KÜNYE
- Toplantı No: 2023/003
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 11.01.2023
- Karar No: 2023/UY.I-66
- Başvuru Sahibi: A.Z.M. Harita Jeoloji İnşaat Turizm Medikal Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Günka Harita Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 19.Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/815221
- İhale Adı: Sivas 9 Kelkit-Kılıçkaya Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri
Özet
Geçici teminatların uygun bulunması nedeniyle sınır değer hesabının mevzuata uygun olduğu kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, geçici teminatların uygun olmadığına dair ilk tutanağın değiştirilmesinin ve bu isteklilerin teklif bedellerinin sınır değer hesabına katılmasının mevzuata aykırı olduğunu, idarenin hatalı hesaplanan sınır değerin düzeltilerek ihalenin yeniden yapılması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dosyasındaki belgeler ve tutanaklar incelendiğinde, geçici teminatların teklif bedelinin %3’ünden az olmaması ve geçerlilik tarihinin uygun olması şartlarının sağlandığı; ayrıca, ortak girişimlerde geçici teminatların ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabileceği, yurt dışı iş deneyimi kullanılmadığı durumlarda geçici teminat oranının teklif tutarına göre hesaplanmasının gerekmediği tespit edilmiştir. İdarenin ilk tutanaktaki geçici teminatların uygun olmadığına ilişkin değerlendirmesini, mevzuata uygun şekilde düzelttiği ve bu düzeltmenin ihalenin sonucuna etkisi olmadığı anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdareler, geçici teminat tutarını değerlendirmede teklif bedelinin yüzde kaçını asgari olarak dikkate almak zorundadır, bu konuda hangi hatalar sıkça yapılmaktadır?
Cevap: Geçici teminat tutarının, teklif bedelinin %3’ünden az olmaması gerekir. Uygulamada, geçici teminat tutarının bu oranın altında olduğu durumlarda tekliflerin değerlendirilmeye alınmaması gerekirken, bazen uygun kabul edilmesi veya sonradan bu eksikliğin giderilmesinin kabul edilmesi sorun yaratabilir. Ancak, eksik teminat sonradan mevzuata uygun hale getirilirse ve bu durum ihalenin sonucunu etkilemiyorsa, idarenin işlemi hukuka aykırı sayılmayabilir.
Soru: Geçici teminatın süresi ile ilgili tereddütler sıkça gündeme gelir; süre açısından nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Geçici teminatın geçerlilik süresi, teklifin geçerlilik süresini veya ihalenin sonuçlanma sürecini kapsayacak şekilde yeterli olmalıdır. Geçici teminat süresi teklif süresi sonunda sona ererse, teklif usul açısından uygun kabul edilmez. Süresiyle ilgili tereddüt oluştuğunda, teminatın geçerlilik tarihinin ihalenin sonuçlanmasına ve sözleşmenin imzasına yetecek şekilde belgelendirilmesi gerekir.
Soru: Ortak girişimlerde geçici teminat sunulması zorunluluğu açısından dikkate alınması gereken hususlar nelerdir?
Cevap: Ortak girişimde tüm ortakların ayrı ayrı geçici teminat vermesi zorunlu değildir. Geçici teminat, ortak girişim ortaklarından biri veya birkaçının birlikte karşılaması yeterlidir. İdareler, ortak girişim yapısını ve teminatın kim tarafından verildiğini doğru değerlendirmeli, tüm ortakların teminat vermediği gerekçesiyle teklifleri haksız şekilde dışlamamalıdır.
Soru: İdare ilk aşamada geçici teminatların uygun olmadığı yönünde karar verse de daha sonra bu kararı değiştirebilir mi? Böyle bir durumda ihalenin hukuki durumu nasıl etkilenir?
Cevap: İdareler, teknik veya idari hata nedeniyle geçici teminatların uygun olmadığı yönündeki önceki değerlendirmelerini, mevzuata uygun şekilde düzeltebilir. Bu tür bir düzeltme, ihale sonucuna etkisi ve eşitlik ilkesine aykırılık yaratmamak kaydıyla geçerlidir. Uygulamada, bu nedenle ihalenin iptaline ya da yeniden yapılmasına gerek görülmeyebilir.
Soru: Sınır değer hesabına yönelik yapılan itirazlarda geçici teminatların uygunluğunun etkisi nedir?
Cevap: Sınır değer hesabına dahil edilmesi gereken teklifler sadece mevzuata uygun geçici teminat sunan isteklilere ait teklif bedelleri üzerinden yapılır. Geçici teminatı mevzuata uygun olmayan teklifler sınır değer hesabına dahil edilmez. Ancak, geçici teminatlarla ilgili hatanın sonradan mevzuata uygun olacak şekilde giderilmesi ve bu durumun sınır değeri değiştirmemesi halinde itiraz kabul edilmeyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin ilk tutanaktaki geçici teminatları uygun bulmama gerekçesi, sonrasında geçici teminatların uygun olduğunun değerlendirilmesiyle nasıl hukuken değerlendirilmiştir?
Cevap: İdarenin ilk değerlendirmesinde geçici teminatların uygun bulunmaması, sonradan yapılan mevzuata uygun düzeltmeyle giderilmiş; bu düzeltme ihale işlemlerinin hukuka uygunluğunu bozmadığı için yerinde görülmemiştir.
Soru: Ortak girişimlerde geçici teminatın hangi şartlarda uygun sayılacağı bu vakada nasıl belirlenmiştir?
Cevap: Geçici teminatın ortak girişimde tek bir ortak veya birkaç ortak tarafından karşılanması yeterli bulunmuş; tüm ortakların ayrı ayrı teminat vermesi zorunlu değildir.
Soru: İhale sınır değer hesabına hangi isteklilerin teklif bedelleri dahil edilmiştir?
Cevap: Geçici teminatları teklif bedelinin %3 alt sınırı ile geçerlilik tarihi açısından mevzuata uygunluk koşullarını sağlayan tüm isteklilerin teklif bedelleri sınır değer hesabına dahil edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin talebi doğrultusunda sınır değerin düzeltilmesi ve ihalenin yeniden yapılmasına karar verilmiş midir?
Cevap: Hayır, idarenin geçici teminatlar hakkındaki düzeltmesi ve sınır değer hesabının buna göre yapılması ihalenin sonucunu etkilemediği için başvuru reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin şikâyet başvurusunda, başvuru sahibi bazı isteklilerin sundukları geçici teminatların ilana ve şartnameye uygun olmadığı gerekçesiyle idare tarafından başlangıçta uygun bulunmadığını, ancak daha sonra bu değerlendirmenin düzeltildiğini ve buna dayanarak bu isteklilerin teklif bedellerinin sınır değer hesabına dahil edildiğini ileri sürmüştür. Başvuru sahibi, bu değişikliğin hukuka aykırı olduğu ve sınır değerin hatalı hesaplandığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir. Uyuşmazlık, geçici teminatlara ilişkin ilk değerlendirmenin sonradan düzeltilmesine bağlı olarak tekliflerin yeniden sınır değer hesabına katılmasının mevzuata uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır.
İhale sürecine ilişkin belgeler incelendiğinde, geçici teminatların teklif bedelinin %3’ünden az olmaması ve geçerlilik süresinin yeterli olması gibi şekli şartları taşıdığı anlaşılmıştır. İdarenin ilk değerlendirmesinde eksiklik olarak değerlendirilen hususların, aslında teminat mektuplarının içeriği itibarıyla mevzuata uygun olduğu; bu nedenle söz konusu değerlendirmenin bir hatalı yorumdan kaynaklandığı ve bu durumun daha sonra düzeltilerek tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmadığı görülmüştür. Bu bağlamda, geçici teminatların esasa etkili bir unsur olarak değil, şekli bir yeterlik unsuru olarak dikkate alındığı, idarenin değerlendirmesini mevzuata uygun şekilde düzelttiği anlaşılmaktadır.
Bu olayda, geçici teminat uygunluğunun “esaslı unsur” kapsamına girip girmediği sorusu da değerlendirilmiştir. Kurul tarafından yapılan incelemede, geçici teminatın sunulmamış olması ya da şartları hiç karşılamaması durumunun teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabileceği; ancak burada olduğu gibi teklifin şeklen geçerli teminat içerdiği, fakat idare tarafından ilk aşamada yanlış değerlendirme yapıldığı hallerde, bu eksikliğin idarece mevzuata uygun biçimde düzeltilmesinin mümkün olduğu kanaatine varılmıştır. Bu durumda geçici teminattan tamamen yoksun olunmadığı, yalnızca usul hatasından kaynaklanan ilk değerlendirme nedeniyle idarece bir düzeltme yapıldığı için, meselenin esaslı unsur kapsamına girmediği ve bu nedenle ihalenin bütününü sakatlamadığı belirtilmiştir.
Ortak girişim yapısına sahip istekliler açısından yapılan geçici teminat değerlendirmesinde, geçici teminatın ortaklardan yalnızca biri ya da birkaçı tarafından karşılanmasının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu yaklaşım, tüm ortaklardan ayrı ayrı teminat alınmasının zorunlu olmadığı yönündeki yerleşik içtihatla uyumludur. İncelemeye konu olayda söz konusu ortak girişimlerde bu kriterin sağlandığı ve geçici teminatların istekli tarafından uygun şekilde karşılandığı dosya üzerinden belirlenmiştir. Bu değerlendirme, ilgili isteklilerin tekliflerinin geçerli sayılması ve sınır değer hesabında dikkate alınması yönündeki işlemin dayanağını oluşturmuştur.
Sonuç olarak, Kurul idarenin geçici teminatlara ilişkin ilk uygun bulmama gerekçesini daha sonra mevzuata uygun şekilde düzelterek teklifleri değerlendirme kapsamına almasını hukuka aykırı bulmamıştır. Değiştirilen değerlendirmenin, ihalenin sonucunu etkileyen bir eksiklik taşımadığı ve tekliflerin mevzuata uygun geçici teminatlar içerdiği dikkate alınarak, başvuru sahibinin sınır değer hesabının düzeltilmesi ve ihalenin iptali yönündeki talepleri yerinde görülmemiştir. Bu çerçevede, itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.