KÜNYE
- Toplantı No: 2021/014
- Gündem No: 42
- Karar Tarihi: 07.04.2021
- Karar No: 2021/UY.I-762
- Başvuru Sahibi: Kasımoğlu İnş. Taah. Nak. Hafr. Emlak Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEİAŞ) 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/17155
- İhale Adı: İzmir Depremi Sonrası 8 Katlı Lojmanlarda ve Aliağa II Tm Lojman Isı Merkezinde Oluşan Hafif Hasarların Onarımı İşi
Özet
İdarenin şikayet başvurusu merci ve süresini belirtmemesi nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin şikayet başvurusu merci ve süresini belirtmemesi nedeniyle Gölgeyap Gayrimenkul Yatırım A.Ş.'nin idareye yaptığı şikayet başvurusunun yetki aşımı kapsamında iptal edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale sürecinde şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma yapılır. İdarenin, şikayet başvurusu üzerine alınan kararda başvuru merci ve süresini belirtmesi zorunludur (Anayasa md.40/2, KİK md.54, 55, 56). Somut olayda, idarenin Gölgeyap Gayrimenkul Yatırım A.Ş.'ye tebliğ ettiği kararda itirazen şikayet başvurusu merci ve süresi belirtilmemiş, bunun yerine idareye şikayet başvurusunda bulunulabileceği ifade edilmiştir. Bu eksik ve hatalı bildirim nedeniyle istekliler sorumlu tutulamaz. Bu nedenle Gölgeyap Gayrimenkul Yatırım A.Ş.'nin idareye yaptığı şikayet başvurusu usulüne uygun kabul edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdarenin ihale sürecinde verilen şikayet başvurusu üzerine aldığı kararda, şikayet merci ve itirazen şikayet süresinin açıkça belirtilmemesi durumunda başvuruların değerlendirilmesi nasıl olmalıdır?
Cevap: İdarenin kararında şikayet merci ve itirazen şikayet süresinin açıkça belirtilmemesi, başvuru sahiplerinin doğru merci ve süreye ilişkin bilgi edinmesini engeller. Bu tür eksik ve hatalı bilgilendirmelerden başvuru sahipleri sorumlu tutulamaz. Bu nedenle, idareye yapılan şikayet başvuruları geçerli sayılır; itirazen şikayet başvurularının ise reddine karar verilebilir. Uygulamada, yanlış veya eksik bilgilendirme idare zararına değerlendirilir.
Soru: İdare tarafından hatalı veya eksik olarak bildirilen şikayet merci ve başvuru süresi, idare dışındaki isteklilerin hangi tür başvurularını nasıl etkiler?
Cevap: İdarenin başvuru merci ve süresini hatalı veya eksik bildirmesi, diğer isteklilerin idareye yaptığı şikayet başvurularının usulüne uygun değerlendirilmesine yol açar. Çünkü idarenin hatası, başvuru sahiplerinin yanlış işlem yapmasına neden olur ve bu sebeple başvuruların yetki dışı ya da süresinde olmadığı kabul edilir. İdare dışındaki istekliler bu durumdan kaynaklanan usul hatalarından dolayı mağdur edilmemelidir.
Soru: İdarenin şikayet başvurusuna ilişkin kararında usul eksiklikleri varsa, itirazen şikayet ve şikayet başvurularının yetki ve zaman yönünden sınırları nasıl belirlenir?
Cevap: İdare kararındaki usul eksiklikleri (merci ve süre belirtilmemesi gibi) isteklilerin nasıl hareket edeceğini belirsiz hale getirir. Bu durumda, idareye yapılan şikayet başvurusunun usul şartlarını taşıdığı kabul edilme eğilimindedir. Itirazen şikayet başvurusunun ise, idare kararındaki eksik bilgilendirmeden dolayı gereksiz veya haksız yere yapılması durumunda, yetki aşımı olarak görülmeyebilir ancak sıklıkla reddedilir. Bu çerçevede idarenin eksik bilgilendirmesi başvuru sahiplerinin aleyhine olmamalıdır.
Soru: İdarenin şikayet ve itirazen şikayet mercilerini ve sürelerini açıkça bildirme zorunluluğu bulunmaması durumunda başvuru sahiplerinin hakları nasıl korunur?
Cevap: İdarenin şikayet merci ve sürelerine ilişkin açık ve doğru bilgilendirme yapmaması başvuru sahipleri için hukuki belirsizlik yaratır. Bu durumda, başvuru sahiplerinin bu eksiklikten sorumlu tutulmaması esas alınır. İdareye yapılan şikayetler geçerli kabul edilir, idarenin eksik bilgilendirmesi mağduriyete yol açtığından başvurular yetki dışı sayılmaz. Böylece, başvuru sahiplerinin hakkaniyete uygun bir şekilde korunması sağlanır.
Soru: Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın usulüne uygun şekilde bildirilmemesi halinde, başvuru hacmi ve prosedürü açısından hangi sonuçlar doğabilir?
Cevap: İdarenin kararında şikayet merci ve süre açıkça bildirilmediğinde, başvuru sahipleri yanlış merciye veya süresinde başvuru yapabilir. Bu durumda başvurular usul yönünden çoğunlukla geçerli kabul edilir. İdarenin bu eksik veya hatalı bildiriminden kaynaklanan başvuru usulsüzlüklerinin iptali veya elenmesi söz konusu olmayabilir. İdarelerin, bu tür usul hatalarının önüne geçmek için kararlarında merci ve süre bildirimlerine özen göstermesi uygulamada önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin şikayet başvurusu üzerine aldığı kararında başvuru merci ve süresini belirtmemesi, diğer isteklinin idareye yaptığı şikayet başvurusunun yetki aşımı olarak değerlendirilebilir mi?
Cevap: Hayır, idarenin kararında şikayet başvurusu merci ve süresini belirtmemesi hatalı bildirimdir ve bu nedenle diğer isteklinin idareye yaptığı şikayet başvurusu usulüne uygundur. Bu eksiklikten dolayı istekliler sorumlu tutulamayacağından, yapılan başvuru yetki aşımı sayılmaz.
Soru: İdare lehine şikayet başvurusunda bulunulduğu durumlarda, Kurul diğer isteklinin aynı usuldeki itirazen şikayet başvurusunu nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, idarenin hatalı bildiriminden dolayı diğer isteklinin idareye yaptığı şikayet başvurusunu usulüne uygun kabul etmiş ve itirazen şikayet başvurusunun reddine karar vermiştir.
Soru: İdarenin düzeltici işlem kararında şikayet başvurusu merci ve süresini belirtmesi zorunluluğunun ihlali, başvuru sahibi lehine hangi sonuçları doğurmuştur?
Cevap: Bu ihlal nedeniyle, eksik ve hatalı bildirimden zarar gören diğer istekli lehine idareye yapılan şikayet başvurusu geçerli kabul edilmiş ve kötü niyet veya ihmali olmadığı için yetki aşımı iddiası reddedilmiştir.
Soru: Şikayet merci ve başvuru süresi hakkında idarenin yaptığı hatalı bildirim isteklilerin başvurularına olan etkisi ne olmuştur?
Cevap: İdarenin bu hatalı bildirimi nedeniyle istekliler sorumlu tutulmamış, dolayısıyla idareye yapılan şikayet başvurusu usul şartlarına uygun bulunmuş ve itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu uyuşmazlık, bir ihalede isteklilerden biri olan şirketin idareye yaptığı şikayet başvurusunun, yetki aşımı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlık, idarenin önceki bir başvuru üzerine verdiği düzeltici işlem kararında, sonraki başvuru süreciyle ilgili merci ve sürelere ilişkin bilgilendirmeyi eksik yapmasından doğmuştur. Başvuru sahibi şirket, bu eksiklik nedeniyle başka bir isteklinin idareye yaptığı başvurunun usule aykırı olduğunu ve yetkili olmayan merciye yapıldığını ileri sürerek bu başvurunun geçersiz sayılmasını talep etmiştir. Tartışma, idarenin kusurlu bilgilendirmesi ile başvuru hakkının sınırlarının nasıl belirleneceği noktasında yoğunlaşmaktadır.
Uyuşmazlık bağlamında temel mesele, eksik bildirim nedeniyle isteklilerin şikayet başvuru yolunu doğru ve zamanında kullanıp kullanamadıklarıdır. Şikayet sürecinde usul kuralları, başvuru yollarının doğru izlenmesi açısından önem taşır. Ancak somut olayda idarenin verdiği kararda yalnızca kendisine şikayet başvurusu yapılabileceğini belirtip, asıl itirazen şikayet merci olan üst kurumu ve süresini bildirmemesi, başvuru yapanların hak kaybı yaşamasına yol açabilecek bir durum yaratmıştır. Net olmayan bu bildirim, başvuruda bulunmak isteyen istekli açısından başvuru sürecini belirsiz hâle getirmiştir ve bu nedenle başvurunun şeklen yanlış merciye yapılmış olması, sürecin esasına etkili bir problem olarak değerlendirilmemiştir.
Bu bağlamda “esasa etkili unsur” kavramı açısından değerlendirildiğinde, olayda tartışmalı unsur olan başvuru merci ve süresine dair eksik bildirim, şekli bir hata gibi görünse de başvuranın yönlendirilmesinde doğrudan etkili olması nedeniyle dikkate alınmamıştır. Kurul, başvuru sahibinin hatalı yönlendirilmeden kaynaklanan bu işlemine kusur atfetmemiştir. Esasa etkili kriteri, başvurunun özüyle, yani ihale işlemlerinin hukuka uygunluğu veya rekabet ilkesinin zedelenip zedelenmediğiyle ilgilidir. Bu çerçevede değerlendirmede bulunulurken yalnızca başvurunun nereye ve ne zaman yapıldığı değil, bildirimlerin ilgilileri doğru şekilde yönlendirip yönlendirmediği önem kazanmıştır.
Kurul kararında pilot ortak ya da bir başka teklif sahibi olarak hareket eden isteklinin tecrübe veya niteliğine ilişkin ayrı bir teknik değerlendirme yer almamakla birlikte, başvuru şekliyle ilgili bu olayda isteklinin kusursuz olduğu sonucuna varılmıştır. Eksik bildirim nedeniyle, başvuru sahibinin idareye müracaat etmesi bir yetki ihlali sayılmamış; bunun, hukuki çerçevede makul karşılanabilecek bir işlem olduğu kanaati oluşmuştur. Yani, hukuki belirsizlik ortamında yapılan başvurunun iyi niyetli ve hak arama sürecine uygun olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarenin verdiği hatalı bildirimden dolayı diğer isteklinin idareye başvurusunu usule uygun kabul etmiş ve bu başvurunun yetki aşımı sayılmayacağına karar vermiştir. Böylece şikayet başvurusunun hak kaybına yol açmayacak şekilde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmış, başvuru sahibinin yaptığı itirazen şikayet yerinde görülmemiştir. Alınan karar, kamu idarelerinin bilgilendirme yükümlülüğünün taşıdığı önemi hatırlatırken, isteklilerin bu konuda mağdur edilmemesi gerektiğine ilişkin yapıcı bir içtihat sunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.