KÜNYE
- Toplantı No: 2023/031
- Gündem No: 42
- Karar Tarihi: 31.05.2023
- Karar No: 2023/UY.I-826
- Başvuru Sahibi: Sya Altyapı İnşaat A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol Bakım, Onarım ve Yapım Şube Müdürlüğü
- İKN: 2023/231886
- İhale Adı: Körfez İlçesi 2023 Yılı Yol Bakım Onarımı
Özet
İdareye şikayet aşamasında ileri sürülmeyen iş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif iddialarının itirazen şikayet aşamasında incelenemeyeceği gerekçesiyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin ihale dokümanında istenilen A/V grubu işlere ait olmadığını, iş deneyim tutarının teklif bedelini karşılamadığını, benzer işin bulunmadığını, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde ileri sürdüğü iş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin iddiaların idareye yapılan şikayet başvurusunda yer almadığı, bu iddiaların ilk kez itirazen şikayet aşamasında ileri sürüldüğü tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince, idareye şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen hususların itirazen şikayet aşamasında incelenemeyeceği, ayrıca iddiaların süresinde (ihale komisyonu kararının tebliğinden itibaren 10 gün içinde) idareye bildirilmesi gerektiği, somut olayda bu sürenin aşılması nedeniyle iddiaların süreden reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden usulüne uygun olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının ise ihale dokümanı, Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuata uygun şekilde yapıldığı, açıklamalarda kullanılan rayiç fiyatların cari yıla ait olduğu, analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alındığı ve belgelerin usulüne uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde idareye şikayet aşamasında ileri sürülmeyen hususlar itirazen şikayet aşamasında neden değerlendirilmeyebilir?
Cevap: İdareye şikayet aşamasında ileri sürülmeyen iddialar, genellikle itirazen şikayet başvurusunda ilk kez ortaya konur. Kamu İhale Kurumu uygulamasında ve mevzuatında bu tür yeni iddiaların incelenmemesi prensip olarak benimsenmiştir. Bunun temel gerekçesi, sürecin etkin yönetimi ve idari makamlara iddiaların zamanında bildirilerek düzeltilme imkanı tanınmasıdır. Dolayısıyla, ihale komisyonu kararına ilişkin itirazların süresi içinde ve idareye bildirilmesi gerekmekte; bildirilmemiş veya yeni ileri sürülen iddialar ise genellikle süreden reddedilmektedir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin itirazların hangi aşamada ve nasıl ileri sürülmesi gerekir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin itirazların, ihale kararının tebliğinden itibaren idareye yapılan şikayet aşamasında açık ve detaylı şekilde bildirilmesi gerekir. Söz konusu açıklamalar eksiksiz ve mevzuata uygun şekilde yapılmışsa, itirazlar geçersiz sayılabilir. Ancak idari aşamada bu husus netleştirilmeden itirazen şikayet aşamasında ilk kez itiraz getirilirse, bu itirazlar incelenmeyebilir.
Soru: İş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğu konusunda itirazlar hangi koşullarda incelenir?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğuna dair itirazların ihale aşamasında ve özellikle idareye şikayet süresi içinde açık şekilde dile getirilmesi gerekir. Bu itirazlar ancak zamanında ve usulüne uygun şekilde yapılmışsa itirazen şikayet aşamasında da değerlendirilebilir. Aksi halde, daha sonra ilk kez ileri sürülen benzer işe uygunluk iddiaları dikkate alınmaz.
Soru: İdareye şikayet başvurusunda eksik veya süresinde yapılmayan iddialar itirazen şikayet aşamasında neden reddedilir?
Cevap: Mevzuatın temel prensiplerinden biri, itirazların yasal sürelerde idareye bildirilmesidir. İdareye şikayet süresi (genellikle karar tebliğinden itibaren 10 gün) geçtikten sonra yapılan itirazlar süreden reddedilir. Bu kural, ilan edilen karar ve işlemlere karşı itirazların zamanında yapılması suretiyle şeffaf, hızlı ve hukuki güvenlik içinde ihale sürecinin tamamlanmasını sağlamak içindir. Sonradan yapılan yeni iddiaların kabulü süreci uzatabilir ve hukuki belirsizlik yaratabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata uygunluk nasıl tespit edilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu; teklif fiyatlarını destekleyen rayiç fiyatların güncel ve ilgili yılın cari fiyatları olması, açıklamalarda matematiksel hata bulunmaması, işçilik ve diğer giderlerin ihale dokümanlarına ve asgari ücret gibi yasal sınırlamalara uygun olması ve piyasa fiyatlarından gerçekçi dayanakların sunulmasıyla tespit edilir. Bu şartlara uyulduğu durumlarda iddiaların kabul edilmemesi olağandır. Ancak her somut vaka için açıklamaların detaylı incelenmesi gereklidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdareye şikayet aşamasında ileri sürülmeyen iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığına dair iddialar itirazen şikayet aşamasında neden incelenmemiştir?
Cevap: Çünkü başvuru sahibi bu iddialarını idareye şikayet aşamasında ortaya koymamış, ilk kez itirazen şikayet aşamasında dile getirmiştir. Mevzuat ve uygulama gereği, idareye şikayet aşamasında ileri sürülmeyen hususlar itirazen şikayet sürecinde incelenmemekte ve süreden reddedilmektedir.
Soru: İdareye şikayet aşamasında yer almayan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin itirazlar itirazen şikayet aşamasında nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin itirazlar da idareye şikayet aşamasında ileri sürülmemiştir. Bu nedenle itirazen şikayet aşamasında da söz konusu itirazlar incelenmemiş ve süreden reddedilmiştir. Ayrıca yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iddialarının süreden reddedilmesinin gerekçeleri nelerdir?
Cevap: Başvuru sahibi, iddialarını ihale komisyonu kararının tebliğinden itibaren 10 günlük idareye şikayet süresi içinde bildirmemiştir. Bu yasal sürenin aşılması nedeniyle iddialar usul ve süre bakımından eksik kabul edilmiş, dolayısıyla süreden reddedilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif açıklaması neden kabul edilmiştir?
Cevap: Çünkü iş deneyim belgesi EKAP üzerinden usulüne uygun düzenlenmiş, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan rayiç fiyatlar cari yıla ait olup aritmetik hata bulunmamış, işçilik fiyatları asgari ücretin altında olmamış ve fiyat teklifleri piyasadan alınarak açıklamalar mevzuata uygun hazırlanmıştır. Bu nedenle iddialar reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İlgili başvuruda ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğu ile aşırı düşük teklif açıklamasının geçerliliği konusu tartışma konusu olmuştur. Ancak, bu hususlar başvuru sahibi tarafından yalnızca itirazen şikayet aşamasında ileri sürülmüş; dolayısıyla, ilk inceleme konusu itirazların hangi aşamada yapıldığı ve bu yönüyle sürece etkisi olmuştur. Uyuşmazlığın özü, ihale kararının öğrenilmesinden itibaren başvuru hakkını kullanma süresi içinde idareye yöneltilmeyen iddiaların, kurum nezdinde işleme alınıp alınamayacağıdır.
İşe ilişkin yeterlik kriterleri bağlamında, iş deneyim belgesinin hangi tür işleri kapsadığı ve bu kapsamdaki benzer iş tanımına uygunluk taşıyıp taşımadığı yönünde başvuru sahibince çeşitli itirazlar yöneltilmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesinde belirtilen tutarın teklif edilen bedeli karşılamadığı da iddia edilmiştir. Benzer şekilde, aşırı düşük teklif kapsamında yapılan açıklamalarda rayiç fiyatların güncelliği, aritmetik hatalar ve sunulan belgelerin geçerliliği tartışmaya açılmıştır. Ancak tüm bu iddialar ilk defa itirazen şikayet aşamasında dile getirildiği için değerlendirmenin önüne usul engeli çıkmıştır.
Esaslı unsur kapsamında yapılan değerlendirmede Kurul, iddiaların teknik içeriklerine geçmeden önce, ne şekilde ve hangi aşamada ortaya koyulduklarına odaklanmıştır. Bu çerçevede, şikayet sürecinin ana ilkelerinden olan idareye zamanında başvuru yapılması yükümlülüğüne dikkat çekilmiş; somut olayda başvurucunun, iş deneyim ve aşırı düşük teklif açıklamalarıyla ilgili iddialarını süresinde ve doğrudan idareye yöneltmemesi, itirazen şikayet hakkını sınırlandırıcı bir durum olarak ele alınmıştır. Böylece, bu konular “esastan” değil, sürece uygunluk bakımından değerlendirmeye alınmadan sonuçlandırılmıştır.
Başvuru konusu işte ortaklık yapısının etkisi açısından pilot ortağın sunmuş olduğu iş deneyimi belgeleri özellikle dikkate alınmıştır. Kurul, pilot ortağın sunduğu belgenin EKAP üzerinden temin edilen bir belge olduğunu ve içeriğinin usule uygun şekilde düzenlendiğini belirtmiştir. Böylelikle hem teklif bedelinin karşılanması hem de benzer işe uygunluk bakımından aranan temel yeterlik şartlarının sağlandığı sonucuna ulaşılmış, başvurucunun iddialarında somut bir dayanak bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, başvurunun şekli yönünden değerlendirilmesini önceliklendirmiş ve idareye usulüne uygun şekilde sunulmayan iddiaların doğrudan itirazen şikayet aşamasında incelenemeyeceği gerekçesiyle iddiaları süreden reddetmiştir. Ek olarak, başvuru konusu belgelerin ve açıklamaların içerik itibariyle de uygun olduğu, mevzuat hükümleri ve genel teknik düzenlemelere aykırılık bulunmadığı yönünde tespit yapılmıştır. Böylece hem usul hem de içerik yönünden bir aykırılık bulunmadığı değerlendirilerek başvuru reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.