KÜNYE
- Toplantı No: 2022/034
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 29.06.2022
- Karar No: 2022/UY.II-777
- Başvuru Sahibi: Alptekin ADSIZ
- İhaleyi Yapan İdare: Osmaniye İl Özel İdaresi
- İKN: 2022/436444
- İhale Adı: Osmaniye Merkez ve İlçelerde Bulunan 10 Adet Okul Onarım
Özet
Gerçek kişilerin elektronik ihalelerde imza beyannamesi sunma zorunluluğunun bulunmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, gerçek kişiler için imza beyannamesi veya yönetici bilgi girişinin idari şartnamede zorunlu olmadığı, iş deneyim belgesi, geçici teminat mektubu ve teklif mektubunun uygun sunulduğu gerekçesiyle kararın düzeltilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 38. maddesi gereğince gerçek kişilerin elektronik ihalelerde noter tasdikli imza beyannamesi sunma zorunluluğu bulunmamaktadır. İdari Şartname ve Yeterlik Bilgileri Tablosunda da gerçek kişiler için imza beyannamesi sunma zorunluluğu yer almamaktadır. EKAP üzerinden teklif mektubunun başvuru sahibi tarafından imzalandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, imza beyannamesi sunulmaması mevzuata aykırılık teşkil etmemektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Elektronik ihale süreçlerinde gerçek kişilerin tekliflerinde imza beyannamesi sunulmasının zorunlu olup olmadığını nasıl belirlemek gerekir?
Cevap: Elektronik ihale mevzuatında ve ilgili uygulama yönetmeliklerinde gerçek kişiler için noter tasdikli imza beyannamesi sunma zorunluluğu yoksa, idari şartname veya yeterlik kriterlerinde açıkça istenmediği sürece bu belgeyi talep etmek ve sunulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması doğru olmaz. Özellikle EKAP sistemi üzerinden verilen elektronik imzalar, imza beyannamesi yerine geçebilmektedir.
Soru: İdari şartnamede veya Başvuru Bilgileri tablolarında belirtilmeyen belge taleplerinin değerlendirme dışı bırakmaya neden olup olmayacağı nasıl yorumlanmalıdır?
Cevap: İdari şartname ve yeterlik bilgilerinde açıkça yer almayan belge talepleri üzerinde tekliflerin elenmesi, idareye tanınan takdir yetkisinin sınırlarının dışına çıkılmasına yol açabilir. Bu nedenle, istenmeyen belge eksikliği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakma yapmak hukuka aykırıdır ve ilana uygun olarak sunulan belgeler esas alınmalıdır.
Soru: Elektronik ihalelerde teklifin imzalanmasının geçerliliğinin tespiti hangi kriterlere göre yapılır?
Cevap: Teklif mektubunun ve diğer gerekli belgelerin, EKAP gibi resmi elektronik ihale platformları üzerinden başvuru sahibi tarafından usulüne uygun elektronik imza ile imzalanmış olması, teklifin özgünlüğünü ve bağlayıcılığını kanıtlar. Bu imzanın bulunması, geleneksel imza beyannamesi veya noter tasdikli belgelerin ayrıca istenmesini gereksiz kılabilir.
Soru: Teklif değerlendirme sürecinde imza beyannamesi eksikliği nedeniyle verilen kararlar nasıl hukuki denetime tabi tutulur?
Cevap: İhale komisyonları, mevzuat ve şartnamede açıkça belirtilmeyen belgeler nedeniyle teklifleri reddederlerse bu işlemler idari yargıda iptale konu olabilir. İdari dava ve itirazen şikayet süreçlerinde, elektronik ihalelere özgü imza düzenlemeleri ve şartname hükümleri esas alınarak, tekliflerin haksız şekilde elenip elenmediği değerlendirilir ve uygulamalarda standartlaşma sağlanmaya çalışılır.
Soru: İhale makamının, elektronik ihalelerde belirsiz veya çelişkili belge talepleri ile nasıl hareket etmesi gerekir?
Cevap: İhale makamı, idari şartname ve mevzuata aykırı, ya da ihtilaflı belge talepleri nedeniyle teklifleri elerken dikkatli olmalı, zorunlu belge listesinde yer almayan belgeler yüzünden teklifleri reddetmemeli; gerektiğinde bu tür hususları elektronik ihale platformu uyarıları ve standart dokümanlarla netleştirmelidir. Çelişkili talepler halinde tekliflerin değerlendirilmesi ve şikayetlerin önlenmesi adına mevzuat hükümlerine uygun, somut duruma göre esnek fakat öngörülebilir uygulamalar tercih edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin gerçek kişi olması nedeniyle elektronik ihalede imza beyannamesi sunmaması teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun mudur?
Cevap: Elektronik ihalelerde gerçek kişiler için noter tasdikli imza beyannamesi sunma zorunluluğu bulunmadığından, imza beyannamesi sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli ve hukuka uygun bir gerekçe değildir.
Soru: İdari şartname ve Yeterlik Bilgileri Tablosunda gerçek kişiler için imza beyannamesi sunma zorunluluğu öngörülmemiştir, bu durum teklif değerlendirmesine nasıl yansır?
Cevap: İlgili belgelerde imza beyannamesi zorunluluğu yer almadığı için, başvuru sahibinin bu belgeyi sunmaması hukuki bir eksiklik sayılmaz ve teklif değerlendirmeyle dışarıda bırakılmamalıdır.
Soru: EKAP kayıtlarında teklif mektubunun başvuru sahibi tarafından imzalanmış olması teklifin değerlendirme durumu üzerinde nasıl etkili olmuştur?
Cevap: Teklif mektubunun başvuru sahibi tarafından elektronik ortamda usulüne uygun biçimde imzalanmış olması, imza beyannamesi ibrazı talebini gereksiz kılmakta ve teklifin geçerliliğini göstermektedir; bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır.
Soru: Alınan karar doğrultusunda ihale makamının nasıl bir işlem yapması gerekmektedir?
Cevap: İhale makamı, başvuru sahibinin teklifini imza beyannamesi sunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakma işlemini iptal ederek teklifi değerlendirmeye almalı ve ihale işlemlerini mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirmelidir.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu olayda, teklif sahibi gerçek kişinin elektronik ortamda yapılan bir yapım işi ihalesinde, noter tasdikli imza beyannamesi sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine uyuşmazlık doğmuştur. Başvuru sahibi, idari şartnamede böyle bir zorunluluk öngörülmediğini ve teklifin sistem üzerinde kendisi tarafından usulüne uygun biçimde imzalandığını belirterek bu işlemin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüş, idare ise bu hususta herhangi bir açıklama yapmamıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan konu, elektronik ihale sürecinde gerçek kişilerin iş deneyimi, geçici teminat ve teklif mektubu gibi temel belgeleri usule uygun sunmasına rağmen, imza beyannamesi sunulmamış olmasının teklifin geçerliliğini etkileyip etkilemeyeceğidir. Özellikle, Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümünde imza beyannamesi bilgisinin boş bırakılması, söz konusu eksikliğin esasa mı yoksa şekle mi ilişkin olduğu yönünden tartışmayı doğurmuştur.
Bu kapsamda “esasa etkili belge” kavramı önem arz etmektedir. Kurul, başvuru sahibinin teklif mektubunun EKAP üzerinden elektronik imza ile usulüne uygun olarak sunulduğunu tespit ederek, imza beyannamesi eksikliğinin teklifin esasını etkilemediğini değerlendirmiştir. Zira imza beyannamesi, teklifin yetkili kişi tarafından sunulup sunulmadığını doğrulama işlevine sahip olmakla birlikte, elektronik ortamda doğrudan gerçek kişi tarafından imzalanmış bir teklifin varlığı bu doğrulamayı kendiliğinden sağlamaktadır. Bu nedenle Kurul, söz konusu eksikliğin esasa ilişkin görülmediğini ve teklifin geçerliliğini ortadan kaldırmayacağını belirtmiştir.
Olayda bir ortak girişim veya tüzel kişilik söz konusu olmadığından, pilot ortak ya da benzeri bir ayrım bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin gerçek kişi olması nedeniyle teklifin bizzat kendi adına verildiği, dolayısıyla imzalama ve temsile ilişkin belgelerin müstakilen geçerli olarak sunulup sunulmadığı üzerinden bir değerlendirme yapılmıştır. EKAP sistemindeki kayıtlar aracılığıyla teklif sahibinin, elektronik imzayı bizzat kullanarak teklifi verdiğinin anlaşılması bu noktada belirleyici olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, olayda mevzuat, idari şartname ve sistem kayıtlarını birlikte değerlendirerek, gerçek kişilerin elektronik ihalelerde imza beyannamesi sunma zorunluluğunun bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. Dolayısıyla, bu gerekçeyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukukla bağdaşmadığı, teklifin geçerli sayılarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Bu kararla birlikte, idareye teklifin geçerli sayılarak işlemlerin mevzuata uygun biçimde yeniden tesis edilmesi yönünde yükümlülük getirilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.