KÜNYE
- Toplantı No: 2022/059
- Gündem No: 90
- Karar Tarihi: 21.12.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1634
- Başvuru Sahibi: Öztaş İnş. Taah. Taş. Tur. Kuyumculuk ve İletişim Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 13.Bölge Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/1156583
- İhale Adı: (Antalya-Manavgat)Ayr – Taşağıl – İbradı Ayr – 3 Bl Hd Yolu Demirkapı Tüneli Elektrik, Elektromekanik ve Diğer Kontrol Sistemleri Yapım İşi
Özet
İhale dokümanına yönelik şikayetin süre aşımı nedeniyle reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, benzer iş tanımının daraltıcı olduğu, idari şartname ve sözleşme tasarısındaki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, iş yerinde havanın çalışmaya uygun olmayan günlerin belirtilmediği, teknik personel listesinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulunmadığı, mal, hizmet ve yapım işlerinin birlikte ihale edilmesinin usulsüz olduğu ve ihale komisyonu kararının süresi dolmadan açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarında bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale ilan tarihi 01.11.2022 olup, ihale ilanına yönelik şikayet başvurularının 10 gün içinde yapılması gerekirken başvuru sahibinin 24.11.2022 tarihinde başvuru yaptığı tespit edilmiştir. Bu nedenle başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir. İdari şartname ve sözleşme tasarısındaki düzenlemeler mevzuata uygun olup, işin yapım işi niteliğinde olduğu, yaklaşık maliyet içindeki işçilik oranının %20 olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, sözleşme tasarısında havanın çalışmaya uygun olmadığı günlerin sıfır olarak belirtildiği, teknik personel listesinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulundurulması zorunluluğunun bulunmadığı, ihale komisyonu kararının yasal sürelere uygun olarak alındığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale ilanına veya dokümanına yönelik şikayet başvurularının süresinin geçirilmesi durumunda başvurunun incelenmesi gerekir mi?
Cevap: İhale ilanı veya dokümanına yönelik şikayetlerin belirlenen yasal süre içinde yapılması zorunludur. Süre geçtikten sonra yapılan şikayet başvuruları esas incelemeye alınmadan süre aşımı nedeniyle reddedilir. Bu uygulama, idarelerin ve isteklilerin hukuki güvenliğini sağlamak ve süreçlerin zamanında sonuçlanmasını temin etmek amacıyla benimsenmiştir. Ancak, süreyi doğru hesaplamak için ilan tarihi ve şikayet süresine ilişkin mevzuat hükümleri dikkatle takip edilmelidir.
Soru: Bir ihalenin kapsamı içerisinde mal, hizmet ve yapım işlerinin birlikte ihale edilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Mal, hizmet ve yapım işlerinin birlikte ihale edilip edilmeyeceği, işin niteliğine, yaklaşık maliyet içeriğine ve sözleşme türüne bağlıdır. Eğer işçilik oranı düşük ve işin ağırlıklı niteliği yapım işi ise, yapım işi kapsamında değerlendirilmesi mümkündür. Bu nedenle, birlikte ihalenin usulsüz olduğu yönündeki iddialar, işin teknik ve mali yapısına göre somut olarak ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Soru: İhale dokümanlarında iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulundurma zorunluluğu her zaman var mıdır?
Cevap: Teknik personel listesinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulundurma zorunluluğu, işin niteliği, risk seviyesi ve mevzuat düzenlemelerine göre değişebilir. Her ihalede bu personelin yer alması zorunlu değildir. Bu nedenle, eksikliği tek başına reddedilme sebebi olmayabilir. İlgili mevzuatta veya standart iş güvenliği mevzuatında böyle bir zorunluluk belirtildiğinde aranır. Bu konuda tereddüt olduğunda, ihalenin kapsamı ve ilgili düzenlemeler birlikte incelenmelidir.
Soru: İhale komisyonu kararının yasal süresi içinde alınmaması veya süresi dolmadan açıklanması hangi durumlarda hukuka aykırı kabul edilir?
Cevap: İhale komisyonu kararlarının, ihaleye ilişkin mevzuatta belirlenen süreler içinde alınması ve açıklanması gerekir. Ancak sürecin daha erken tamamlanması veya kararın süre dolmadan kamuoyuna açıklanması her zaman hukuka aykırılık olarak değerlendirilmez. Mevzuatta hüküm bulunmayan durumlarda işlem bütünlüğü ve ilan edilen sürelerin ihlal edilip edilmediği somut olarak değerlendirilmelidir.
Soru: İhale dokümanlarında, iş yerinde çalışmanın yapılmayacağı ya da uygun olmayan hava koşullarının belirtilmemesi şikayet nedeni olarak dikkate alınır mı?
Cevap: İş yerinde olumsuz hava koşullarına ilişkin düzenlemeler sözleşmede varsa uygulama kolaylaşır ancak bu düzenlemenin yer almaması veya havanın çalışmaya uygun olmadığı günlerin sıfır olarak belirtilmesi tek başına mevzuata aykırılık olarak görülmeyebilir. Bu konuda somut şartlar, işin niteliği ve sözleşme hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. Eksiklik olarak kabul edilmesi için açık yasal zorunluluk veya doküman arasında açık çelişki bulunması gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin şikayet başvurusunun neden reddedildiği bu vakada nasıl açıklanabilir?
Cevap: Başvuru sahibinin şikayet başvurusu, ihale ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde yapılması gereken süre geçtikten sonra, ilan tarihinden itibaren 23 gün sonra yapıldığı için süresinde olmadığı tespit edilmiş ve bu nedenle iptal edilmeden, doğrudan süre yönünden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin idari şartname ve sözleşme tasarısına yönelik daraltıcı ve mevzuata aykırı olduğu iddiaları bu vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İdari şartname ve sözleşme tasarısındaki düzenlemelerin mevzuata uygun olduğu, işin niteliğinin yapım işi olarak belirlendiği ve yaklaşık maliyette işçilik oranının düşük olması nedeniyle iddiaların yerinde olmadığı tespit edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin teknik personel listesinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olmaması ve çalışma koşullarına ilişkin şikayetleri nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Teknik personel listesinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulundurma zorunluluğunun olmadığı, ayrıca havanın çalışmaya uygun olmayan günlerle ilgili düzenlemenin sözleşme tasarısında sıfır olarak belirtildiği için bu iddialar reddedilmiştir.
Soru: İhale komisyonu kararının süresi dolmadan açıklanması hususu hakkında ne karar verilmiştir?
Cevap: İhale komisyonu kararının yasal sürelere uygun şekilde alındığı ve süresi dolmadan açıklanmasının mevzuata aykırı olmadığı tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin şikâyeti, ihale ilanı ve dokümana yönelik çeşitli düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle yapılmış, ancak bu başvuru süresinde gerçekleştirilmemiştir. İlgili mevzuat gereği, ihale ilanına ve dokümana yönelik şikâyetler ilan tarihinden itibaren belirli bir sürede yapılmalıdır. Bu vakada, başvuru süresinin son günü geçtikten sonra yapılan başvuru esas yönünden incelenmeye alınmaksızın süre aşımı nedeniyle reddedilmiştir. Kurul, başvurunun değerlendirmeye alınabilmesi için süre koşulunun ön koşul olduğunu vurgulamış ve bu temel usul kuralına dayanarak dosyayı karara bağlamıştır.
İhale dokümanı ve teknik şartnameye dair yapılan şikâyetlerde, başvuru sahibi benzer iş tanımının daraltıcı olduğunu, iş tanımına ilişkin düzenlemelerin mevzuata aykırılık oluşturduğunu ileri sürmüştür. Bunun yanında iş sağlığı ve güvenliği uzmanı eksikliği ile hava koşullarının işin icrasına etkisine dair düzenlemelerin bulunmadığı da gündeme getirilmiştir. Ancak Kurul, ihalenin niteliğinin yapım işi olduğuna ve işçilik oranının düşük bulunduğuna dikkat çekerek bu düzenlemelerin mevzuata aykırılık taşımadığı kanaatine varmıştır. Teknik içerikli şikâyetlerin içeriği tartışılmaksızın, başvurunun süresinde yapılmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması, şekli uygunlukla birlikte maddi değerlendirme yapılmadığının göstergesidir.
Bu bağlamda, “esasa etkili unsur” kavramının bu vakaya etkisi sınırlı kalmaktadır. Zira başvuru süresinin geçirilmesi, esasa ilişkin bir değerlendirme yapılmadan başvurunun reddedilmesine sebep olmuştur. Esaslı unsur olarak ileri sürülebilecek benzer işin tanımı veya teknik düzenlemeler gibi noktalar, zamanında başvuru yapılmadığı için içerik yönünden ele alınmamıştır. Bu durum, ihale sürecinde şekli usullerin, esas kadar belirleyici olabileceğini göstermektedir. Hukuki denetim açısından süre koşulunun önceliği, esasa dair iddiaların değerlendirilmesine dahi imkân vermemiştir.
Bu vakada pilot ortağa ilişkin herhangi bir iş deneyim belgesi tartışması yer almamaktadır. İddialar çok yönlü olup şartname, sözleşme ve teknik düzenlemelere odaklanmış; başvuru sahibi tarafından ortaklık yapısı ya da deneyim belgeleri üzerinden bir değerlendirme talep edilmemiştir. Dolayısıyla bu ihale dosyasında pilot ortağın yeterliliği ya da iş deneyiminin değerlendirildiğine dair bir bulgu bulunmamaktadır. Bu durum, uyuşmazlığın şartname ve ihale hazırlık sürecine ilişkin iddialarla sınırlı olduğunu göstermektedir.
Kurul, kararında ihale mevzuatı uyarınca başvuruların süresinde yapılmış olmasının zorunlu olduğu ilkesini esas almış ve başvurunun belirtilen sürenin günlerce sonrasında yapıldığı tespitiyle incelemeye dahi geçmeden reddetmiştir. Sözleşme düzenlemelerinin mevzuata uygun olduğu, işin niteliğinin açıkça yapım işi olduğu ve diğer teknik düzenlemelerin mevzuatta öngörülen sınırları aşmadığı da ayrıca tespit edilmiştir. Nihayetinde, başvuru süresinin kaçırılması, başvurunun tüm içeriğiyle birlikte değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuş ve Kurul, sürecin mevzuata uygun yürütüldüğü sonucuna ulaşarak başvuruyu oybirliğiyle reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.