KÜNYE
- Toplantı No: 2021/004
- Gündem No: 11
- Karar Tarihi: 27.01.2021
- Karar No: 2021/UY.IV-194
- Başvuru Sahibi: Şiringil İnş. Taah. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Nilüfer Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü
- İKN: 2020/664948
- İhale Adı: Nilüfer İlçesi 4’Üncü Bölge İçerisindeki Mahallerde Bordür-Tretuvar Düzenlemesi Yapım ve Onarım İşi
Özet
İhale iptal kararının itirazen şikâyet üzerine alınmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idari ve teknik şartnamelerdeki farklılık nedeniyle iptal edilen ihalenin iptal kararının hukuka aykırı olduğunu, iptal kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale iptal kararında, idari ve teknik şartnamelerdeki farklılık nedeniyle aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde yöntem farklılığı olduğu, bu nedenle kaynakların etkin ve verimli kullanılamayacağı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 39. maddesi uyarınca ihale iptal edilmiştir. Ancak iptal kararı itirazen şikâyet üzerine alınmadığı ve idareye önceden şikâyet başvurusu yapılmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale iptal kararına karşı doğrudan Kuruma başvuru yapılabilir mi, yoksa idareye şikâyet başvurusu şart mıdır?
Cevap: İhale iptal kararlarına karşı Kuruma itirazen şikâyet üzerine başvuru yapılabilmesi için öncelikle idareye aynı konuda şikâyet başvurusu yapılmış olması gerekir. İdareye şikâyet başvurusu yapılmadan doğrudan Kuruma başvurulması durumunda, Kurum başvuruyu görev yönünden reddedebilir.
Soru: İdare tarafından alınan ihale iptal kararında kullanılan gerekçeler iptale esas teşkil edebilir mi?
Cevap: Evet, idari ve teknik şartnamelerdeki farklılıklar gibi aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde yöntem farklılıkları, kaynakların etkin ve verimli kullanılmasını engelleyecek nitelikteyse ihale iptal gerekçesi olabilir. Ancak bu gerekçenin iptal kararı verme yetkisini kullanan idare tarafından açık ve somut şekilde ortaya konması beklenir.
Soru: İdari ve teknik şartnamelerde farklılık bulunması ihale iptali için tek başına yeterli gerekçe midir?
Cevap: Şartnamelerde farklılık olmak, ihale iptalinin gerekçesi olabilir; ancak bu durumun ihale sürecinde kaynakların etkin ve verimli kullanılmasını engellemesi ve ihale amacına ulaşmasını zorlaştırması gerekir. Sadece farklılık bulunması otomatik olarak iptal sebebi sayılmayabilir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusu öncesi idareye yapılması gereken şikâyetin kapsamı nedir?
Cevap: İtirazen şikâyet hakkının kullanılması için, idareye iptal kararına ya da diğer ihale işlemlerine ilişkin olarak şikâyet başvurusu yapılmalı; başvurunun sonucuna itiraz amacıyla Kuruma itirazen şikâyet edilmelidir. İdareye şikâyet yapılmadan doğrudan itirazen şikâyet yoluna gidilemez.
Soru: İhale iptal kararının itirazen şikâyet üzerine alınmaması hangi hukuki sonuçları doğurur?
Cevap: Bu durumda Kurum, iptal kararının hukuka uygunluğunu doğrudan inceleme yetkisine sahip olmaz ve başvuruyu görev yönünden reddeder. Bu uygulama, hatalı iptal kararlarının doğrudan Kuruma taşınmasını engelleyerek idari çözüm yollarının işletilmesini teşvik eder.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin iptal kararının itirazen şikâyet üzerine alınmaması neden başvurunun görev yönünden reddine sebep olmuştur?
Cevap: Çünkü iptal kararı itirazen şikâyet üzerine alınmadığı ve idareye önceden şikâyet başvurusu yapılmadığı için, Kurumun inceleme görev alanına girmemiştir. Bu nedenle Kurul, başvuruyu görev yönünden reddetmiştir.
Soru: İptal kararının gerekçesi imza aşamasında idari ve teknik şartnamelerdeki farklılıklarla nasıl ilişkilendirilmiştir?
Cevap: İptal kararı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde farklı yöntemlerin kullanılmasının idari ve teknik şartnamelerdeki farklılık nedeniyle kaynakların etkin ve verimli kullanılamayacağı gerekçesine dayanmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iptal kararının iptal edilmesi talebi neden Kurum tarafından incelemeye alınmamıştır?
Cevap: Çünkü iptal kararına karşı önceden idareye itirazen şikâyet başvurusu yapılmadığından, Kurum doğrudan iptal kararını inceleyememiş ve başvuruyu görev yönünden reddetmiştir.
Soru: Bu vakada iptal kararının hukukiliği idareye yapılan şikâyet olmadan doğrudan Kuruma taşınabilir mi?
Cevap: Hayır, iptal kararı itirazen şikâyet üzerine alınmadığından ve idareye şikâyet başvurusu yapılmadığından, hukukilik denetimi Kurum tarafından yapılamamıştır. Bu nedenle doğrudan Kuruma başvuru uygun değildir.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, başvuru sahibi, bir ihalenin iptaline sebep olarak gösterilen idari ve teknik şartnameler arasındaki farklılıkların hukuken geçerli bir iptal gerekçesi oluşturmadığını ileri sürerek, alınan iptal kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Ancak bu itiraz, ihalenin iptal edilmesine yönelik idari işlem için doğrudan Kuruma yapılmıştır. Oysa üzerinde durulan temel uyuşmazlık, söz konusu iptal kararının Kurumun görev alanına girip girmediğine ilişkindir. Bu bağlamda, başvuru adımının usule uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği belirleyici olmuştur.
İhalenin iptaline dayanak olarak gösterilen gerekçe, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde farklı yöntemlere yol açan şartname uyumsuzluğudur. İdare, idari ve teknik şartnamelerdeki söz konusu farklılıkların, değerlendirme süreçlerinde çelişki yarattığını ve bu durumun ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesini engelleyerek kamu kaynaklarının etkin kullanımını riske attığını ifade etmiştir. Bu yorum, iptal işleminin gerekçesinde açık şekilde yer almıştır. Ancak, başvuru sahibi bu yoruma katılmayarak işlemin iptalinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Vakaya konu olan bu kararda “esasa ilişkin unsur”dan çok “usuli yolun” doğru izlenip izlenmediğinin belirleyici olduğu görülmektedir. Yani, iptal gerekçesinin içeriğinden ziyade, bu karara karşı şikâyet mercilerine başvuru usulünün doğru kullanılıp kullanılmadığı değerlendirmenin temelini oluşturmuştur. İtirazen şikâyet başvurusu yapılabilmesi için öncelikle idareye bir şikâyet başvurusu yapılmış olması gerekirken, olayda bu ön adım atlanmıştır. Bu durum, Kurumun başvuruyu inceleme görev alanı dışında kaldığını ortaya koymuştur.
Pilot ortak ya da iş deneyim belgeleri gibi unsurlar değerlendirme dışı kalmış, çünkü bu vakada ihale süreci teknik veya yeterlik yönlerinden değil, iptal aşamasındaki yetki ve şikâyet yolları itibarıyla tartışılmıştır. Dolayısıyla, pilot ortağın deneyimine ilişkin herhangi bir inceleme veya tartışma yapılmamış, uyuşmazlık doğrudan iptal kararının işlem sırasına ve şikâyet yollarına odaklanmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, yapılan incelemede, söz konusu iptal kararının bir itirazen şikâyet üzerine alınmadığını ve başvuru sahibinin de öncesinde idareye şikâyet başvurusunda bulunmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle başvurunun doğrudan Kurul nezdinde yapılmasının mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiş ve başvuru görev yönünden reddedilmiştir. Kararla birlikte, şikâyet mercilerinin sıralı işletilmesinin usul kapsamında ne derece önemli olduğu bir kez daha vurgulanmış olmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.