KÜNYE
- Toplantı No: 2023/027
- Gündem No: 42
- Karar Tarihi: 04.05.2023
- Karar No: 2023/UY.I-719
- Başvuru Sahibi: Soner Barulay
- İhaleyi Yapan İdare: Batman Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü
- İKN: 2023/241038
- İhale Adı: Batman İlçelerinin Muhtelif Yerlerine Yapılacak Olan İlçe Tanıtım Tabelaları Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesinin ihale konusu yapım işi ile uyumluluğu nedeniyle değerlendirme dışı bırakılma işleminin mevzuata aykırı olduğu kararlaştırıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, hizmet işine ait iş deneyim belgesinin benzer iş olarak kabul edilmemesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının usulsüz olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş, ilçe tanıtım tabelaları yapım işi olup, idari şartnamede benzer iş ‘Her Türlü Tabela ve Reklam Panoları Yapım İşi’ olarak tanımlanmıştır. Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi, baskılı işler hizmet alımı kapsamında olup, iş kalemleri arasında totem ve tabela yapımı, baskı ve montaj-demontaj işleri bulunmaktadır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca, benzer iş tanımında işin niteliği ve kapsamı esas alınmalı, ihale türü tek başına belirleyici olmamalıdır. İdari şartnamede benzer işlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği belirtilmemiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin kapsamındaki iş kalemleri, ihale konusu yapım işi ile teknik ve işlevsel açıdan uyumludur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale konusu iş yapım işi olurken, teklif sahibinin iş deneyim belgesi hizmet işi kapsamında olması benzer iş olarak değerlendirilmesinde hangi şartlarda sorun yaratabilir?
Cevap: İhale konusu iş ile iş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerinin teknik ve işlevsel açıdan uyumluluğu bulunmuyorsa hizmet işi kapsamında olan belge benzer iş olarak değerlendirilmeyebilir. Ancak işin ihale türü tek başına belirleyici olmamalı; idari şartnamede benzer iş tanımı kapsamındaki iş kalemlerinin işin niteliğine yeterince yakın olması önemli görülmelidir.
Soru: İdari şartnamede benzer iş tanımları genel ve kapsamlı şekilde ifade edilmişse, benzer iş değerlendirmesinde iş deneyim belgelerinin detaylı olarak hangi yönleri göz önüne alınır?
Cevap: Benzer iş değerlendirilirken, iş deneyim belgesindeki iş kalemlerinin teknik özellikleri, işin türü, yapım biçimi ve işlevsel sonuçları gibi somut kriterler dikkate alınır. Ayrıca, işin kapsamı ve hizmet kapsamında olsa dahi yapım unsurunun bulunup bulunmadığına bakılır. Bu noktada idari şartnamede benzer işlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekip gerekmediği açık değilse, işlerin bütünü dikkate alınabilir.
Soru: İş deneyim belgesinin benzer iş olarak kabul edilmemesi sonucu teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması hangi hallerde mevzuata uygun değildir?
Cevap: İş deneyim belgesinin içerdiği işler teknik ve işlevsel açıdan benzer bulunuyorsa ve idari şartnamede bu konuda açıkça farklı bir düzenleme yoksa, belgeyi benzer iş kabul etmeme ve bu gerekçe ile teklifin doğrudan elenmesi usulsüzdür. Böyle durumlarda hatalı elenme itiraz konusu olabilir ve işlemin düzeltilmesi gerekir.
Soru: Benzer iş tanımında yer alan iş kalemlerinin kapsamındaki farklı türde işler varsa, bu işler arasında benzerlik kurmak için hangi ölçütler ve değerlendirme yaklaşımı benimsenir?
Cevap: Benzer iş tanımlarında yer alan kalemlerin farklı türde olması halinde, işin teknik sonuçları, kullanım amacı, uygulama şekli ve işin fonksiyonel bütünlüğü gibi somut kriterler esas alınır. İhale türü veya işin sadece bir kısmının hizmet alımına ilişkin olması, işin bütünüyle benzerliği sübjektif şekilde engellememelidir.
Soru: İdari şartnamede benzer işlerin daha dar ya da farklı şekilde tanımlanması talep edilmemişse, benzer iş değerlendirmesinde kapsam daraltılabilir mi?
Cevap: İdari şartnamede benzer iş tanımı geniş ve genel olarak yapılmışsa, kapsam daraltmak uygulamada tereddüt yaratabilir. Bu durumda, iş deneyim belgesinin içeriğinde belirtilen iş kalemleri teknik ve işlevsel uyumluluk kriterleri çerçevesinde değerlendirilir ve tanımın bütünü dikkate alınır. Ancak belirsizlikler varsa, bu konuda kesin yorum için mevzuat ya da üst kararlar incelenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin hizmet işine ilişkin olması, ilçe tanıtım tabelaları yapım işi ihalesinde benzer iş olarak kabul edilmemesi için yeterli midir?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin hizmet işine ilişkin olması, tek başına benzer iş olarak kabul edilmemesi için yeterli değildir. İdari şartnamede benzer iş tanımı “Her Türlü Tabela ve Reklam Panoları Yapım İşi” olarak belirtildiği için, iş kalemleri teknik ve işlevsel açıdan uyum sağlıyorsa bu iş deneyim belgesi benzer iş olarak kabul edilmelidir.
Soru: İdari şartnamede benzer işlerin ayrı ayrı değerlendirilmesine ilişkin açık bir hüküm bulunmaması, iş deneyim belgelerinin uyumluluğu değerlendirmesinde nasıl bir sonuç doğurmuştur?
Cevap: İdari şartnamede benzer işlerin ayrı ayrı değerlendirilmesine yönelik bir hüküm bulunmadığından, iş deneyim belgeleri kapsamındaki farklı iş kalemleri bütün olarak değerlendirilmiş ve teknik ile işlevsel açıdan uyum sağladığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle değerlendirme dışı bırakma işlemi usule aykırı bulunmuştur.
Soru: Değerlendirme dışı bırakma işleminin usulsüz bulunması sonucunda hangi hukuki sonuçlar ortaya çıkmıştır?
Cevap: Değerlendirme dışı bırakma işleminin usulsüz olması nedeniyle ihalenin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi ve itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iade edilmesi kararlaştırılmıştır.
Soru: İhale konusu yapım işinin niteliği ile başvuru sahibinin iş deneyim belgesindeki iş kalemleri arasında hangi kriterler bakımından uyumluluk tespit edilmiştir?
Cevap: İş kalemlerinin teknik ve işlevsel açıdan uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin iş deneyimi, tabela yapımı, baskı ve montaj gibi yönlerden ihale konusu ilçe tanıtım tabelaları yapım işi ile benzerlik göstermekte ve bu nedenle benzer iş olarak kabul edilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu uyuşmazlık, tabela yapım işine ilişkin bir yapım ihalesinde, başvuru sahibinin sunduğu hizmet işine ait iş deneyim belgesinin benzer iş olarak kabul edilmemesi üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, sunduğu belgede yer alan iş kalemlerinin ihale konusu işle teknik olarak örtüştüğünü ifade ederek, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz etmiştir. Burada esas çekişme, ihaleye katılım yeterlik kriterlerinde belirleyici olan iş deneyim belgesinin, yalnızca hizmet alımı kapsamında olması nedeniyle mi elendiği, yoksa içeriğindeki unsurların dikkate alınıp alınmadığı konusudur.
İhale sürecindeki temel sorun, iş deneyim belgesinin türü ile içeriği arasında yapılan değerlendirme farkından kaynaklanmaktadır. Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi her ne kadar hizmet alımı kapsamında düzenlenmiş olsa da, belgede tanımlanan iş kalemleri arasında tabela üretimi, montaj ve baskı işlemleri bulunmakta; bunlar da ihale konusu tabela yapım işi ile ciddi yapısal ve işlevsel benzerlik göstermektedir. Bu durumda belgenin yalnızca ihale türü dikkate alınarak elenmesi, içeriğin yeterince dikkate alınmadığını ortaya koymaktadır.
Esaslı unsur değerlendirmesi bu vakada, işin türünden çok amacına ve uygulama biçimine odaklanarak yapılmıştır. İdari şartnamede benzer iş tanımı, “her türlü tabela ve reklam panoları yapım işi” olarak geniş bir çerçevede verilmiş, benzer işlerin ayrı ayrı sınıflandırılması yönünde bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin belgesindeki iş kalemlerinin tamamı bir bütün olarak değerlendirmeye tabi tutulmuş; teknik sonuçlar ve işlevsel amaçlar bakımından ihale konusu işle yeterince örtüştüğü sonucuna ulaşılmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimi yönünden yapılan değerlendirme ise, benzer iş kavramının uygulanmasında içeriğin belirleyici olduğunu göstermektedir. Her ne kadar hizmet alımı statüsündeki bir iş deneyimi söz konusu olsa da, tabela yapımı ve montajına ilişkin unsurların belgede somut şekilde yer alması, işin gerektirdiği tecrübeyle örtüşmektedir. Dolayısıyla, yalnızca belge türüne dayanarak teklifin elenmesi yerinde görülmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirme dışı bırakma işlemini ihale dokümanının özüyle bağdaşmayan, dar yorum içeren bir uygulama olarak değerlendirerek, bu işlemin düzeltilmesini kararlaştırmıştır. Sonuç olarak teklifin yeniden değerlendirilmesi ve ihale sürecinin bu çerçevede sürdürülmesi yönünde karar verilmiş; başvuru bedelinin iadesi de bu usulsüz işlem gerekçesiyle uygun bulunmuştur. Kurul kararında, işin mahiyetine uygun değerlendirme yapılması gerektiği ve türsel ayrımın esas alınmasının yanıltıcı sonuçlara yol açabileceği açık şekilde ortaya konmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.