KÜNYE
- Toplantı No: 2023/036
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 10.07.2023
- Karar No: 2023/UY.IV-957
- Başvuru Sahibi: Gözizi İnş. Nak. Met. Rek. San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/424879
- İhale Adı: Karaman-Ulukışla Elektrifikasyon Tesisleri Kurulumu Yapım İşi
Özet
İhale dokümanındaki benzer iş grubu şartının süresinde şikayet edilmemesi ve teklif değerlendirme aşamasına ilişkin iddiaların idari işlem olmadan Kuruma taşınması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale dokümanında D-VI grubu iş deneyimi şartı aranırken E-I grubu iş deneyim belgelerinin de benzer iş olarak kabul edilmesi gerektiğini, bu kabulün yapılmaması nedeniyle ihaleye katılamadığını, ayrıca diğer istekli firmaların sunduğu belgelerin uygun olmadığını ve yaklaşık maliyete göre rekabetin sağlanmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale ilanı 10.05.2023 tarihinde yayımlanmış olup, benzer iş grubu şartına ilişkin şikayetin bu tarihi izleyen 10 günlük sürede yapılması gerekirken 15.06.2023 tarihinde yapıldığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin teklif değerlendirme aşamasına ilişkin iddiaları ise idareye şikayet başvurusuna konu edilmemiş, itirazen şikayet aşamasında Kuruma sunulmuştur. İhale komisyonunca kesin ve icrai nitelikte bir işlem tesis edilmediği, dolayısıyla teklif değerlendirmesine ilişkin iddiaların Kurumun görev alanına girmediği belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanındaki benzer iş grubuna ilişkin şartlar ihale ilanı yayımlandıktan sonra ancak hangi süre içinde itiraz konusu yapılabilir?
Cevap: Benzer iş grubu şartlarına dair ihale ilanında yer alan hükümler, ilan tarihinden itibaren genellikle 10 günlük şikayet süresi içinde idareye veya itirazen şikayet yoluyla bildirilmelidir. Bu süre geçtikten sonra yapılan itirazlar usulden reddedilir çünkü şartlar ihale sürecinin temel unsurlarından olup, zamanında yapılmayan itirazlar değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: İhale sürecinde tekliflerin değerlendirilmesine dair iddialar doğrudan Kuruma taşınabilir mi?
Cevap: Teklif değerlendirme aşamasına ilişkin iddialar öncelikle idareye şikayet edilmelidir. İdarece kesin ve icrai nitelikte bir işlem tesis edilmeden bu tür iddiaların Kuruma doğrudan götürülmesi görev yönünden reddedilir. Kurum, kesin idari işlemler hakkında inceleme yapar; değerlendirme sürecinin idari işlemi olarak yapılmadığı durumlarda başvuruları incelemez.
Soru: Benzer iş deneyimi gruplarının kapsamı ve kabulü konusunda itirazlar hangi aşamada yapılması daha etkili olur?
Cevap: Benzer iş grubu şartlarının kapsamına ilişkin itirazlar ihale ilanı yayımlandıktan sonra ve tekliflerin verilmesinden önce yapılmalıdır. Bu aşamada itiraz edilmezse, sürecin ilerleyen aşamalarında bu konuda itirazların dikkate alınması daha zorlaşır ve çoğunlukla usulden reddedilir.
Soru: İhale sürecinde idari işlem sayılan kesin kararlar hangileridir ve bunlar dışında kalan işlemler nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdare tarafından verilen kararlar arasında kesin ve icrai nitelikte olanlar, örneğin ihale kesinleşme kararları, red veya kabul kararlarıdır. Tekliflerin teknik veya mali olarak değerlendirilmesi, henüz kesin bir idari işlem teşkil etmeyebilir. Bu nedenle değerlendirme faaliyetleri sonrasında ortaya çıkan şikayetler veya itirazlar ancak kesin işlemle bağlantılı ise Kurumca değerlendirilebilir; aksi halde görev yönünden reddedilir.
Soru: İhale dokümanındaki şartların genişletilmesi veya daha fazla iş grubunun benzer iş olarak kabul edilmesi talebi genellikle hangi tarafa ve hangi aşamada bildirilmelidir?
Cevap: Dokümandaki benzer iş şartlarının kapsamının genişletilmesi, ihale ilanının yayımlanmasından sonra idareye kısa sürede iletilmelidir. Bu talep ihale sürecinin başlangıcında değerlendirilir ve sonrasında ortaya konulması halinde süresinde yapılmayan şikayet sayılır; dolayısıyla söz konusu talebin dikkate alınması mümkün olmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanındaki benzer iş grubu şartının ihale ilanında yer alan hükme aykırı olduğu iddiasıyla yapılan şikayet neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi benzer iş grubu şartının genişletilmesi gerektiğini iddia etmiş ancak bu iddiasını ihale ilanının yayımlandığı tarihten itibaren 10 günlük şikayet süresi içinde yapmamıştır. Şikayet süresi geçtiği için bu talep reddedilmiştir.
Soru: Tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin iddiaların Kamu İhale Kurumu tarafından incelenmemesinin sebebi nedir?
Cevap: Teklif değerlendirmesine ilişkin iddialar idareye şikayet aşamasında sunulmamış, doğrudan Kuruma iletilmiştir. Ayrıca ihale komisyonu tarafından kesin ve icrai nitelikte bir işlem tesis edilmediği için Kurumun görev alanına girmemiş, dolayısıyla bu iddialar reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanındaki iş grubu şartının yanlış uygulandığına ilişkin iddiasının hangi aşamada yapılması gerekmektedir?
Cevap: Benzer iş grubu şartına ilişkin itirazın ihale ilanının yayımlanmasından sonraki 10 gün içinde idareye veya itirazen şikayet yoluyla yapılması gerekmektedir. Bu vakada iddia süresi geçirilmiştir.
Soru: İhale komisyonunun karar ya da işlemi olmaksızın yapılan iddiaların Kuruma taşınmasının sonucu ne olmuştur?
Cevap: İhale komisyonunca kesin ve icrai nitelikte işlem tesis edilmeden yapılan başvurular, görev yönünden Kurum tarafından reddedilmiştir çünkü Kurum, sadece kesin idari işlemler hakkında karar vermektedir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, bir ihalenin dokümanında belirlenen benzer iş tanımı ile ilgili şikayet süresi geçmiş bir iddianın yanı sıra, teklif değerlendirme aşamasında alınmış nihai bir karar bulunmadan yapılan başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasıyla ilgilidir. Başvuru sahibi, D-VI grubu işler için istenen iş deneyimi şartına karşılık, E-I grubundaki belgelerin de kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüş; bu belgelerin kabul edilmemesi sebebiyle ihaleye katılamadığını belirtmiştir. Ayrıca, diğer isteklilerin sunduğu belgelerin uygun olmadığına ve ihalede rekabetin sağlanamadığına dair iddialar da başvurusuna eklemiştir. Ancak bu iddiaların hangi tarihte ve hangi yolla iletildiği, sürecin hukuki seyrini belirlemiştir.
İhale kapsamında istenen iş deneyimini belgeleyen benzer iş grubuna ilişkin şartlar, doğrudan teklif aşamasına yönelik değil, ihale dokümanının oluşturulması sürecine ait düzenlemelerdir. Bu bağlamda dokümanla getirilen D-VI iş grubunun zorunlu tutulması, başvuru sahibi tarafından teknik olarak tartışmalı görülmüş olsa da söz konusu hüküm ihale ilanı tarihinde kamuoyuna duyurulmuştur. İddiaların, ilan tarihinden sonra belirli bir süre içinde sunulması gerekirken şikayet bu süre geçirildikten sonra yapılmıştır. Dolayısıyla Kurul, bu durumu usul yönünden değerlendirmiş ve zamanında yapılmayan başvurunun dikkate alınamayacağına hükmetmiştir.
Bununla birlikte, benzer iş tanımının genişletilmesine yönelik talepler ihale sürecinin “esaslı unsurlarını” oluşturan bir konuya ilişkindir. Ancak “esaslı unsur” niteliği taşıyan bu düzenlemelere dair bir değerlendirme yapılabilmesi için şikayetin süresinde iletilmiş olması gerekir. Şikayet süresi geçtikten sonra yapılan başvurular ise içerik açısından ne kadar haklı gerekçelere dayanmış olursa olsun, bu tür esaslı hususların değerlendirilmesine olanak tanımamaktadır. Bu yönüyle Kurul, şeklen usule uygunluk kuralını uygulamış; benzer iş grubu kapsamının E-I belgelerini de içine alacak biçimde yumuşatılması yönündeki iddiayı esas bakımından tartışmaya açmamıştır.
Başvuru kapsamındaki diğer iddialar ise teklif değerlendirme sürecine ilişkindir ve özellikle diğer isteklilerin belgelerinin uygunluğu ile rekabet koşullarının sağlanmadığı yönündeki değerlendirmeleri içermektedir. Ancak bu tür iddialar, ihale komisyonu tarafından kesin bir karar alınmadan önce Kuruma taşınmıştır. Kurum ise yalnızca kesin ve icrai nitelikteki işlemler hakkında inceleme yapma yetkisine sahip olup, değerlendirme süreci içinde yer alan ve henüz bir sonuca bağlanmamış işlem veya değerlendirmeleri idari işlem olarak kabul etmemektedir. Bu doğrultuda tekliflerin teknik veya mali yeterliliğine ilişkin değerlendirme içeren iddialar, idareye yapılan şikayetle desteklenmediği ve kesinleşmiş bir karar bulunmadığı için Kurum tarafından incelenemez bulunmuştur.
Sonuç olarak, Kurul iki ayrı gerekçeyle başvuruyu reddetmiştir. Benzer iş grubu düzenlemesine yönelik iddia süresinde yapılmadığı için şekli yönden reddedilmiş, teklif değerlendirme sürecinde ise idari işlem bulunmaksızın doğrudan Kuruma başvuru yapıldığı gerekçesiyle görev yönünden inceleme dışı bırakılmıştır. Kurul kararında hem şekli uygunluk denetimini hem de yetki sınırlarını dikkate alarak hareket etmiş; esası ilgilendiren hiçbir iddiayı süreç hataları nedeniyle değerlendirme alanına dahil etmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.