KÜNYE
- Toplantı No: 2022/037
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 03.08.2022
- Karar No: 2022/UY.I-904
- Başvuru Sahibi: Al-Ga İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı-Etüt ve Proje Şube Müdürlüğü
- İKN: 2022/447409
- İhale Adı: Milli İrade Meydanı Yapımı
Özet
Gelir tablolarında SMMM imzası olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması usulüne uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, gelir tablolarında SMMM imzası olmaması nedeniyle belgelerin değerlendirme dışı bırakılmasını haksız bulmuş ve EKAP üzerinden temin edilen belgeler için sunuluş şekli şartının aranamayacağını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler EKAP veya kamu kurumlarının internet sayfalarından temin edilebiliyorsa sunuluş şekli şartı aranmaz. Ancak somut olayda, başvuru sahibinin sunduğu 2019, 2020 ve 2021 gelir tablolarında SMMM imzası bulunmamış ve sunulmayacak belgeler tablosu da teklif dosyasında yer almamıştır. İdari Şartname’nin 7.4.3 maddesi uyarınca gelir tablolarının SMMM veya vergi dairesi onaylı olması zorunludur. Bu nedenle, belgelerin usulüne uygun sunulmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş hacmini gösteren gelir tabloları veya benzeri belgelerde mali müşavir (SMMM) imzası aranması hangi durumlarda zorunludur?
Cevap: İhale dokümanında veya ilgili mevzuatta mali müşavir onayı öngörülmüşse, gelir tabloları gibi belgeler SMMM imzasıyla sunulmalıdır. EKAP veya diğer resmi kaynaklar üzerinden doğrudan temin edilen belgelerde genellikle ilave imza aranmaz. Ancak, yüklenici tarafından sunulan belgelerde SMMM imzası bulunmuyorsa ve sunulmayacak belgeler tablosuyla da belge sunulmadığı belirtilmemişse, belgeler usulüne uygun kabul edilmez.
Soru: EKAP veya resmi kurum internet sayfalarından temin edilebilen belgelerin sunuluş şekli ve doğruluğu açısından başvuruya etkisi nedir?
Cevap: EKAP ve benzeri kamu platformlarından temin edilen belgelerde aslının sunulması, imza ve onay şartları genellikle aranmaz. Bu belgeler sistemden alınan resmi dökümanlar olarak kabul edilir. Ancak, eğer ihale dokümanı başvuru sahibinin ayrıca belge sunmasını zorunlu kılıyorsa veya sunulacak belgeler arasında bulunuyorsa, söz konusu belgelerin mevzuata uygun ve eksiksiz olması beklenir.
Soru: Sunulmayacak belgeler tablosu nedir ve ihale başvurusunda eksikliği nasıl sonuçlanır?
Cevap: Sunulmayacak belgeler tablosu, teklif sahibi tarafından bazı belgelerin ihale dokümanında belirtilen şekilde sunulmayacağını ve neden sunulmadığını açıklamak için kullanılır. Bu tablo teklif dosyasında yer almazsa, başvuru sahibi tüm belgeleri tam ve usulüne uygun sunmuş sayılır. Dolayısıyla, eksik veya imzasız belgeler varsa, bu durum uygun şekilde gerekçelendirilmemiş olur ve belgeler değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Gelir tablosunun SMMM veya vergi dairesi tarafından onaylanmaması teklifin değerlendirme dışı kalmasına neden olur mu?
Cevap: İdari şartname veya mevzuatta gelir tablosunun SMMM veya vergi dairesi onaylı olması esastır. Bu belge usulüne uygun sunulmadığı takdirde, başvuru sahibi iş hacmini yeterince kanıtlayamamış kabul edilir ve değerlendirme dışı kalabilir. Onay şartı aranıyorsa, onaysız belgeler geçersiz sayılır.
Soru: Gelir tablosu gibi mali belgelerin sunuluş şekli ve onayına ilişkin tereddütler nasıl önlenebilir?
Cevap: İhale dokümanı, hangi belgelerin zorunlu olduğuna, nasıl onaylanacağına ve EKAP gibi sistemlerden temin edilip edilmeyeceğine netlik kazandırmalıdır. Başvuru sahipleri ise ihale şartnamesi hükümlerine uygun şekilde, özellikle onay ve imza şartlarını yerine getirerek belge sunmalıdır. Gerekli olmadıkça EKAP harici belgelerin doğrudan kendileri tarafından imzasız sunulmaması ve sunulmayacak belgeler tablosunun eksiksiz doldurulması önemli uygulama hususlarıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu gelir tablolarında SMMM imzası olmaması nedeniyle belgelerin değerlendirme dışı bırakılması doğru bir uygulama mıdır?
Cevap: Somut olayda, gelir tablolarında SMMM imzası bulunmaması ve sunulmayacak belgeler tablosunun da teklif dosyasında yer almaması sebebiyle, belgelerin usulüne uygun sunulmadığı tespit edilmiştir. İdari Şartname gereği SMMM imzası zorunlu olduğundan, değerlendirme dışı bırakılması mevzuata ve şartnameye uygundur.
Soru: EKAP üzerinden temin edilen belgelerde sunuluş şekli şartı aranması gerekir mi?
Cevap: Mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, EKAP ya da kamu kurumlarının internet sayfalarından temin edilen belgelerde sunuluş şekli şartı aranmaz. Ancak somut olayda gelir tabloları EKAP üzerinden temin edilmediği veya usulüne uygun sunulmadığı için, sunuluş şekli şartı aranan belgeler kapsamındadır.
Soru: Başvuru sahibinin, usulüne uygun sunulmayan belgeler nedeniyle hangi belgeyi tamamlamaması veya hangi belgenin eksikliğini gidermemesi nedeniyle teklifinden elenmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait gelir tablolarını SMMM imzası olmadan sunmuş ve sunulmayacak belgeler tablosunu da ibraz etmemiştir. Bu nedenle, SMMM onayını içermeyen gelir tablolarını tamamlamadığı için teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucuna varılmıştır.
Soru: Sunulmayacak belgeler tablosunun teklif dosyasında olmamasının başvuru sahibinin durumuna etkisi nedir?
Cevap: Sunulmayacak belgeler tablosunun teklif dosyasında yer almaması, gelir tablolarının SMMM imzası olmadan sunulduğunu kabul ettirmek anlamına gelir. Bu da idari şartname gereği belgelerin usulüne uygun sunulmaması sonucunu doğurmuş ve değerlendirme dışı bırakılmayı haklı kılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen uyuşmazlık, iş hacmini tevsik amacıyla sunulan gelir tablolarının şekil unsurlarıyla ilgilidir. Temel mesele, teklif dosyasındaki 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait gelir tablolarının Yeminli Mali Müşavir ya da Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onayı içermemesi ve buna ek olarak sunulmayacak belgeler tablosunun dosyada yer almamasıdır. Bu çerçevede, söz konusu eksikliklerin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak oluşturup oluşturmadığı tartışılmıştır.
İhale sürecine ilişkin olarak özellikle gelir tablolarının sunuluş biçimi ön planda olmuştur. İş hacmini gösteren belgeler kapsamında sunulan gelir tablolarının, idari şartnamede belirtilen biçimde, yani SMMM ya da vergi dairesi onayıyla ibraz edilmesi gerekliliği önem arz etmiştir. Başvuru sahibi bu belgeleri imzasız sunmuş ve ayrıca bunların EKAP üzerinden temin edildiğine dair bir yönlendirme veya açıklama da yapmamıştır. Bu durum, belgelerin idarece doğrudan temin edilen nitelikte değil, isteklinin kendi beyanıyla sunulmuş olduğu sonucunu doğurmuştur.
Gelir tablolarında yer alması gereken SMMM imzası, ilgili belgelerin geçerliliğini etkileyen esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Mevzuat gereği, istenen mali belgelerin yalnızca içerik bakımından değil, aynı zamanda usulüne uygun şekilde, yani belirli kişi ya da kurum onayıyla sunulması beklenmektedir. Bu bağlamda, imza eksikliği sadece şekli bir hata olarak değil, belgenin yeterlik kriterlerini sağlamadığını ortaya koyan yapısal bir eksiklik olarak görülmüştür. Bunun yanında, sunulmayacak belgeler tablosunun dosyada bulunmaması da, söz konusu belgelerin eksik sunulmasına bir gerekçe ileri sürülmediği anlamı taşımıştır.
İhaleye katılan isteklilerin, mali yeterliklerini tevsik etmek üzere sundukları belgelerin uygunluğunda pilot veya diğer ortak ayrımı söz konusu değildir. Bu dosyada da, gelir tablolarından doğan yetersizliğin hangi ortak için geçerli olduğu ayrıca tartışılmaksızın, teklif sahibi tüzel kişinin tüm teklifi bu eksiklikten etkilenmiştir. Dolayısıyla pilot ortağa özgü herhangi bir değerlendirme yapılmamış, ortaklık yapısından bağımsız olarak teklifin tamamı değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, başvuruya konu eksikliklerin mevzuat ve idari şartname bağlamında esaslı ve giderilemez nitelikte olduğuna kanaat getirmiştir. Kurul değerlendirmesinde, ihale dokümanında açık bir şekilde gelir tablolarının SMMM veya vergi dairesi onaylı olması gerektiği düzenlemesinin yer aldığını ve bu şekil şartının sağlanmadığını vurgulamıştır. Ayrıca, sunulmayacak belgeler tablosunun eksikliği, bu belgelere yönelik herhangi bir gerekçeli açıklamanın yapılmadığı ve dolayısıyla belgelerin bilinçli şekilde eksiksiz sunulmadığı anlamına gelmiştir. Bu nedenlerle yapılan başvuru uygun bulunmamış ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı hukuka uygun görülmüştür.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.