarenin değerlendirme yapmasını engelliyorsa sorun teşkil eder. Bu nedenle, dokümanın bütünlüğüne ve açıklığına dikkat edilmelidir.
Soru: İhale dokümanındaki teknik ve fiyatlandırma belgelerinin eksikliği veya yetersizliği üzerine yapılan itirazların değerlendirilmesinde nelere dikkat edilir?
Cevap: İtirazların geçerli sayılabilmesi için, ihale mevzuatı kapsamında öngörülen belgelerin veya açıklamaların eksikliğinin teklif hazırlama ve değerlendirme sürecinde hak kaybına yol açması gerekir. Belgelendirmenin yapılmadığı durumlarda, bu eksikliğin mevzuata doğrudan aykırılık oluşturup oluşturmadığı, yüklenicinin teklif ve idarenin puanlama işlemi açısından makul ölçüde engel teşkil edip etmediği değerlendirilir.
Soru: İhale ilanında yer alan hükümlere yönelik hak kaybı iddiasının söz konusu olması durumunda, hangi aşamada ve nasıl başvuru yapmak gerekir?
Cevap: İhale ilanına ilişkin hükümler, ilan tarihinden itibaren on gün içinde idareye şikayet konusu yapılmalıdır. Bu süre içinde idareye yapılmayan başvurular daha sonra Kuruma itirazen şikayet olarak yapılsa bile süreden reddedilir. Dolayısıyla, ilan döneminde ilan metnini dikkatlice incelemek ve varsa itirazları zamanında yapmak büyük önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının yer almaması başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırı olarak iddia edilmiştir. Bu iddianın kabul edilmemesinin gerekçesi nedir?
Cevap: İhale mevzuatına göre, birim fiyat teklif alınan işlerde birim fiyat tariflerinin ihale dokümanında bulunması zorunlu olmakla birlikte, paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının doğrudan ihale dokümanında yer alması şart değildir. Analiz formatları ihale dokümanında veya aşırı düşük tekliflerin açıklamalarında da bulunmaktadır. Bu nedenle, analiz formatlarının ihale dokümanında olmaması mevzuata aykırı değildir ve başvuru sahibinin bu yönlü iddiası reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin fiyat dışı unsurların ihale ilanındaki hükümlere aykırı olduğu yönündeki şikayetinin reddedilmesinin nedeni nedir?
Cevap: Fiyat dışı unsurların ihale ilanındaki hükümlerine ilişkin şikayetler ilan tarihinden itibaren on gün içinde yapılmalıdır. Başvuru sahibinin bu iddiası on günlük başvuru süresi geçtikten sonra yapılmış ve bu nedenle hukuki süre aşılmıştır. Süre aşımından dolayı fiyat dışı unsurlara ilişkin iddia reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi teknik hesaplama yapamadığını iddia etmiştir. Bu iddia analiz formatlarının ihale dokümanında olmamasına dayanmakta ise, bu iddianın sonucu nedir?
Cevap: Teknik hesaplama için analiz formatlarının ihale dokümanında yer almasının zorunlu olmadığı, yönetmelik ve uygulama ile sabitlendiği için teknik hesaplama yapılamadığı iddiası yerinde görülmemiştir ve bu nedenle reddedilmiştir.
Soru: İhale ilanındaki hükümlere ilişkin itiraz hangi koşullarda Kuruma yapılabilir?
Cevap: İhale ilanında yer alan hükümlerle ilgili itirazların Kuruma yapılabilmesi için, bu şikayetlerin ilan tarihinden itibaren en geç on gün içinde idareye bildirilmiş olması gerekir. Bu süre içinde yapılmayan itirazlar başvuru süresi dışı kabul edilerek reddedilir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin şikayet, ihale dokümanında paçal iş kalemlerine yönelik analiz formatlarının bulunmaması ve fiyat dışı unsurların mevzuata aykırı şekilde düzenlendiği iddialarına dayandırılmıştır. Başvuru sahibi, bu unsurların teklif hazırlama sürecinde teknik hesaplama yapmayı engellediğini öne sürmüştür. Diğer yandan, fiyat dışı unsurlara dair düzenlemelerin ilanla birlikte duyurulmuş olması da başvurunun usule ilişkin yönünün tartışma konusu yapılmasına neden olmuştur. Sonuç olarak, hem dokümanın içeriğine dair bir mevzuata aykırılık iddiası hem de ilan sürecine yönelik usuli bir başvuru süresi tartışması söz konusudur.
Uyuşmazlığın temelini oluşturan paçal iş kalemleriyle ilgili analiz formatlarının ihale dokümanında yer almaması meselesi, teknik hesaplamaların yapılamamasına neden olduğu savıyla gündeme getirilmiştir. Ancak bu iddianın incelenmesinde, söz konusu analiz formatlarının ihale dokümanında yer almasının zorunlu olmadığı, bu bilgilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında da sunulabileceği dikkate alınmıştır. Bu bağlamda, ihale dokümanında analiz formatlarının yer almaması başlı başına teklif hazırlanmasını imkânsız kılan bir eksiklik olarak değerlendirilmemiştir. Dolayısıyla teknik hesaplamanın yapılamadığı yönündeki iddia, ihale sürecini sakatlayacak nitelikte görülmemiştir.
Fiyat dışı unsurlara yönelik şikayetin Kurul tarafından incelenmeye alınmamasında ise “esaslı unsur” yerine usule ilişkin bir mesele ön plana çıkmıştır. Zira bu iddia, ihale ilanında yer alan düzenlemelere yönelik olduğu için, mevzuatta belirtilen süre sınırına tabi tutulmuştur. Bu bağlamda, ihale ilan tarihinde başlayan on günlük başvuru süresi içinde yapılmayan itirazın esasına girilmeden reddi yoluna gidilmiştir. Burada dikkat çeken nokta, fiyat dışı unsur düzenlemeleriyle ilgili sorun varsa bile başvuru süresi dışında bir itirazın esas yönünden değerlendirmeye alınmadığıdır.
Pilot ortağın iş deneyimine veya yeterliliğine ilişkin herhangi bir uyuşmazlık ya da değerlendirme bu başvuruda gündeme getirilmemiştir. İhale süreci bu yönüyle değil, doküman içeriği ve usul kuralları çerçevesinde görülmüştür. Dolayısıyla başvurunun teknik yeterlik ya da ortaklık yapısı açısından değil, ihale dokümanında yer almayan analiz belgeleri ile duyurusu önceden yapılan unsurlara yönelik şikayet süresi kapsamında ele alındığı anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kurulu, somut olayda mevzuat hükümleri ile uygulama arasındaki dengeyi gözeterek hareket etmiştir. Paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin teklif değerlendirmesine esas teşkil edebileceğini, ancak bu belgelerin ihale dokümanında yer almamasının başlı başına bir mevzuata aykırılık oluşturmadığını belirtmiştir. Fiyat dışı unsurlarla ilgili iddiayı ise yalnızca süre yönünden inceleme dışı bırakmış, başvurunun esasını tartışmamıştır. Sonuç olarak, her iki yönlü iddia da reddedilmiş; biri usul eksikliği, diğeri ise mevzuatın izin verdiği uygulama çerçevesinde şeklen geçerli bulunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.